Το “κρυφτούλι” παίζει η Κυβέρνηση με το θέμα του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ – Έχει βάλει τη Γαλλική εταιρεία να “συντονιστεί” με την Τουρκία; – Μήπως ετοιμάζονται κάποιοι για “ελεγχόμενη ένταση” στο Αιγαίο ενόψει εκλογών;

Του Σπύρου Καπετανάκου*

Τον έντονο προβληματισμό τους εκφράζουν πολιτικοί και διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα για το τι είναι ενδεχόμενο να συμβεί προς τα τέλη Οκτωβρίου και από τις αρχές Νοεμβρίου, όταν η κοινοπραξία της Γαλλικής Meridiam με τον Ελληνικό ΑΔΔΜΗΕ θα κινήσει και πάλι τις υποθαλάσσιες έρευνες στις περιοχές μεταξύ Κάσου και Καρπάθου και Ανατολικά της Κρήτης, προκειμένου να προχωρήσουν οι εργασίες για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος και Κύπρου.

Και αυτό γιατί η Τουρκία έχει ανακοινώσει ήδη ότι για οποιαδήποτε ενέργεια ή δραστηριότητα στο Αιγαίο θα πρέπει να υπάρχει “συντονισμός” με την Άγκυρα, αλλιώς η ίδια δεν πρόκειται να το επιτρέψει.

Η Ελληνική Κυβέρνηση κρατάει προς το παρόν χαμηλούς τόνους και -χωρίς να το ομολογεί- προσπαθεί να βάλει μπροστά τους Γάλλους , οι οποίοι κατέχουν πλειοψηφικό πακέτο στη συγκεκριμένη κοινοπραξία, για να συνεννοηθούν με την Τουρκική πλευρά , ώστε να διασωθούν οι εντυπώσεις για την Αθήνα.

Ωστόσο και σε αυτήν την περίπτωση θα πρόκειται για επικίνδυνη για τα Ελληνικά συμφέροντα υποχώρηση της Ελληνικής Κυβέρνησης, από τη στιγμή που το Ελληνικό Κράτος που μετέχει στην κοινοπραξία μέσω του ΑΔΔΜΗΕ θα παραδέχεται εμμέσως πως στην περιοχή κάνει κουμάντο η Τουρκία και ότι θα πρέπει να παίρνουμε την άδειά της για δραστηριότητες που αφορούν στα Κυριαρχικά Δικαιώματα της Ελλάδος.

Βεβαίως υπάρχουν και κάποιοι, που ερμηνεύουν διαφορετικά τις επικείμενες εξελίξεις.  Δηλαδή υποπτεύονται πως η όλη υπόθεση μπορεί να ερμηνευτεί και πως ένα σενάριο “ελεγχόμενης έντασης” μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, το οποίο συμφέρει πολιτικά τις ηγεσίες των δύο χωρών, από τη στιγμή που ο Κυριάκος Μητσοτάκης  βρίσκεται ήδη σε προεκλογική περίοδο και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ετοιμάζεται και αυτός για τις επόμενες Προεδρικές εκλογές.

Το αν το σενάριο αυτό είναι υπερβολικό και σε κάθε περίπτωση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα μένει να αποδειχθεί στο άμεσο μέλλον.

Επί του παρόντος τα γεγονότα διαμορφώνονται ως εξής:

Το πρώτο βήμα για την επανεκκίνηση των εργασιών που συνδέονται με την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου έγινε, με την υποβολή αίτησης για τη χορήγηση άδειας εργασιών στο πλοίο «ABEILLE MARENGO», το οποίο φέρει γαλλική σημαία.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που σηματοδοτεί την κινητοποίηση των διαδικασιών για την επανέναρξη των ερευνών στο πλαίσιο του έργου Great Sea Interconnector, ενός εγχειρήματος με ιδιαίτερη ενεργειακή και γεωπολιτική βαρύτητα για την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Σύμφωνα με το αίτημα που έχει κατατεθεί στη ν αρμόδια διεύθυνση του υπουργείου Ναυτιλίας, η άδεια αφορά «τη διενέργεια θαλάσσιας έρευνας για την εγκατάσταση υποβρύχιων καλωδίων συνεχούς ρεύματος, στο πλαίσιο διασύνδεσης ΚΡΗΤΗΣ – ΚΥΠΡΟΥ (Great Sea Interconnector)».

Η αίτηση αφορά, όπως διευκρινίζεται, αποκλειστικά τις θαλάσσιες περιοχές όπου πρόκειται να πραγματοποιηθούν οι έρευνες και οι οποίες εμπίπτουν εντός των εθνικών χωρικών υδάτων. Πρόκειται για ένα πρώτο, συγκεκριμένο διαδικαστικό βήμα, το οποίο ανοίγει τον δρόμο για την προώθηση των επόμενων ενεργειών που απαιτούνται, προκειμένου να ξεκινήσουν οι εργασίες πεδίου.

Η χορήγηση της άδειας στο πλοίο αναμένεται να δρομολογήσει τη διαδικασία υποβολής του αιτήματος για την έναρξη των εργασιών, με την έκδοση των σχετικών NAVTEX, τις οποίες θα ζητήσει η εταιρεία, να αποτελεί το επόμενο στάδιο. Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς επαναφέρει σε κίνηση τις διαδικασίες για ένα έργο που έχει βρεθεί στο επίκεντρο των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, με τις τεχνικές εργασίες να συνδέονται άμεσα με ένα ευρύτερο και σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Ωστόσο, κρίσιμο στοιχείο της συγκεκριμένης φάσης είναι το γεωγραφικό πεδίο στο οποίο πρόκειται να κινηθεί το «ABEILLE MARENGO». Οι εργασίες που προγραμματίζονται από το συγκεκριμένο πλοίο περιορίζονται στα χωρικά ύδατα της Ελλάδας και, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, δεν επεκτείνονται στις ευαίσθητες περιοχές της ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), ούτε στην υφαλοκρηπίδα ανατολικά της Κάσου.

Πρόκειται για θαλάσσιες ζώνες στις οποίες επικεντρώνεται η αντίδραση της Τουρκίας, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διάκριση μεταξύ των περιοχών όπου θα διεξαχθούν τώρα οι έρευνες και εκείνων που παραμένουν στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της αίτησης, το σχετικό αίτημα υποβάλλεται από την εταιρεία Next Geosolution Europe SA, η οποία ανέλαβε την εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου από την ανάδοχο εταιρεία NEXANS SA.

Αντικείμενο της αποστολής είναι η απαραίτητη προκαταρκτική υποθαλάσσια έρευνα, η οποία περιλαμβάνει ωκεανογραφικές και βυθομετρικές εργασίες κατά μήκος της θαλάσσιας διαδρομής που συνδέει την περιοχή της Κορακιάς, στον Νομό Ηρακλείου Κρήτης, με τη θαλάσσια περιοχή της Κύπρου.

Οι συγκεκριμένες έρευνες αποτελούν βασικό στάδιο της προετοιμασίας για την εγκατάσταση του καλωδίου, καθώς αποσκοπούν στη συγκέντρωση των απαραίτητων δεδομένων για τον θαλάσσιο πυθμένα και τις συνθήκες που επικρατούν κατά μήκος της σχεδιαζόμενης όδευσης. Τα στοιχεία αυτά είναι απαραίτητα για τον τεχνικό σχεδιασμό και την ασφαλή υλοποίηση ενός έργου μεγάλης κλίμακας, όπως η ηλεκτρική διασύνδεση των δύο περιοχών.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται, παράλληλα, στη διατήρηση του υφιστάμενου σχεδιασμού της έρευνας. Όπως επισημαίνεται στην αίτηση, επί του παρόντος «δεν υφίσταται καμία άλλη διαφοροποίηση στην όλη διαδικασία που αφορά στη διαδρομή της έρευνας για την προτιθέμενη πόντιση και όδευση του καλωδίου», όπως αυτές περιγράφονται στα σχετικά έγγραφα, στα οποία βασίστηκαν και οι προηγούμενες αδειοδοτήσεις.

Η συγκεκριμένη διευκρίνιση υπογραμμίζει ότι, στο παρόν στάδιο, δεν καταγράφεται κάποια αλλαγή στη χάραξη που έχει ήδη τεθεί υπόψη των αρμόδιων αρχών και αποτέλεσε τη βάση για τις προηγούμενες εγκρίσεις. Έτσι, η νέα αίτηση κινείται στο πλαίσιο του υφιστάμενου σχεδιασμού, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στην ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών και στην έναρξη των προγραμματισμένων ερευνών.

Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα, οι εργασίες προβλέπεται να πραγματοποιηθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, εκτός εάν οι συνθήκες ή οι ανάγκες του έργου καταστήσουν αναγκαία την υποβολή αιτήματος για νέα παράταση.

Η κατάθεση της αίτησης για το «ABEILLE MARENGO» αποτελεί, επομένως, ένα πρώτο βήμα για την επανεκκίνηση των υποθαλάσσιων ερευνών που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου. Το επόμενο διάστημα θα δείξει πώς θα εξελιχθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης και πότε θα καταστεί δυνατή η έναρξη των εργασιών, σε ένα έργο του οποίου η τεχνική διάσταση εξακολουθεί να διασταυρώνεται με τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

*Μέλος της Συντακτικής Ομάδος του europost.gr