Το “τερμάτισαν” οι Τούρκοι: Ετοιμάζουν την 23η Σεπ. 1821 ως ημέρα… “γενοκτονία της Τριπολιτσάς”

Μια ημερομηνία που παραμένει βαθιά χαραγμένη στην ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης Ελλάδας και Τουρκίας.

Η 23η Σεπτεμβρίου 1821 σηματοδοτεί την άλωση της Τριπολιτσάς, ενός από τα σημαντικότερα οθωμανικά διοικητικά και στρατιωτικά κέντρα της Πελοποννήσου. Η κατάληψη της πόλης, έπειτα από περίπου τρεις μήνες πολιορκίας, αποτέλεσε κομβικό γεγονός για την εξέλιξη της Επανάστασης.

Σήμερα, όμως, σχεδόν δύο αιώνες αργότερα, τα γεγονότα εκείνων των ημερών εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαφορετικών ιστορικών αφηγήσεων και πολιτικών αναγνώσεων.

23 EYLÜL 1821

Tripoliçe şehir düştü. On binlerce Türk vahşice katledildi.
Ve katliam, şehir düştüğü anda bitmedi. Tam tersine günlerce sürdü. Kadınlar. Çocuklar. Bebekler. Yaşlılar.

Yunan isyancıları ve Filhelen destekçileri tarafından Tripoliçe’deki Türklerin tamamı… pic.twitter.com/BmkbXyuONv

— TÜRK AVAZ (@TURKAvazTR) September 18, 2026

Η ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΕΠΕΣΕ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΗΝΕΣ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑΣ

Η Τριπολιτσά αποτελούσε τότε το διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο της οθωμανικής εξουσίας στον Μοριά.

Η πολιορκία κράτησε περίπου τρεις μήνες και οι ελληνικές επαναστατικές δυνάμεις, υπό τον στρατηγικό σχεδιασμό του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, κατάφεραν τελικά να εισέλθουν στην πόλη στις 23 Σεπτεμβρίου.

Η πτώση της Τριπολιτσάς είχε τεράστια στρατηγική σημασία για την Επανάσταση. Η πόλη ήταν κομβικό διοικητικό και συγκοινωνιακό κέντρο και η απώλειά της αποδυνάμωσε αποφασιστικά την οθωμανική παρουσία στην Πελοπόννησο.

ΟΙ ΣΚΛΗΡΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ

Η πιο σκοτεινή πλευρά της υπόθεσης βρίσκεται στα γεγονότα που ακολούθησαν την είσοδο των επαναστατών στην πόλη.

Ιστορικές πηγές καταγράφουν μαζικές σφαγές και απώλειες μεταξύ του μουσουλμανικού και εβραϊκού πληθυσμού της Τριπολιτσάς. Οι εκτιμήσεις για τον αριθμό των θυμάτων διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την πηγή και την ιστοριογραφική προσέγγιση.

Η Περιφέρεια Πελοποννήσου, στην ιστορική της αναφορά για την άλωση, σημειώνει ότι μετά την είσοδο των ελληνικών δυνάμεων ακολούθησαν εκτεταμένες φονικές συγκρούσεις μέσα στην πόλη.

Το γεγονός αυτό αποτελεί ένα από τα πλέον αιματηρά κεφάλαια της Ελληνικής Επανάστασης.

Η ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη ένταση όταν η ιστορική μνήμη μετατρέπεται σε σύγχρονο πολιτικό αφήγημα.

Στην τουρκική δημόσια συζήτηση, η άλωση της Τριπολιτσάς έχει παρουσιαστεί ως σφαγή μουσουλμανικού πληθυσμού. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει στο παρελθόν αναφερθεί στην 23η Σεπτεμβρίου 1821, χαρακτηρίζοντας τα γεγονότα «σφαγή» μουσουλμάνων Τούρκων, Αλβανών και Εβραίων.

Από την ελληνική πλευρά, η ημερομηνία αποτελεί πρωτίστως σύμβολο της στρατηγικής νίκης της Επανάστασης και της απελευθέρωσης της Τριπολιτσάς.

Έτσι, η ίδια ιστορική ημέρα εντάσσεται σε δύο διαφορετικές εθνικές αφηγήσεις.

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΤΗΣ «ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ»

Η χρήση του όρου «γενοκτονία» για γεγονότα του 1821 αποτελεί σύγχρονο χαρακτηρισμό και δεν πρέπει να συγχέεται με την απλή ιστορική καταγραφή των μαζικών θανάτων που σημειώθηκαν κατά την άλωση.

Το ιστορικά τεκμηριωμένο στοιχείο είναι ότι σημειώθηκαν εκτεταμένες σφαγές μετά την κατάληψη της πόλης. Το πώς χαρακτηρίζονται νομικά και ιστοριογραφικά αυτά τα γεγονότα αποτελεί διαφορετικό ζήτημα και απαιτεί συγκεκριμένα κριτήρια και τεκμηρίωση.

ΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

Δύο αιώνες μετά, η 23η Σεπτεμβρίου εξακολουθεί να προκαλεί έντονα συναισθήματα και να χρησιμοποιείται στη συζήτηση για την ιστορική μνήμη.

Η άλωση της Τριπολιτσάς υπήρξε αναμφισβήτητα ένα από τα καθοριστικότερα στρατιωτικά γεγονότα των πρώτων μηνών της Ελληνικής Επανάστασης. Παράλληλα, οι σφαγές που ακολούθησαν παραμένουν ένα από τα πιο τραγικά κεφάλαια της περιόδου.

Η ιστορία της Τριπολιτσάς, επομένως, δεν είναι μόνο μια ιστορία νίκης και απελευθέρωσης. Είναι ταυτόχρονα μια ιστορία πολιορκίας, εκδίκησης, μαζικών απωλειών και βαθιάς ιστορικής αντιπαράθεσης — μια μνήμη που εξακολουθεί να επιστρέφει, σχεδόν δύο αιώνες μετά.