Το «μεγάλο φιάσκο» στη Λιβύη: Πως ο Χαφτάρ εξαπάτησε την Ευρώπη με μια φωτογραφία-Η Ευρώπη πήγε να σβήσει τη «φωτιά» της παράνομης μετανάστευσης και γύρισε «καμένη» – Η Ρωσία τρίβει τα χέρια της μετά το ευρωπαϊκό στραπάτσο 

Ήταν να φανεί ως επίδειξη ευρωπαϊκής αποφασιστικότητας: μια «αποστολή υψηλού επιπέδου» που θα έδειχνε στους ψηφοφόρους ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παίρνει στα σοβαρά την ασφάλεια των συνόρων της.

Το «μεγάλο φιάσκο» στη Λιβύη: Πως ο Χαφτάρ εξαπάτησε την Ευρώπη με μια φωτογραφία-Η Ευρώπη πήγε να σβήσει τη «φωτιά» της παράνομης μετανάστευσης και γύρισε «καμένη» – Η Ρωσία τρίβει τα χέρια της μετά το ευρωπαϊκό στραπάτσο

Αντί γι’ αυτό, εξελίχθηκε σε μια από τις πιο ταπεινωτικές διπλωματικές γκάφες των τελευταίων ετών – και σε δώρο πρώτης τάξεως για τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Το Politico φέρνει στο φως πώς η φιλόδοξη επιχείρηση της «Ομάδας Ευρώπη» για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών από τη Βόρεια Αφρική μετατράπηκε σε διπλωματική πανωλεθρία, όταν έπεσε θύμα μιας πολύ καλά στημένης παγίδας από τον Λίβυο πολέμαρχο Χαλίφα Χαφτάρ.

Στη φλογισμένη ζέστη της Βεγγάζης, μέσα σε ένα ευρωπαϊκό κυβερνητικό αεροπλάνο, κορυφαίοι υπουργοί από Ιταλία, Ελλάδα και Μάλτα – μαζί με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ – συνειδητοποιούσαν ότι όλα είχαν πάει στραβά.

Είχαν προσγειωθεί για συνομιλίες που θα έδιναν λύση στο χάος της διακίνησης ανθρώπων στη Μεσόγειο. Αντί αυτού, βρέθηκαν αντιμέτωποι με δυο υπουργούς της κυβέρνησης της ανατολικής Λιβύης – μιας διοίκησης που δεν αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ.

Η παγίδα ήταν προφανής: μια φωτογραφία με τους Ευρωπαίους θα ισοδυναμούσε με έμμεση διεθνή αναγνώριση για το καθεστώς Χαφτάρ. Και αυτό ακριβώς ήθελε εκείνος.

Οι Ευρωπαίοι το κατάλαβαν – αλλά μάλλον πολύ αργά. Αντί να κατέβουν όλοι, συμφώνησαν να στείλουν μόνο τον πρέσβη της ΕΕ, Νικόλα Ορλάντο. Με το χαρακτηριστικό του ξυρισμένο κεφάλι και τα κομψά μπλε κοστούμια, ο έμπειρος Ιταλός διπλωμάτης κλήθηκε να διαπραγματευτεί μόνος του, ώστε να αποφευχθεί η καταστροφική φωτογράφιση.

Οι Λίβυοι αξιωματούχοι διαβεβαίωσαν ότι δεν θα τραβηχτεί καμία φωτογραφία. Αλλά μόλις οι Ευρωπαίοι βγήκαν από το αεροπλάνο και μεταφέρθηκαν στο VIP σαλόνι του αεροδρομίου, ξεκίνησε το φωτογραφικό σόου. Οι κάμερες πήραν φωτιά – αποκαλύπτοντας την παρουσία τους δίπλα στους ανθρώπους του Χαφτάρ.

Ο Ορλάντο προσπαθούσε απεγνωσμένα να σώσει την κατάσταση. Προτάθηκε συμβιβασμός: να γίνει η συνάντηση, αλλά χωρίς καμία επίσημη φωτογραφία.

Ο Χαφτάρ όμως δεν ήθελε συμβιβασμούς. Θύμωσε, θεώρησε προσβολή την άρνηση των Ευρωπαίων να του δώσουν τη νομιμοποίηση που ζητούσε και κήρυξε τον Επίτροπο Μπρούνερ «persona non grata». Διέταξε την αποστολή να μαζέψει τα πράγματά της και να φύγει άπραγη.

Το «μεγάλο φιάσκο» στη Λιβύη: Πως ο Χαφτάρ εξαπάτησε την Ευρώπη με μια φωτογραφία-Η Ευρώπη πήγε να σβήσει τη «φωτιά» της παράνομης μετανάστευσης και γύρισε «καμένη» – Η Ρωσία τρίβει τα χέρια της μετά το ευρωπαϊκό στραπάτσο

Η επιστροφή στην Ευρώπη συνοδεύτηκε από οργή και κατηγορίες. Πώς ήταν δυνατόν να μην προβλεφθεί αυτή η εξέλιξη; Γιατί πήγαν τόσο απροετοίμαστοι σε έναν τόσο επικίνδυνο διαπραγματευτή;

Σύμφωνα με πληροφορίες που αποκαλύπτει το Politico, πολλοί αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες γνώριζαν ότι ο Χαφτάρ πιθανότατα θα προσπαθούσε να τους στήσει παγίδα. Παρ’ όλα αυτά, προτίμησαν να πάρουν το ρίσκο, ελπίζοντας ότι θα κατάφερναν να τον «κατευνάσουν» επιτόπου.

Το αποτέλεσμα; Ένας γύρος αλληλοκατηγοριών, με διπλωμάτες από Ρώμη και Αθήνα να ρίχνουν το φταίξιμο στην Κομισιόν, και στελέχη της ίδιας της Επιτροπής να κατηγορούν διακριτικά την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης για «χαλαρή προετοιμασία».

Όπως είπε χαρακτηριστικά ένας αξιωματούχος:

«Οι Βρυξέλλες ξέρουν ότι έπεσαν σε παγίδα, σε μια απελπισμένη προσπάθεια να κατευνάσουν τον Χαφτάρ και τον εκβιασμό του με όπλο το μεταναστευτικό».

Πίσω από αυτό το διπλωματικό φιάσκο παραμονεύει μια πιο ανησυχητική διάσταση: ο ρόλος της Ρωσίας. Ο Χαφτάρ διατηρεί στενές σχέσεις με τη Μόσχα και τον ρωσικό στρατό, που τον στηρίζει εδώ και χρόνια.

Πολλοί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες φοβούνται ότι το Κρεμλίνο βλέπει τη Λιβύη – και ειδικά τις μεταναστευτικές ροές – ως εργαλείο αποσταθεροποίησης της Ευρώπης. Όσο η ΕΕ σπαράσσεται από κρίσεις, τόσο περισσότερο η Ρωσία μπορεί να εκμεταλλεύεται την αστάθεια.

Παρά την ταπείνωση, η Ευρώπη φαίνεται αποφασισμένη να συνεχίσει το σχέδιό της. Η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συμφώνησε με τους ηγέτες Ιταλίας, Ελλάδας και Μάλτας να ξαναπροσπαθήσουν.

Εκπρόσωπος της Επιτροπής ανακοίνωσε ότι η «Ομάδα Ευρώπη» θα επιδιώξει μια νέα αποστολή, «συμπεριλαμβανομένης της επαφής με τις δύο πλευρές» της Λιβύης. Με λίγα λόγια, παρά το φιάσκο, οι Βρυξέλλες φαίνονται έτοιμες να συνομιλήσουν και πάλι με τον Χαφτάρ – τον άνθρωπο που μόλις τους εξευτέλισε.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι στο μεταξύ οι διακινητές συνεχίζουν ανενόχλητοι, οι μετανάστες στοιβάζονται σε σαπιοκάραβα και το γεωπολιτικό παιχνίδι της Μεσογείου παραμένει πιο επικίνδυνο από ποτέ.