Την ώρα που ο Ερντογάν δημιουργεί τετελεσμένα σε Αιγαίο και Αν. μεσόγειο η Ε.Ε. προσπαθεί με ανακοινώσεις -άνευ ουσίας- να μας… “χρυσώσει το χάπι”: Άκυρο, ανυπόστατο, δεν επιφέρει έννομες συνέπειες το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο”

Ισχυρό μήνυμα προς την Άγκυρα και τη Λιβύη στέλνει η Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης. Οι επικεφαλής των δύο κορυφαίων ευρωπαϊκών θεσμών ξεκαθαρίζουν ότι η θέση της ΕΕ παραμένει αμετάβλητη: η συμφωνία του 2019 αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η παρέμβαση έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η απόφαση της λιβυκής Βουλής αναζωπυρώνει την αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες ζώνες και προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην Αθήνα και τη Λευκωσία.

ΚΟΣΤΑ ΚΑΙ ΦΟΝ ΝΤΕΡ ΛΑΪΕΝ ΣΤΕΛΝΟΥΝ ΜΗΝΥΜΑ: «ΑΚΥΡΗ ΚΑΙ ΑΝΙΣΧΥΡΗ» Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ

Σε κοινή δήλωσή τους, στις 21 Οκτωβρίου 2026, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξέφρασαν τη βαθιά δυσαρέσκειά τους για την κύρωση της συμφωνίας από τη λιβυκή Βουλή.

Οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επανέλαβαν ότι η ευρωπαϊκή θέση είχε αποσαφηνιστεί ήδη από το 2019 και δεν έχει αλλάξει. Τόνισαν ότι το μνημόνιο θίγει τα δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμβαδίζει με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και δεν μπορεί να θεωρηθεί έγκυρη βάση για την επιβολή θαλάσσιων διεκδικήσεων σε βάρος άλλων χωρών.

Παράλληλα, επιβεβαίωσαν την αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ελλάδα και την Κύπρο, στέλνοντας μήνυμα στήριξης προς τις δύο χώρες σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΛΙΒΥΗΣ ΠΟΥ ΑΝΑΖΩΠΥΡΩΝΕΙ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Η Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης ενέκρινε στις 20 Οκτωβρίου το μνημόνιο που είχε υπογραφεί το 2019 ανάμεσα στην Τουρκία και την τότε κυβέρνηση της Λιβύης με έδρα την Τρίπολη.

Η κίνηση αυτή επανέφερε στο προσκήνιο τη διαμάχη για τον καθορισμό θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η συμφωνία παραβλέπει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών και στερείται νόμιμης βάσης.

Η Αθήνα έχει ήδη απορρίψει την απόφαση, υπογραμμίζοντας ότι καμία μονομερής κοινοβουλευτική ενέργεια δεν μπορεί να αλλάξει τη γεωγραφία ή να ανατρέψει τις αρχές του διεθνούς δικαίου. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έχει επίσης δηλώσει ότι θα προχωρήσει σε κάθε κατάλληλη ενέργεια για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

Η παρέμβαση της ευρωπαϊκής ηγεσίας δεν περιορίζεται στην καταδίκη της συγκεκριμένης απόφασης. Συνδέεται και με το ευρύτερο ενδιαφέρον της ΕΕ για τη διατήρηση ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στην κοινή δήλωση, οι δύο πρόεδροι επανέλαβαν την αντίθεση της Ένωσης σε εξωτερικές παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις της Λιβύης και κάλεσαν τις χώρες της περιοχής να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών και τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.

Για την Ελλάδα, η σαφής επαναδιατύπωση της ευρωπαϊκής θέσης έχει ιδιαίτερη διπλωματική σημασία, καθώς επιβεβαιώνει ότι οι ενστάσεις της Αθήνας για το μνημόνιο δεν αποτελούν αποκλειστικά ελληνική θέση, αλλά συνδέονται με την επίσημη γραμμή των ευρωπαϊκών θεσμών.

ΤΙ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΣΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΩΝ

Παρά τη σαφή ευρωπαϊκή τοποθέτηση, η διαμάχη γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν θεωρείται λήξασα. Η έγκρισή του από τη λιβυκή Βουλή δημιουργεί νέα δεδομένα σε διπλωματικό επίπεδο, χωρίς όμως να επιλύει τις νομικές διαφωνίες για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί πώς θα κινηθούν η Αθήνα, η Άγκυρα και οι λιβυκές πλευρές, καθώς και εάν η ευρωπαϊκή παρέμβαση θα επηρεάσει τις επόμενες διπλωματικές πρωτοβουλίες.

Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι σαφές: η ΕΕ δεν μεταβάλλει τη θέση της για τη συμφωνία του 2019 και επαναβεβαιώνει τη στήριξή της προς την Ελλάδα και την Κύπρο. Το πώς θα εξελιχθεί η αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο θα εξαρτηθεί πλέον από τις επόμενες πολιτικές και διπλωματικές κινήσεις.