Το νέο θεσμικό πλαίσιο στις σχέσεις ιδιοκτητών και ενοικιαστών: Οι σημαντικότερες αλλαγές

Σημαντικές τροποποιήσεις τίθενται σε εφαρμογή στο καθεστώς που διέπει τις μισθωτικές σχέσεις, εισάγοντας νέο πλαίσιο για τη σύνταξη και την υποβολή των ηλεκτρονικών μισθωτηρίων, καθώς και υποχρεωτική τραπεζική καταβολή των ενοικίων.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο στις σχέσεις ιδιοκτητών και ενοικιαστών: Οι σημαντικότερες αλλαγές

Τα νέα μέτρα επηρεάζουν άμεσα εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, οι οποίοι καλούνται να συμμορφωθούν με τις αλλαγές αυτές εντός συγκεκριμένων προθεσμιών.

Το επικαιροποιημένο ρυθμιστικό περιβάλλον περιλαμβάνει επίσης την επιβολή διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, τόσο για τους εκμισθωτές όσο και για τους μισθωτές. Ακολουθούν δέκα ερωτήσεις και απαντήσεις που αποσαφηνίζουν τις κύριες παραμέτρους του νέου καθεστώτος.

1. Από πότε καθίσταται υποχρεωτική η καταβολή του ενοικίου μέσω τραπεζικού συστήματος;
Η υποχρεωτική πληρωμή των ενοικίων μέσω τραπεζικών ή ηλεκτρονικών διαύλων θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026. Η ρύθμιση αυτή αφορά όλους τους τύπους μισθώσεων, όπως κύρια κατοικία, φοιτητική στέγη, επαγγελματικοί χώροι κ.λπ.

2. Ποιες είναι οι συνέπειες για τον ιδιοκτήτη που δεν εισπράττει το ενοίκιο μέσω τραπέζης;
Ο εκμισθωτής χάνει τη φορολογική έκπτωση του 5% που ισχύει σήμερα στη βάση υπολογισμού του φόρου εισοδήματος. Ειδικότερα, ενώ σήμερα φορολογείται για το 95% του εισπραττόμενου ποσού, από το 2026 θα φορολογείται επί του συνόλου του ενοικίου (100%), εφόσον η πληρωμή δεν πραγματοποιείται τραπεζικώς. Η μεταβολή αυτή μπορεί να επιφέρει πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση ύψους έως και 220 ευρώ ετησίως για εισοδήματα της τάξης των 10.000 ευρώ.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο στις σχέσεις ιδιοκτητών και ενοικιαστών: Οι σημαντικότερες αλλαγές

3. Ποιες είναι οι συνέπειες για τον ενοικιαστή που δεν πληρώνει τραπεζικά;
Ο μισθωτής που δεν τηρεί την υποχρέωση ηλεκτρονικής πληρωμής χάνει το δικαίωμα επιστροφής ενοικίου (ύψους 1/12 του ετήσιου ποσού) και δεν δύναται να τεκμηριώσει τη δαπάνη, γεγονός που τον αποκλείει από πληθώρα επιδοματικών πολιτικών.

4. Υπάρχει κίνδυνος απώλειας και άλλων επιδομάτων;
Ναι. Πέραν της επιστροφής ενοικίου, η μη ηλεκτρονική καταβολή μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια σημαντικών επιδομάτων όπως το στεγαστικό επίδομα φοιτητών ή το επίδομα κύριας κατοικίας, τα οποία μπορεί να ανέρχονται σε πολλαπλάσια ποσά ετησίως. Η ακριβής προσαρμογή των κριτηρίων επιλεξιμότητας αναμένεται να εξειδικευθεί στο σχετικό νομοσχέδιο.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο στις σχέσεις ιδιοκτητών και ενοικιαστών: Οι σημαντικότερες αλλαγές

5. Πότε ξεκινά η εφαρμογή του μέτρου επιστροφής ενοικίου;
Το μέτρο αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από τον Νοέμβριο του 2025, προβλέποντας την επιστροφή ποσού ίσο με το 1/12 του ετησίως καταβληθέντος ενοικίου, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται τα θεσπισμένα κριτήρια.

6. Είναι υποχρεωτική η τραπεζική πληρωμή για να ισχύσει η επιστροφή του ενοικίου από το 2025;
Όχι. Στην αρχική εφαρμογή του μέτρου (Νοέμβριος 2025), η πληρωμή μέσω τραπεζικού συστήματος δεν καθίσταται ακόμη υποχρεωτική. Ωστόσο, όσοι δεν χρησιμοποιούν επίσημα κανάλια πληρωμής ενδέχεται να αποκλειστούν από τον αυτοματοποιημένο μηχανισμό επιβεβαίωσης και, κατ’ επέκταση, να στερηθούν το προβλεπόμενο ποσό.

7. Τι τροποποιείται στη διαδικασία υποβολής ηλεκτρονικών μισθωτηρίων;
Από τις 2 Ιουνίου 2025, η δήλωση κάθε νέας μίσθωσης θα υποβάλλεται από έναν μόνο εκ των συνιδιοκτητών. Οι υπόλοιποι συνιδιοκτήτες θα λαμβάνουν σχετική ειδοποίηση μέσω της πλατφόρμας myAADE ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και θα διαθέτουν προθεσμία 30 ημερών για να αποδεχθούν ή να απορρίψουν τη δήλωση. Σε περίπτωση αδράνειας, η δήλωση θεωρείται αυτομάτως αποδεκτή.