Το «μεγάλο ξεπούλημα» για τα «μάτια» του Ζελένσκι: Η Ελλάδα παρέδωσε στην Ουκρανία αποθέματα αντιαεροπορικών βλημάτων VT-1 των συστημάτων Crotale και πυραύλων Sea Sparrow του Πολεμικού Ναυτικού!

Την ώρα που το δημόσιο ενδιαφέρον επικεντρωνόταν στις νέες φρεγάτες FDI και η συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από το μέλλον του Στόλου, στο παρασκήνιο φαίνεται πως λαμβάνονταν αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα την υφιστάμενη αντιαεροπορική ομπρέλα των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το «μεγάλο ξεπούλημα» για τα «μάτια» του Ζελένσκι: Η Ελλάδα παρέδωσε στην Ουκρανία αποθέματα αντιαεροπορικών βλημάτων VT-1 των συστημάτων Crotale και πυραύλων Sea Sparrow του Πολεμικού Ναυτικού!

Σε μία ακόμη κίνηση που, σύμφωνα με πληροφορίες, συρρικνώνει περαιτέρω τα κρίσιμα αποθέματα του ελληνικού οπλοστασίου και ιδιαίτερα της αντιαεροπορικής άμυνας, η κυβέρνηση φέρεται να προχώρησε στην παραχώρηση σημαντικού αριθμού βλημάτων προς την Ουκρανία, ανταποκρινόμενη σε σχετικό αίτημα του Κιέβου.

Όπως έχει ήδη καταστεί γνωστό, μέρος των αποθεμάτων που προορίζονταν για τα συστήματα Crotale NG της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού, καθώς και βλήματα RIM-7 Sea Sparrow του ΠΝ, έχουν πλέον πάρει τον δρόμο προς το ουκρανικό μέτωπο.

Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες από ελληνικές πηγές, η διαδικασία δεν πραγματοποιήθηκε με τη μορφή άμεσης δωρεάς. Αντιθέτως, ακολουθήθηκε το θεσμοθετημένο πλαίσιο πώλησης του υλικού προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία, οι οποίες στη συνέχεια αναλαμβάνουν τη μεταφορά και διάθεσή του στην Ουκρανία, με τελικό αποδέκτη τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις και με την Αθήνα να γνωρίζει την τελική κατάληξη του εξοπλισμού.

Η επίσημη και διαχρονική αιτιολόγηση που συνοδεύει ανάλογες παραχωρήσεις στρατιωτικού υλικού προς το Κίεβο παραμένει η ίδια: ότι τα συγκεκριμένα βλήματα Sea Sparrow και οι πύραυλοι των συστημάτων Crotale βρίσκονταν κοντά στο «όριο της επιχειρησιακής ζωής τους» και, ως εκ τούτου, θεωρούνταν περιορισμένης αξίας για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Το επιχείρημα αυτό, ωστόσο, γεννά εύλογα ερωτήματα, καθώς το ίδιο υλικό χαρακτηρίζεται επαρκώς αξιόπιστο ώστε να συνεχίσει να χρησιμοποιείται σε ένα από τα πλέον απαιτητικά πεδία επιχειρήσεων στον κόσμο.

Το ιστορικό και η τεχνολογική σημασία του VT-1

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση των βλημάτων VT-1 που εξοπλίζουν τα συστήματα Crotale NG. Πρόκειται για το πρώτο υπερηχητικό αντιαεροπορικό βλήμα της κατηγορίας SHORADS (Short Range Air Defense) που ανέπτυξε η Γαλλία, αποτελώντας για χρόνια σημείο αναφοράς στον τομέα της εγγύς αεράμυνας.

Η ιστορία του συνδέεται άμεσα και με την Ελλάδα, καθώς η χώρα συμμετείχε χρηματοδοτικά στην ανάπτυξή του στο πλαίσιο της προσπάθειας εκσυγχρονισμού των δυνατοτήτων αεράμυνας της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού. Το VT-1 διαθέτει εξαιρετικές επιδόσεις, με ταχύτητα που προσεγγίζει τα 3,5 Mach και υψηλή ευελιξία κατά την πτήση, χαρακτηριστικά που του επιτρέπουν να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά πυραύλους cruise, μη επανδρωμένα αεροχήματα και χαμηλά ιπτάμενα μαχητικά αεροσκάφη.

Δεν είναι τυχαίο ότι τα συστήματα Crotale θεωρούνται εδώ και δεκαετίες οι «σιωπηλοί φρουροί» κρίσιμων στρατιωτικών εγκαταστάσεων, προστατεύοντας αεροπορικές βάσεις της Πολεμικής Αεροπορίας και ναυστάθμους του Πολεμικού Ναυτικού. Κάθε μείωση των αποθεμάτων τους, ανεξαρτήτως της αιτιολόγησης που τη συνοδεύει, επηρεάζει αναπόφευκτα τη συνολική εικόνα της αντιαεροπορικής διάταξης της χώρας.

Το «μεγάλο ξεπούλημα» για τα «μάτια» του Ζελένσκι: Η Ελλάδα παρέδωσε στην Ουκρανία αποθέματα αντιαεροπορικών βλημάτων VT-1 των συστημάτων Crotale και πυραύλων Sea Sparrow του Πολεμικού Ναυτικού!

Ο Sea Sparrow και ο ρόλος του στον ελληνικό Στόλο

Ανάλογη είναι η σημασία και των βλημάτων Sea Sparrow, τα οποία για δεκαετίες αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά της αντιαεροπορικής άμυνας σημείου των ελληνικών φρεγατών. Πρόκειται για ένα σύστημα που έχει δοκιμαστεί εκτενώς σε διεθνές επίπεδο και έχει αποδείξει την αξία του τόσο στην αντιμετώπιση εναέριων απειλών όσο και στην αναχαίτιση αντιπλοϊκών πυραύλων.

Το βλήμα RIM-7 Sea Sparrow υπήρξε για χρόνια η αιχμή του δόρατος των φρεγατών τύπου «S», παρέχοντας κρίσιμες δυνατότητες αυτοπροστασίας απέναντι σε εχθρικά αεροσκάφη και κατευθυνόμενα βλήματα. Σε ένα περιβάλλον όπου οι ναυτικές απειλές εξελίσσονται διαρκώς, η παρουσία του στο ελληνικό οπλοστάσιο θεωρήθηκε καθοριστική για τη διατήρηση της επιχειρησιακής ικανότητας του Στόλου.

Το ερώτημα που τίθεται είναι εύλογο: πώς μπορεί να αξιοποιηθεί ένα ναυτικής προέλευσης αντιαεροπορικό σύστημα από μία χώρα που δεν διαθέτει πλέον αξιόλογη ναυτική δύναμη; Η απάντηση φαίνεται να βρίσκεται στις λεγόμενες λύσεις «FrankenSAM», τις οποίες έχει αναπτύξει το Κίεβο τα τελευταία χρόνια. Μέσω αυτών, δυτικά βλήματα ενσωματώνονται σε εκτοξευτές σοβιετικής σχεδίασης, δημιουργώντας υβριδικά συστήματα αεράμυνας με σκοπό την αντιμετώπιση των συνεχών επιθέσεων από drones και πυραύλους cruise.

Παρά ταύτα, η αποδυνάμωση των υφιστάμενων αποθεμάτων αεράμυνας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων εξακολουθεί να προκαλεί προβληματισμό. Η κυβέρνηση εμφανίζεται να αντιμετωπίζει το ζήτημα υπό το πρίσμα των διεθνών της υποχρεώσεων και των συμμαχικών δεσμεύσεων, την ώρα που επικριτές της κάνουν λόγο για αποφάσεις που λαμβάνονται χωρίς επαρκή δημόσια ενημέρωση.

Η συζήτηση, πάντως, παραμένει ανοιχτή. Από τη μία πλευρά, η Αθήνα υποστηρίζει ότι πρόκειται για υλικό που πλησίαζε στο τέλος του επιχειρησιακού του κύκλου. Από την άλλη, η διαρκής πίεση του Κιέβου για νέες παραχωρήσεις, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές ισορροπίες της περιοχής και τις σχέσεις της Ουκρανίας με την Τουρκία, τροφοδοτούν έναν διάλογο που δύσκολα πρόκειται να κοπάσει το επόμενο διάστημα.