Το κόστος της στέγασης σε επίπεδα κρίσης: Πόσο κοστίζει το ενοίκιο στην Αθήνα σε σύγκριση με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και η οικονομική αιμορραγία των νοικοκυριών

Η εύρεση προσιτής στέγης εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα για την πλειονότητα των ελληνικών νοικοκυριών. Η ραγδαία και ανεξέλεγκτη άνοδος των τιμών των ενοικίων, σε συνδυασμό με τη στασιμότητα των πραγματικών εισοδημάτων, δημιουργεί συνθήκες ασφυξίας, μετατρέποντας το δικαίωμα στη στέγαση σε μια δυσβάσταχτη οικονομική θυσία. Το φαινόμενο δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό, ωστόσο η δυσαναλογία μισθών και κόστους διαβίωσης στην Αθήνα λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Η ακτινογραφία της αγοράς: Αθήνα εναντίον Ευρωπαϊκών Πόλεων

Η σύγκριση των δεδομένων της κτηματαγοράς αναδεικνύει μια σκληρή πραγματικότητα. Αν και σε απόλυτα νούμερα τα ενοίκια σε πόλεις του εξωτερικού παραμένουν υψηλότερα, η πραγματική επιβάρυνση υπολογίζεται με βάση την αγοραστική δύναμη των πολιτών:

• Η ελληνική ιδιαιτερότητα: Στην Αθήνα, η μέση τιμή ενοικίασης για ένα τυπικό διαμέρισμα έχει καταγράψει κατακόρυφη άνοδο την τελευταία πενταετία. Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στο γεγονός ότι ένα μέσο νοικοκυριό αναγκάζεται να διαθέσει ακόμη και πάνω από το 40% ή 50% του μηνιαίου εισοδήματός του αποκλειστικά για το ενοίκιο και τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας.

• Το ευρωπαϊκό πλαίσιο: Στην υπόλοιπη Ευρώπη (π.χ. Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία), παρά τις επίσης υψηλές τιμές, το ποσοστό του εισοδήματος που κατευθύνεται στη στέγαση κυμαίνεται κατά μέσο όρο μεταξύ 25% και 35%, λόγω των σημαντικά υψηλότερων βασικών και μέσων μισθών.

• Οι κινητήριοι μοχλοί της ακρίβειας: Η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση, η γιγάντωση των πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης (τύπου Airbnb), η οικιστική πίεση από προγράμματα όπως η Golden Visa και η απουσία ενός ισχυρού πλαισίου κοινωνικής στέγασης αποτελούν τις βασικές αιτίες του προβλήματος.Το όριο της οικονομικής ασφάλειας: Σύμφωνα με τους διεθνείς οργανισμούς και την Eurostat, ένα νοικοκυριό θεωρείται ότι βρίσκεται σε κατάσταση «υπερβολικής επιβάρυνσης κόστους στέγασης» όταν ξοδεύει περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για τη στέγη. Η Ελλάδα κατέχει μια από τις θλιβερές πρωτιές στην Ευρώπη σε αυτή την κατηγορία.