Το σχέδιο Ερντογάν για τη Μέση Ανατολή «πίσω» από την πίεση Τραμπ στον Νετανιάχου

Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, φαίνεται να είναι πίσω από το χθεσινό τηλεφώνημα του Ντόναλντ Τραμπ στον Μπενιαμίν Νετανιάχου, με το οποίο ζήτησε την απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από τις περιοχές του Λιβάνου και της Συρίας. Η τουρκική εφημερίδα Al-Akhbar (που συνδέεται με τη Χεζμπολάχ) μετέδωσε ο Ερντογάν παρουσίασε στον Αμερικανό πρόεδρο μια τουρκο-καταριανή πρόταση για ένα ευρύ οικονομικό σχέδιο στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η εφημερίδα, ο Ερντογάν, έχοντας επίγνωση των πιέσεων που ασκεί το Ισραήλ προς την κυβέρνηση Τραμπ σχετικά με τον πόλεμο με το Ιράν και άλλα περιφερειακά ζητήματα, πρότεινε στις Ηνωμένες Πολιτείες να στηρίξουν ένα πολυεθνικό οικονομικό εγχείρημα με επίκεντρο τη Συρία, τον Λίβανο και το Ιράκ.

Κατά το δημοσίευμα, ο σχεδιασμός αυτός είχε ήδη συζητηθεί από τον Τούρκο πρόεδρο με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπάρακ. Στόχος του σχεδίου, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι «η δημιουργία σταθερών και ασφαλών βάσεων στην περιοχή, ώστε να καταστεί δυνατή η έναρξη μεγάλων οικονομικών έργων».

«Βασική αιτία αστάθειας» το Ισραήλ

Οι πηγές ανέφεραν ότι ο Ερντογάν εξέφρασε στον Ντόναλντ Τραμπ την αντίθεσή του στην ισραηλινή «κατοχή» στη Συρία και τον Λίβανο, καθώς και στις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις σε χώρες της περιοχής και στις απειλές εναντίον άλλων κρατών.

Ο Τούρκος πρόεδρος φέρεται να υποστήριξε ότι η ισραηλινή στρατιωτική παρουσία αποτελεί «τη βασική αιτία αστάθειας» που εμποδίζει κάθε προσπάθεια περιορισμού της επιρροής των συμμάχων του Ιράν στην περιοχή.

Παράλληλα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Ερντογάν τόνισε στον Αμερικανό πρόεδρο τη σημασία μιας ταχείας ισραηλινής αποχώρησης από εδάφη στη Συρία και τον Λίβανο, ως προϋπόθεση για τη δημιουργία μελλοντικών συμφωνιών ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ, Λιβάνου και Συρίας.

Ανάλογο αίτημα και από τον Αλ-Σάραα

Το ζήτημα των ισραηλινών αποχωρήσεων φέρεται να έθεσε και ο πρόεδρος της Συρίας, Άχμεντ αλ-Σάρα, κατά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Σύρος ηγέτης υπογράμμισε ότι η σταθερότητα στη χώρα προϋποθέτει την αποκατάσταση της κυριαρχίας της σε ολόκληρη την επικράτειά της.

«Το Ισραήλ εμποδίζει μια λύση στη νότια Συρία, αρνήθηκε να συμπεριλάβει τη λέξη “αποχώρηση” στη συμφωνία και σταμάτησε τις διαπραγματεύσεις όταν τέθηκε αυτό το ζήτημα. Όσο αρνείται να αποχωρήσει, γιατί θα πρέπει να υπογράψουμε συμφωνία μαζί του;», φέρεται να δήλωσε.

Η νέα ηγεσία στη Δαμασκό ζητά κυρίως την επιστροφή στη Συμφωνία Διαχωρισμού Δυνάμεων του 1974 και την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από περιοχές που καταλήφθηκαν μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024.

Περιφερειακή αναδιάταξη με οικονομικό υπόβαθρο

Η τουρκική πρόταση, όπως παρουσιάζεται από την Al-Akhbar, συνδέει την οικονομική ανάπτυξη με την επίτευξη μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας στη Μέση Ανατολή. Το σχέδιο φέρεται να βασίζεται στην αντίληψη ότι μεγάλης κλίμακας επενδύσεις και περιφερειακά έργα μπορούν να προχωρήσουν μόνο μέσα σε ένα πλαίσιο πολιτικής σταθερότητας.

Ωστόσο, η υλοποίηση μιας τέτοιας πρωτοβουλίας θα εξαρτηθεί από την επίλυση κρίσιμων ζητημάτων, όπως η παρουσία του Ισραήλ σε περιοχές της Συρίας και του Λιβάνου, οι σχέσεις των νέων αρχών στη Δαμασκό με τους περιφερειακούς παίκτες και η ευρύτερη αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν στη Μέση Ανατολή.

Οι πληροφορίες προέρχονται από δημοσίευμα μέσου που διατηρεί στενές σχέσεις με τη Χεζμπολάχ και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα από άλλες πηγές.

Τραμπ σε Νετανιάχου: «Δεν σας θέλουν»

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, ο Τραμπ τόνισε στον Νετανιάχου ότι η παρουσία του ισραηλινού στρατού σε συριακό έδαφος δημιουργεί εντάσεις και αυξάνει τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.

«Δεν σας θέλουν εκεί. Πρέπει να αναδιατάξετε τις δυνάμεις σας», φέρεται να είπε ο Τραμπ στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, σύμφωνα με την ίδια πηγή, η οποία ανέφερε ότι η θέση αυτή αφορά και τον Λίβανο.

Από την πλευρά του, το γραφείο του Νετανιάχου ανέφερε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη διατήρησης ζωνών ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων του Ισραήλ.

Σύμφωνα με αναλυτές ο Νετανιάχου δεν προτίθεται να προβεί σε παραχωρήσεις ως προς την παρουσία στις στρατηγικής σημασίας περιοχές των Λιβάνου και Συρίας, καθώς μένουν λίγοι μήνες για την κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση στο Ισραήλ που θα κρίνει το πολιτικό, αλλά και το προσωπικό μέλλον του.