Το Ισραήλ ανοίγει μείζον θέμα και απειλεί τον Ερντογάν για τις κατοχικές δυνάμεις στην Κύπρο: Το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ δεν καλύπτει τις Τουρκικές δυνάμεις στα Κατεχόμενα

Ένα ζήτημα με ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς ισραηλινή τοποθέτηση φέρεται να αμφισβητεί την εφαρμογή του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ στην περίπτωση τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων που βρίσκονται στο βόρειο τμήμα της Κύπρου.

Η συζήτηση αφορά ένα ιδιαίτερα σύνθετο ζήτημα, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία δεν αποτελεί μέλος του ΝΑΤΟ, ενώ η Τουρκία είναι πλήρες μέλος της Συμμαχίας. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ένα διαφορετικό νομικό και πολιτικό πλαίσιο από εκείνο που ισχύει σε περίπτωση επίθεσης εναντίον κράτους-μέλους.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ 5 ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ

Το Άρθρο 5 αποτελεί τον πυρήνα της συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ και προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός ή περισσότερων συμμάχων αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων.

Ωστόσο, η εφαρμογή του δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε στρατιωτική παρουσία ενός κράτους-μέλους σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου καλύπτεται αυτομάτως από τη συγκεκριμένη ρήτρα.

Στην περίπτωση της Κύπρου, το ζήτημα περιπλέκεται ακόμη περισσότερο, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι μέλος της Συμμαχίας και το βόρειο τμήμα του νησιού τελεί υπό τουρκική στρατιωτική παρουσία από το 1974.

ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΕΠΑΝΑΦΕΡΕΙ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΣΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

Η ισραηλινή θέση, όπως παρουσιάζεται στο σχετικό δημοσίευμα, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας βρίσκονται σε ιδιαίτερα τεταμένο επίπεδο.

Η Άγκυρα έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί την Κύπρο σημαντικό κομμάτι της περιφερειακής της στρατηγικής, ενώ το Ισραήλ έχει αναπτύξει στενότερη συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία και την Ελλάδα σε θέματα ασφάλειας και ενέργειας.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οποιαδήποτε δημόσια συζήτηση για το καθεστώς των τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο αποκτά αναπόφευκτα μεγαλύτερη σημασία.

ΤΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΟ «ΑΓΚΑΘΙ» ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ

Η Κύπρος εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η παρουσία τουρκικών στρατευμάτων στο βόρειο τμήμα του νησιού, η μη αναγνώριση της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας Βόρειας Κύπρου» από τη διεθνή κοινότητα και οι διαφορετικές θέσεις Αθήνας και Άγκυρας δημιουργούν ένα περίπλοκο γεωπολιτικό σκηνικό.

Παράλληλα, η Τουρκία συμμετέχει στη δομή του ΝΑΤΟ, ενώ η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία έχουν στενούς δεσμούς με πολλές χώρες της Συμμαχίας.

Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο: δύο χώρες που συνδέονται στενά με το ευρωατλαντικό σύστημα ασφαλείας εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα άλυτο ζήτημα στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Η συγκεκριμένη συζήτηση έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Για την Ελλάδα, το Κυπριακό παραμένει άμεσα συνδεδεμένο με την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Για την Κυπριακή Δημοκρατία, το ζήτημα της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας αποτελεί βασικό μέρος της διαπραγμάτευσης για την επίλυση του Κυπριακού.

Η νέα τοποθέτηση, εφόσον αποτυπώνει πράγματι την επίσημη ισραηλινή θέση, προσθέτει ακόμη έναν παράγοντα σε μια ήδη ιδιαίτερα περίπλοκη εξίσωση.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΚΟΝΑ

Πέρα από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, η ουσία είναι ότι η Κύπρος εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο των ανταγωνισμών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στο νησί, η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και η διαρκής αντιπαράθεση Άγκυρας και Τελ Αβίβ δημιουργούν ένα σκηνικό που μπορεί να επηρεάσει ευρύτερα τις ισορροπίες στην περιοχή.

Το ερώτημα πλέον δεν αφορά μόνο το τι προβλέπει το Άρθρο 5, αλλά πόσο αποτελεσματικά μπορούν οι ευρωατλαντικοί θεσμοί να διαχειριστούν τις αντιθέσεις ανάμεσα σε χώρες που ανήκουν στο ίδιο στρατόπεδο, όταν αυτές συγκρούονται πάνω σε ζητήματα ασφάλειας και κυριαρχίας.