Την ώρα που στην Αθήνα πανηγυρίζουμε για τις έρευνες υδρογονανθράκων στο Βόρειο Ιόνιο η Άγκυρα ανακοινώνει την επανεκκίνηση του προγράμματος κατασκευής δύο πυρηνικών σταθμών σε Σινώπη και Θράκη – Προκλήσεις και ανησυχία για την Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο

Την ώρα που στην Αθήνα κυριαρχεί η συμφωνία για τις έρευνες υδρογονανθράκων στο Βόρειο Ιόνιο, η Άγκυρα επιλέγει να επιστρέψει δυναμικά στο προσκήνιο, ανακοινώνοντας την επανεκκίνηση του προγράμματος κατασκευής δύο νέων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής — του ενός στη Σινώπη του Εύξεινου Πόντου και του άλλου στη Θράκη, κοντά στα ελληνικά σύνορα.

Η ανακοίνωση προήλθε από τον υπουργό Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, ο οποίος τόνισε ότι η κυβέρνηση Ερντογάν βρίσκεται σε προχωρημένες συνομιλίες με κορυφαίες διεθνείς εταιρείες για την υλοποίηση του φιλόδοξου πυρηνικού σχεδίου.

Συνεργασία με Καναδούς για την τεχνολογία CANDU

Σε ανάρτησή του, ο Τούρκος υπουργός αποκάλυψε ότι είχε συνάντηση με τον Ian L. Edwards, επικεφαλής της καναδικής AtkinsRealis, μίας από τις μεγαλύτερες εταιρείες παγκοσμίως στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Οι δύο πλευρές συζήτησαν τη χρήση της καναδικής τεχνολογίας CANDU, γνωστής για την αξιοπιστία της, στους σταθμούς που προγραμματίζονται στη Σινώπη και στη Θράκη.

«Συνεχίζουμε τις συνομιλίες μας με τους κορυφαίους διεθνείς παρόχους για την κατασκευή μεγάλων πυρηνικών μονάδων στην Τουρκία», δήλωσε ο Μπαϊρακτάρ, προσθέτοντας ότι έχουν ήδη συμφωνήσει να ξεκινήσουν τεχνικές και περιβαλλοντικές μελέτες για την υλοποίηση του σχεδίου.

Οι επιδιώξεις της Άγκυρας και ο στρατηγικός συμβολισμός της Θράκης

Η απόφαση να χωροθετηθεί ένας από τους νέους πυρηνικούς σταθμούς στη Θράκη, σε μικρή απόσταση από τα ελληνικά σύνορα, έχει προκαλέσει ανησυχία σε διπλωματικούς και ενεργειακούς κύκλους. Η συγκεκριμένη περιοχή θεωρείται κομβική, καθώς βρίσκεται κοντά σε δίκτυα μεταφοράς ενέργειας και φυσικού αερίου, αλλά και σε ευαίσθητες γεωπολιτικά ζώνες.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία: εντάσσεται στη στρατηγική της Άγκυρας να αναδείξει την Τουρκία ως περιφερειακή υπερδύναμη, με ενεργειακή αυτάρκεια και ρόλο ρυθμιστή στην Ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια. Παράλληλα, η εγγύτητα του έργου στην ελληνική επικράτεια δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για ζητήματα πυρηνικής ασφάλειας, περιβαλλοντικής προστασίας και διαφάνειας, δεδομένου του ιστορικού ελλιπούς ελέγχου στην τουρκική διοίκηση.

Πυρηνική τεχνολογία και νέα εποχή ενεργειακής πολιτικής

Ο Μπαϊρακτάρ ξεκαθάρισε ότι οι τουρκικές φιλοδοξίες δεν περιορίζονται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά επεκτείνονται στην αξιοποίηση της πυρηνικής τεχνολογίας για πολλούς τομείς — από τη βιομηχανία και τη γεωργία, μέχρι την ιατρική έρευνα και τη διαστημική τεχνολογία.

«Δεν βλέπουμε την πυρηνική ενέργεια μόνο ως πηγή ισχύος, αλλά ως στρατηγικό εργαλείο ανάπτυξης», δήλωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του Ινστιτούτου Πυρηνικής Ενέργειας TENMAK, το οποίο αναπτύσσει εγχώρια τεχνογνωσία και καινοτόμες λύσεις.

Ένα ενεργειακό ντόμινο στην Ανατολική Μεσόγειο

Η είδηση για τα νέα τουρκικά πυρηνικά έργα έρχεται σε μια στιγμή όπου η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο μιας ενεργειακής αναδιάταξης, με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ να προωθούν τον αγωγό EastMed και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου να αποκτά στρατηγική σημασία.

Η Άγκυρα επιχειρεί να απαντήσει με το δικό της «πυρηνικό χαρτί», επιδιώκοντας να ελέγξει το ενεργειακό παιχνίδι στην περιοχή και να μειώσει την εξάρτησή της από εισαγόμενες πηγές, όπως το ρωσικό φυσικό αέριο.

Έντονο ενδιαφέρον και ανησυχία στην Αθήνα

Η εγκατάσταση πυρηνικού σταθμού τόσο κοντά στα ελληνικά σύνορα δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την περιβαλλοντική ασφάλεια και τη διαχείριση πιθανών κινδύνων. Πηγές του ελληνικού ΥΠΕΞ τονίζουν ότι παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και ότι η Ελλάδα θα απαιτήσει πλήρη διαφάνεια και τήρηση των διεθνών κανόνων ασφαλείας.

Παράλληλα, διπλωματικοί κύκλοι θεωρούν ότι το σχέδιο αυτό αποτελεί και μήνυμα ισχύος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προς την Αθήνα και τη Δύση, σε μια περίοδο που η Τουρκία προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις σχέσεις της με τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Συμπέρασμα

Η επανεκκίνηση του τουρκικού πυρηνικού προγράμματος αποδεικνύει ότι η Άγκυρα δεν σκοπεύει να περιοριστεί στο ρόλο του περιφερειακού ενεργειακού διαμετακομιστή. Θέλει να εξελιχθεί σε παραγωγό και ρυθμιστή ενέργειας, με επιρροή που φτάνει μέχρι τα Βαλκάνια και την Ευρώπη.
Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι σαφές: η ενεργειακή ισορροπία στην περιοχή αλλάζει, και η διπλωματική επαγρύπνηση πρέπει να συμβαδίζει με τη στρατηγική ενεργειακή προετοιμασία.