Το μυστήριο του παλαιότερου θρόνου στην Ευρώπη στο Μινωικό Ανάκτορο της Κνωσού

Στο παλάτι της Κνωσού στην Κρήτη, στο κέντρο του μινωικού πολιτισμού, μια μαγευτική αίθουσα θρόνου που κατασκευάστηκε κατά τον 15 ο αιώνα π.Χ. θεωρείται η παλαιότερη τέτοια αίθουσα στην Ευρώπη! (Εικόνες & Βίντεο)

Η Κνωσός άνθισε για περίπου δύο χιλιάδες χρόνια. Είχε μεγάλα κτίρια ανακτόρων, εκτεταμένες εργαστηριακές εγκαταστάσεις και πολυτελείς βραχώδεις σπηλιές και τάφους.

Ως σημαντικό κέντρο εμπορίου και οικονομίας, η Κνωσός διατηρούσε δεσμούς με την πλειονότητα των πόλεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το παλάτι ήταν ένα μεγάλο λαβυρινθικό συγκρότημα μήκους 20.000 μέτρων, ένα τελετουργικό, θρησκευτικό και πολιτικό κέντρο που αντανακλούσε μεγάλο πλούτο, δύναμη και εξαιρετικά προηγμένη αρχιτεκτονική.
Βρισκόταν γύρω από μια κεντρική αυλή με περισσότερες από χίλιες αλληλοσυνδεόμενες αίθουσες και θαλάμους που μοιάζουν με λαβύρινθο.

Η αίθουσα του θρόνου ανακαλύφθηκε το 1900 από τον Βρετανό αρχαιολόγο Arthur Evans, κατά την πρώτη φάση των ανασκαφών του στην Κνωσό.

Βρέθηκε στο κέντρο του ανακτορικού συγκροτήματος και δυτικά της κεντρικής αυλής. Ο θάλαμος περιέχει ένα κάθισμα αλάβαστρου στο βόρειο τείχος, το οποίο ο Evans χαρακτήρισε ως «θρόνο», ενώ δύο γρύπες που στηρίζονται σε κάθε πλευρά το κοιτάζουν, σαν να παρακολουθούν τη φιγούρα που κάθεται εκεί.
Αντιπροσωπεύουν μυθικά πλάσματα που συνδυάζουν ένα λιοντάρι και έναν αετό – δύο θηρία που κυβερνούν τη χώμα και τη γη και συμβολίζουν τη θεότητα και τη βασιλεία. Ωστόσο, αυτοί οι γρύπες είναι ασυνήθιστοι: αν και είναι όμορφα επεξεργασμένα με περιλαίμια και κάτι σαν στέμμα, δεν έχουν φτερά.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Evans, συνολικά τριάντα άτομα μπορούσαν να φιλοξενηθούν τόσο στην αίθουσα του θρόνου όσο και στον προθάλαμο του.

Αρχικά, ο Evans “αναγνώρισε” τον πέτρινο θρόνο ως έδρα του μυθικού βασιλιά της Κρήτης, του Μίνωα, μελετώντας την ελληνική μυθολογία.

Άλλοι αρχαιολόγοι προτείνουν ότι η αίθουσα του θρόνου ήταν ιερό μιας γυναικείας θεότητας και ότι μια ιέρεια που καθόταν εκεί ήταν το πρόσωπο που την εκπροσωπούσε στη γη.

Σύμφωνα με τους περισσότερους αρχαιολόγους, ο ίδιος ο θρόνος μπορεί στην πραγματικότητα να είχε περισσότερη θρησκευτική παρά πολιτική σημασία, λειτουργώντας στην αναπαράσταση τελετουργιών των Θεοφανίων με τη συμμετοχή μιας Υψηλής Ιερέας, όπως υποδηλώνει η εικονογραφία των γρύπων, των φοινικών και των βωμών στις τοιχογραφίες. Πιο πρόσφατα, έχει προταθεί ότι το δωμάτιο χρησιμοποιήθηκε μόνο την αυγή σε συγκεκριμένες ώρες του έτους για συγκεκριμένες τελετές.

Διάφοροι αρχαιολόγοι ισχυρίζονται ότι το δωμάτιο και τα έπιπλα του πιθανότατα χρονολογούνται από την εποχή της μυκηναϊκής εξαγοράς μετά το 1.450 π.Χ., όταν οι πολιτικές συνθήκες στην Κρήτη ήταν εντελώς διαφορετικές, όπως φαίνεται από την ταυτόχρονη εμφάνιση ελίτ τάφων, ατομικών ταφών και την παρουσία των Μυκηναίων Ελληνικό σενάριο «Γραμμικό Β».

Εκείνη την εποχή, το ανάκτορο στην Κνωσό φαίνεται να έχει τροποποιηθεί με μικρό τρόπο, ώστε να περιλαμβάνει χαρακτηριστικά όπως η αίθουσα του θρόνου. Ειδικά, οι στυλιζαρισμένοι πίνακες των αντίθετων γρύπων ήταν δημοφιλείς στη μυκηναϊκή τοιχογραφία μεταγενέστερης εποχής, αλλά δεν είχαν δει πριν στην Κρήτη.

Για παράδειγμα, παρόμοια διακόσμηση τοίχου βρέθηκε επίσης στην αίθουσα του θρόνου του μυκηναϊκού παλατιού της Πύλου στην Πελοπόννησο.