Το Ιράν άναψε “φωτιά” στα Βαλκάνια και έφτασε το ΝΑΤΟ στα όριά του “χωρίς να ανοίξει ρουθούνι” – Η Τεχεράνη ανάγκασε Αμερικανικά αεροσκάφη να αποχωρήσουν από τη Βουλγαρία και βάζοντας την Κύπρο στο κάδρο της κρίσης “εξουδετέρωσε” τη Βρετανική βάση χωρίς να ρίξει ένα βλήμα

Νέα επικίνδυνη διάσταση αποκτά η αντιπαράθεση γύρω από το Ιράν, καθώς οι εξελίξεις φαίνεται να μεταφέρουν τη γεωπολιτική ένταση πολύ πιο κοντά στην Ευρώπη.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η Βουλγαρία, όπου αμερικανικά αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού KC-135 αποχώρησαν από τη βάση Bezmer, ενώ παράλληλα επανέρχονται πληροφορίες και εκτιμήσεις για πιθανούς κινδύνους που αφορούν εγκαταστάσεις στη Βουλγαρία και τη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου.

Η εξέλιξη προκαλεί εύλογα ερωτήματα για το πόσο μακριά μπορεί να επεκταθεί η σύγκρουση και πόσο δύσκολο γίνεται πλέον να περιοριστεί αποκλειστικά στη Μέση Ανατολή.

Η ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Η Βουλγαρία είχε εγκρίνει την ανάπτυξη αμερικανικών KC-135 στη βάση Bezmer, με τα συγκεκριμένα αεροσκάφη να αποτελούν σημαντικό κρίκο στην επιχειρησιακή υποστήριξη των αμερικανικών δυνάμεων.

Η παρουσία τους, ωστόσο, βρέθηκε στο στόχαστρο των ιρανικών προειδοποιήσεων.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Σόφια επιβεβαίωσε στη συνέχεια την αποχώρηση των αμερικανικών αεροσκαφών, ενώ η βουλγαρική πλευρά υποστήριξε ότι η αποστολή τους είχε ολοκληρωθεί.

Η εικόνα αυτή δημιουργεί ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο προηγούμενο: μια στρατιωτική εγκατάσταση σε χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ επηρεάζεται άμεσα από μια σύγκρουση που εξελίσσεται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

ΤΟ ΙΡΑΝ ΑΝΟΙΓΕΙ ΝΕΟ ΜΕΤΩΠΟ ΠΙΕΣΗΣ

Η Τεχεράνη φαίνεται να επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι θεωρεί μέρος της ευρύτερης αντιπαράθεσης όχι μόνο τις αμερικανικές δυνάμεις που βρίσκονται στη Μέση Ανατολή, αλλά και υποδομές τρίτων χωρών που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη των αμερικανικών επιχειρήσεων.

Αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία.

Εάν η σύγκρουση αρχίσει να επηρεάζει συστηματικά στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Ευρώπη, τότε το γεωγραφικό της αποτύπωμα αλλάζει δραματικά.

Και μαζί του αλλάζει και ο κίνδυνος μιας ευρύτερης περιφερειακής κρίσης.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ 5 ΚΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΕΡΜΗΝΕΙΑ

Το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός ή περισσότερων συμμάχων στην Ευρώπη ή τη Βόρεια Αμερική θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.

Ωστόσο, η αποχώρηση αμερικανικών αεροσκαφών από μια βάση δεν σημαίνει από μόνη της ενεργοποίηση ή κατάργηση του Άρθρου 5.

Αυτό όμως δεν ακυρώνει το πολιτικό και στρατηγικό ερώτημα που δημιουργείται.

Πόσο εύκολο είναι για μια συμμαχία να διαχειριστεί μια κατάσταση όπου μια τρίτη δύναμη απειλεί εγκαταστάσεις συμμάχων, χωρίς να υπάρχει ακόμη άμεση επίθεση που να ενεργοποιεί τους μηχανισμούς συλλογικής άμυνας;

Εδώ βρίσκεται η πραγματική πρόκληση.

Η ΚΥΠΡΟΣ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι στο γεωπολιτικό κάδρο εμφανίζεται ξανά η Κύπρος.

Η βρετανική βάση στο Ακρωτήρι αποτελεί σημαντική στρατιωτική εγκατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και έχει ιδιαίτερη σημασία για τις επιχειρήσεις της Βρετανίας στην περιοχή.

Οι αναφορές ότι η συγκεκριμένη βάση θα μπορούσε να βρεθεί στο επίκεντρο ιρανικών σχεδιασμών αυξάνουν την ανησυχία για την ασφάλεια ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου.

Και εδώ η Ελλάδα δεν μπορεί να παρακολουθεί αδιάφορα.

Η γεωγραφική εγγύτητα της Κύπρου, η στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου και οι συνεχείς εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οποιαδήποτε νέα στρατιωτική κλιμάκωση μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες για την περιοχή.

ΤΑ KC-135 ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

Τα αμερικανικά KC-135 δεν είναι απλά μεταγωγικά αεροσκάφη.

Ο ρόλος τους είναι ο εναέριος ανεφοδιασμός μαχητικών, επιτρέποντας στις αμερικανικές δυνάμεις να πραγματοποιούν επιχειρήσεις σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις.

Η απομάκρυνσή τους από τη Βουλγαρία αποκτά επομένως ιδιαίτερη στρατιωτική σημασία, καθώς επηρεάζει τη δυνατότητα υποστήριξης αεροπορικών επιχειρήσεων.

Η Τεχεράνη, σύμφωνα με την ανάλυση που παρουσιάζεται, θεωρεί τέτοιες υποδομές κρίσιμο τμήμα της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΕ ΕΝΑ ΝΕΟ ΔΙΛΗΜΜΑ

Η Ευρώπη βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά δύσκολο ερώτημα.

Μπορεί να παραμείνει θεατής μιας σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή όταν οι στρατιωτικές της εγκαταστάσεις και οι υποδομές των συμμάχων της αρχίζουν να επηρεάζονται;

Ή θα πρέπει να προετοιμαστεί για ένα νέο γεωπολιτικό περιβάλλον όπου η απόσταση ανάμεσα στη Μέση Ανατολή και την ευρωπαϊκή ήπειρο δεν αποτελεί πλέον πραγματική ασπίδα;

Η Βουλγαρία και η Κύπρος δείχνουν πόσο γρήγορα μπορεί να μετακινηθεί το επίκεντρο μιας κρίσης.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΡΙΣΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΝΑΤΟ

Το πραγματικό ζήτημα δεν είναι εάν το Άρθρο 5 «κατέρρευσε».

Δεν υπάρχει τέτοια ενεργοποίηση στη συγκεκριμένη υπόθεση.

Το πραγματικό ζήτημα είναι εάν η Συμμαχία μπορεί να αποτρέψει μια σταδιακή επέκταση της σύγκρουσης σε έδαφος κρατών-μελών ή σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται από συμμάχους.

Γιατί μια κρίση μπορεί να ξεκινήσει με απειλές, να συνεχιστεί με μετακινήσεις στρατιωτικών δυνάμεων και τελικά να οδηγηθεί σε ένα περιστατικό που κανείς δεν είχε σχεδιάσει.

Και τότε η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει μέσα σε λίγες ώρες.

Η ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΙΑ ΜΑΚΡΙΑ

Η νέα πραγματικότητα είναι σκληρή.

Η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε κατάσταση έντασης, το Ιράν δηλώνει ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει εύκολα και οι ΗΠΑ διατηρούν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στην περιοχή.

Την ίδια στιγμή, η Βουλγαρία και η Κύπρος εμφανίζονται πλέον στο περιθώριο μιας κρίσης που μπορεί να αποκτήσει ευρωπαϊκές διαστάσεις.

Το πιο επικίνδυνο στοιχείο δεν είναι μόνο οι στρατιωτικές απειλές. Είναι η πιθανότητα ένα περιστατικό να δημιουργήσει αλυσιδωτές αντιδράσεις που θα παρασύρουν πολύ περισσότερες χώρες.

Η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ καλούνται πλέον να αποδείξουν ότι μπορούν να διαχειριστούν αυτή τη νέα πραγματικότητα χωρίς να επιτρέψουν σε μια περιφερειακή σύγκρουση να μετατραπεί σε γενικευμένη κρίση.

Και η Ανατολική Μεσόγειος, με την Κύπρο να βρίσκεται τόσο κοντά στο επίκεντρο των εξελίξεων, είναι ίσως μία από τις περιοχές που θα παρακολουθούνται περισσότερο τις επόμενες ημέρες.