Γιατί το Ισραήλ κατάφερε να είναι πρώτο στους εμβολιασμούς παγκοσμίως;

Καθώς η μία χώρα μετά την άλλη ξεδιπλώνουν τα εμβολιαστικά προγράμματά τους, κάνοντας ένα αγώνα δρόμου κατά του κορωνοϊού, μια μάλλον απρόσμενη χώρα φαίνεται να προηγείται σε αυτή την «κούρσα»: το Ισραήλ. Έως αυτό το σαββατοκύριακο αναμένεται να έχει εμβολιάσει πάνω από το 10% του πληθυσμού του, των εννέα περίπου εκατομμυρίων, δηλαδή τουλάχιστον τον έναν στους δέκα κατοίκους του. Ένα ποσοστό μακράν καλύτερο κάθε άλλης χώρας στον κόσμο. Το Μπαχρέιν, η αραβική χώρα του Κόλπου, με πληθυσμό περίπου ενάμισι εκατομμύριο, εκτιμάται ότι βρίσκεται σήμερα στη δεύτερη θέση διεθνώς, έχοντας εμβολιάσει περίπου το 3% του πληθυσμού του.

Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμιν Νετανιάχου έχει υποσχεθεί ότι η χώρα του θα είναι η πρώτη που θα βγει από την πανδημία, αν οι πολίτες συνεργασθούν. Το Ισραήλ έχει αποδυθεί σε μια εργώδη προσπάθεια καθ’ όλο το 24ωρο, με τις υγειονομικές αρχές, σύμφωνα με τη «Γκάρντιαν», να χορηγούν την πρώτη δόση του εμβολίου των Pfizer/BioNTech με ρυθμό 150.000 ατόμων τη μέρα, δηλαδή καθημερινά εμβολιάζεται σχεδόν το 2% του πληθυσμού.

Προτεραιότητα στον εμβολιασμό έχουν οι άνω των 60 ετών, το υγειονομικό προσωπικό και οι ευπαθείς ομάδες. Η χώρα έχει κάνει συμφωνίες με τις Pfizer και Moderna να προμηθευθεί αρκετά ακόμη εκατομμύρια δόσεις στις αρχές του 2021. Οι στρατιωτικοί γιατροί βοηθούν σημαντικά στην εμβολιαστική επιχείρηση, ενώ η ισραηλινή κυβέρνηση έχει ξεκινήσει μια ευρεία καμπάνια κατά της παραπληροφόρησης των αρνητών του εμβολίου. Από την πλευρά του, το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει ήδη καταφέρει να πιέσει το Facebook, ώστε να απαγορεύσει τους λογαριασμούς τεσσάρων αντιεμβολιαστικών ομάδων χρηστών.

Οι πολίτες ενθαρρύνονται να κάνουν το εμβόλιο και από την προοπτική του «πράσινου διαβατηρίου», ενός εγγράφου που θα επιτρέπει στα άτομα που έχουν αποδεδειγμένα εμβολιασθεί, να τρώνε ελεύθερα στα εστιατόρια, να ταξιδεύουν και να εξαιρούνται από τα περιοριστικά μέτρα της καραντίνας. Το κίνητρο αυτό έχει πάντως συναντήσει και αντιδράσεις, καθώς δεν υπάρχει ακόμη απόδειξη ότι όποιος έχει κάνει το εμβόλιο, αποκλείεται να μεταδίδει τον κορωνοϊό.

Η φιλόδοξη εμβολιαστική επιχείρηση της ισραηλινής κυβέρνησης έχει και πολιτικά κίνητρα, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, καθώς ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει για μια ακόμη φορά την πρόκληση νέων εκλογών στις 23 Μαρτίου, επιθυμώντας συνεπώς να έχει επαναφέρει τη χώρα του σε μια μορφή κανονικότητας έως τότε και να πιστωθεί αυτό το επίτευγμα. Ο ίδιος βρισκόταν εξ αρχής σε συνεχή επαφή με τον ελληνικής καταγωγής διευθύνοντα σύμβουλο της Pfizer Αλβέρτο Μπουρλά, τηλεφωνώντας του ακόμη και στις δύο η ώρα μετά τα μεσάνυχτα, προκειμένου να διασφαλίσει έγκαιρα επαρκείς δόσεις εμβολίου για το Ισραήλ.

Από την άλλη, το Ισραήλ βρίσκεται εν μέσω ενός τρίτου εθνικού «λοκντάουν», κάτι που έχει απογοητεύσει αρκετούς πολίτες. Ενώ παράλληλα υπάρχει το πρόβλημα των εκατομμυρίων Παλαιστινίων που ζουν στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα και οι οποίοι δεν έχουν μέχρι στιγμής συμπεριληφθεί στο πρόγραμμα εμβολιασμού, συνεπώς μπορεί να περάσουν μήνες εωσότου γίνουν τα πρώτα εμβόλια σε αυτούς.

Ήδη, έχουν εκτοξευθεί κατηγορίες ότι το Ισραήλ κάνει διακρίσεις, παραβαίνοντας ηθικές, ανθρωπιστικές και νομικές υποχρεώσεις, καθώς οι ισραηλινοί έποικοι που ζουν σε οικισμούς στα παλαιστινιακά εδάφη, εμβολιάζονται κανονικά. Οι Παλαιστίνιοι ευελπιστούν ότι θα εξασφαλίσουν μερικά εμβόλια μέσω της διεθνούς πρωτοβουλίας COVAX υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Ο επικεφαλής του γραφείου του ΠΟΥ στην Ιερουσαλήμ Γκέραλντ Ροκενσάουμπ δήλωσε ότι τα πρώτα εμβόλια στις παλαιστινιακές περιοχές αναμένονται στις αρχές έως τα μέσα του 2021.

Οι ισραηλινές Αρχές έχουν αναφέρει ότι μπορεί να δώσουν περισσευούμενα εμβόλια στους Παλαιστίνιους, αν και η Παλαιστινιακή Αρχή δεν έχει επίσημα ζητήσει βοήθεια από την ισραηλινή κυβέρνηση. Η καθυστέρηση στον εμβολιασμό των Παλαιστινίων μπορεί πάντως να έχει αρνητικές επιπτώσεις και στο ίδιο το Ισραήλ, καθώς τόσο σε αυτό όσο και στους ισραηλινούς οικισμούς στα παλαιστινιακά εδάφη εργάζονται αρκετές χιλιάδες Παλαιστίνιοι. Ο καθυστερημένος εμβολιασμός των τελευταίων μπορεί τελικά να φέρει εμπόδια στην επίτευξη συλλογικής ανοσίας (αγέλης) στο ίδιο το Ισραήλ.