Το ΝΑΤΟ στη «σκιά» του Πούτιν: Η κρίσιμη Σύνοδος στην Τουρκία και ο φόβος μιας νέας κλιμάκωσης στην Ουκρανία υπό την απειλή πυρηνικού χτυπήματος

Η παρουσία του Βλαντιμίρ Πούτιν μπορεί να απουσιάζει από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, όμως το όνομά του αναμένεται να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε συζήτησης. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αντοχή της Ρωσίας και το ενδεχόμενο μιας νέας κλιμάκωσης αποτελούν τα μεγάλα ερωτήματα που απασχολούν τους ηγέτες της Συμμαχίας.

Η σύγκρουση που ξεκίνησε η Μόσχα συνεχίζεται για πέμπτη χρονιά, με τις επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας να προκαλούν σοβαρές ζημιές στις ουκρανικές υποδομές. Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία εξακολουθεί να πραγματοποιεί πλήγματα σε ρωσικούς στόχους, αυξάνοντας την πίεση στο Κρεμλίνο.

Το μεγάλο ερώτημα που κυριαρχεί στις δυτικές πρωτεύουσες είναι αν ο Ρώσος πρόεδρος θα επιλέξει να διευρύνει την αντιπαράθεση πέρα από το ουκρανικό μέτωπο και να δοκιμάσει τις αντοχές του ΝΑΤΟ.

Οι ανησυχίες δεν περιορίζονται πλέον μόνο στην Ουκρανία. Σύμμαχοι της Δύσης έχουν εκφράσει φόβους για πιθανές υβριδικές ενέργειες, κυβερνοεπιθέσεις ή περιορισμένες προκλήσεις στα ανατολικά σύνορα της Συμμαχίας.

Η Ρωσία ανάμεσα στην πίεση και την πολεμική ετοιμότητα

Η εικόνα της Ρωσίας παρουσιάζει δύο διαφορετικές όψεις.

Από τη μία πλευρά, υπάρχουν εκτιμήσεις ότι η Μόσχα αντιμετωπίζει σοβαρές πιέσεις. Οι κυρώσεις έχουν επηρεάσει την οικονομία, η πολεμική προσπάθεια απαιτεί τεράστιους πόρους και οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις δημιουργούν προβλήματα ακόμα και στο εσωτερικό της χώρας.

Παράλληλα, η Ρωσία έχει αυξήσει δραματικά την παραγωγή στρατιωτικού υλικού, μετατρέποντας μεγάλο μέρος της οικονομικής της δραστηριότητας σε πολεμική βιομηχανία.

Από την άλλη πλευρά, το Κρεμλίνο επιχειρεί να παρουσιάσει εικόνα αντοχής και αποφασιστικότητας, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο για όσο χρειαστεί.

Το δίλημμα της Μόσχας

Για ορισμένους αναλυτές, μια άμεση σύγκρουση με το ΝΑΤΟ θα αποτελούσε τεράστιο ρίσκο για τη Ρωσία. Η στρατιωτική εμπειρία του πολέμου στην Ουκρανία έδειξε ότι η Μόσχα δεν διαθέτει απεριόριστες δυνατότητες και ότι μια ευρύτερη αναμέτρηση θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες.

Ωστόσο, άλλοι θεωρούν ότι η σημερινή συγκυρία μπορεί να αποτελεί ευκαιρία για τη Ρωσία να δοκιμάσει τα όρια της Δύσης, εκμεταλλευόμενη τις πολιτικές διαφωνίες στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ και τις οικονομικές δυσκολίες της Ευρώπης.

Η βασική πρόκληση για τον Πούτιν είναι να ασκήσει πίεση χωρίς να οδηγήσει την κατάσταση σε μια ανεξέλεγκτη σύγκρουση.

Η Ευρώπη αλλάζει στάση

Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα του πολέμου είναι ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες άρχισαν να επανεξετάζουν τις αμυντικές τους δυνατότητες.

Η εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένει σημαντική, όμως η Ευρώπη επιχειρεί πλέον να ενισχύσει τη δική της στρατιωτική αυτονομία και να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες.

Στη Μόσχα παρακολουθούν στενά αυτές τις εξελίξεις, καθώς μια πιο ισχυρή ευρωπαϊκή άμυνα θα μπορούσε να περιορίσει τα περιθώρια ρωσικής επιρροής.

Το πυρηνικό χαρτί και ο «πόλεμος» της πίεσης

Παρά τη συχνή ρητορική περί πυρηνικών όπλων, πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η χρήση τους παραμένει εξαιρετικά απίθανη, καθώς θα προκαλούσε παγκόσμια κρίση και πιθανή αντίδραση ακόμα και από χώρες που σήμερα διατηρούν σχέσεις με τη Μόσχα.

Πιο πιθανό θεωρείται ότι η Ρωσία θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί εργαλεία πίεσης χαμηλότερης έντασης: κυβερνοεπιθέσεις, επιχειρήσεις επιρροής και κινήσεις που δοκιμάζουν τις αντοχές της Δύσης.

Η μεγάλη σκακιέρα της επόμενης ημέρας

Η σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Τουρκία πραγματοποιείται σε μια περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας. Ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει ανοιχτή πληγή και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα τις επόμενες κινήσεις της Μόσχας.

Ο Πούτιν έχει το πλεονέκτημα του χρόνου, καθώς δεν περιορίζεται από τους εκλογικούς κύκλους των δυτικών ηγεσιών. Όμως και η Ρωσία αντιμετωπίζει τα δικά της όρια.

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: θα επιλέξει το Κρεμλίνο μια νέα μεγάλη κλιμάκωση ή θα συνεχίσει έναν πόλεμο φθοράς μέχρι να αλλάξουν οι διεθνείς ισορροπίες;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα ίσως καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της Ουκρανίας, αλλά και τη νέα ισορροπία ασφαλείας στην Ευρώπη.