Το τέλος του «Ελ Μέντσο»: Από τα φτωχικά χωράφια του Μιτσοακάν στην αιματοβαμμένη κορυφή του πιο αδίστακτου καρτέλ του Μεξικού – Η στρατιωτική επιχείρηση στο Χαλίσκο, το κύμα τρόμου σε έξι πολιτείες και το κενό εξουσίας που απειλεί να πυροδοτήσει νέα έκρηξη βίας

Μια μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση στο Jalisco κατέληξε στον θάνατο του διαβόητου βαρόνου ναρκωτικών Nemesio Oseguera Cervantes, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», ηγέτη του Cártel Jalisco Nueva Generación (CJNG). Η είδηση ανακοινώθηκε από τις μεξικανικές αρχές, σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την κυβέρνηση της προέδρου Claudia Sheinbaum για σκληρότερη αντιμετώπιση των καρτέλ.

Πυρά, τραυματισμός και θάνατος στον αέρα

Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας του Μεξικό, ο 59χρονος πρώην αστυνομικός τραυματίστηκε βαριά κατά τη διάρκεια ανταλλαγής πυρών με στρατιωτικές δυνάμεις και υπέκυψε στα τραύματά του ενώ μεταφερόταν αεροπορικώς στην Πόλη του Μεξικού. Στην επιχείρηση σκοτώθηκαν επτά μέλη του καρτέλ, τραυματίστηκαν τρεις στρατιώτες, συνελήφθησαν δύο συνεργοί του CJNG και κατασχέθηκαν βαρέα όπλα, μεταξύ των οποίων εκτοξευτήρες ρουκετών ικανοί να καταρρίπτουν αεροσκάφη.

Οι μεξικανικές αρχές ανέφεραν ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες παρείχαν κρίσιμες πληροφορίες για τον εντοπισμό του.

Χάος και φλεγόμενοι δρόμοι

Η εξουδετέρωση του «Ελ Μέντσο» πυροδότησε κύμα βίας σε τουλάχιστον έξι πολιτείες. Ένοπλες ομάδες έστησαν οδοφράγματα, πυρπόλησαν οχήματα και απέκλεισαν κεντρικούς αυτοκινητοδρόμους. Στη Γκουαδαλαχάρα και στο Πουέρτο Βαγιάρτα επικράτησε πανικός, με αναφορές για πυροβολισμούς κοντά σε αεροδρόμια και εκκενώσεις τερματικών σταθμών.

Αεροπορικές εταιρείες όπως η Air Canada, η United Airlines και η American Airlines ανέστειλαν προσωρινά πτήσεις, ενώ η πρεσβεία των ΗΠΑ προέτρεψε τους πολίτες της να αναζητήσουν ασφαλή καταφύγια.

Διεθνής διάσταση και φόβοι για νέα αιματοχυσία

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Christopher Landau χαρακτήρισε τον θάνατο του Οσεγκέρα «σημαντική εξέλιξη» για ολόκληρη τη Λατινική Αμερική. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η απομάκρυνση ενός τόσο ισχυρού ηγέτη μπορεί να οδηγήσει σε εσωτερικές διαμάχες και νέα κλιμάκωση βίας, όπως είχε συμβεί μετά τη σύλληψη του Joaquín “El Chapo” Guzmán και του Ismael “El Mayo” Zambada του Cártel de Sinaloa.

Από το 2006, σχεδόν 450.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στο Μεξικό σε επεισόδια που συνδέονται με τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών, ενώ περισσότεροι από 100.000 αγνοούνται.

Από τη φτώχεια στην απόλυτη ισχύ

Γεννημένος το 1966 σε φτωχό χωριό του Michoacán, ο Οσεγκέρα ξεκίνησε εργαζόμενος στα χωράφια. Μετανάστευσε στις ΗΠΑ, όπου ενεπλάκη –σύμφωνα με εισαγγελείς– σε διακίνηση ηρωίνης, συνελήφθη και απελάθηκε.

Επιστρέφοντας στο Μεξικό, εντάχθηκε στην αστυνομία και αργότερα στο καρτέλ Μιλένιο, πριν ιδρύσει το CJNG και εξαπολύσει πόλεμο κατά του καρτέλ Σιναλόα. Υπό την ηγεσία του, το CJNG εξελίχθηκε σε παγκόσμιο δίκτυο διακίνησης κοκαΐνης και φεντανύλης, αλλά και σε μηχανισμό εκβιασμών, εμπορίας όπλων και παράνομων δραστηριοτήτων.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, το καρτέλ μοίραζε πακέτα τροφίμων με το λογότυπό του, ενισχύοντας την επιρροή του σε τοπικές κοινωνίες. Παράλληλα, κατηγορήθηκε για στενές πολιτικές διασυνδέσεις και χρηματοδότηση εκστρατειών.

Οι αμερικανικές αρχές είχαν επικηρύξει τη σύλληψή του με αμοιβή άνω των 15 εκατ. δολαρίων.

Ο «Ελ Μέντσο» απέφευγε για χρόνια τη δημοσιότητα, όμως το αποτύπωμά του στη σύγχρονη ιστορία του Μεξικού είναι βαθύ και αιματηρό. Ο θάνατός του μπορεί να σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής – αλλά ενδέχεται να ανοίγει έναν νέο, ακόμη πιο βίαιο κύκλο στην αδυσώπητη μάχη των καρτέλ.