Το «τίμημα του πολέμου»: Ένα δισεκατομμύριο δολάρια την ημέρα κοστίζει στο Ισραήλ ο πόλεμος με το Ιράν

Ο συνεχιζόμενος πόλεμος ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν έχει ήδη αφήσει ισχυρό αποτύπωμα όχι μόνο σε γεωπολιτικό, αλλά και σε οικονομικό επίπεδο.

Το «τίμημα του πολέμου»: Ένα δισεκατομμύριο δολάρια την ημέρα κοστίζει στο Ισραήλ ο πόλεμος με το Ιράν

Οι άμεσες και έμμεσες συνέπειες της σύγκρουσης ασκούν πρωτοφανή πίεση στον ισραηλινό κρατικό προϋπολογισμό, ο οποίος είχε ήδη επιβαρυνθεί σοβαρά από την παρατεταμένη στρατιωτική δράση στη Λωρίδα της Γάζας.

Όπως αποκαλύπτει ο Ρεέμ Αμινάχ, πρώην οικονομικός διευθυντής του Υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ, το μέσο ημερήσιο κόστος του πολέμου ανέρχεται σε 725 εκατομμύρια δολάρια, χωρίς να συνυπολογίζονται οι παράπλευρες οικονομικές συνέπειες. Το πραγματικό συνολικό τίμημα, εκτιμά, αγγίζει σχεδόν το ένα δισεκατομμύριο δολάρια την ημέρα. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει στρατιωτικές δαπάνες, αμυντικές και επιθετικές επιχειρήσεις, αλλά όχι τις ζημιές σε ιδιωτικές περιουσίες ή την πτώση του ΑΕΠ.

Η αντιαεροπορική άμυνα αποδεικνύεται ένας από τους πιο δαπανηρούς τομείς. Σύμφωνα με την ισραηλινή οικονομική εφημερίδα The Marker, τα καθημερινά έξοδα γι’ αυτήν ξεπερνούν τα 285 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή σχεδόν το ένα τρίτο του συνολικού κόστους της σύγκρουσης. Κάθε πύραυλος των συστημάτων Arrow 2 και Arrow 3 κοστίζει περί τα 3 εκατομμύρια δολάρια, κάτι που καταδεικνύει τη δυσανάλογη επιβάρυνση για τη διατήρηση της άμυνας σε υψηλό επίπεδο.

Το «τίμημα του πολέμου»: Ένα δισεκατομμύριο δολάρια την ημέρα κοστίζει στο Ισραήλ ο πόλεμος με το Ιράν

Αντίστοιχα υψηλές είναι και οι δαπάνες της Πολεμικής Αεροπορίας. Το κόστος μίας ώρας πτήσης κυμαίνεται από 24.000 έως 42.000 δολάρια, ανάλογα με τον τύπο του μαχητικού: F-15, F-16 ή F-35. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, μια καθημερινή τριώρη αποστολή στο Ιράν μπορεί να φτάσει τα 14,2 εκατ. δολάρια για τα F-16, 5,5 εκατ. δολάρια για τα F-35, και περίπου 4,8 εκατ. δολάρια για τα F-15. Ο Αμινάχ συνοψίζει τα ημερήσια έξοδα πτήσεων σε 24,5 εκατομμύρια δολάρια, εξαιρουμένων των επιπλέον εξοπλιστικών εξόδων.

Οι παράλληλοι πόλεμοι του Ισραήλ – στη Γάζα, στον Λίβανο και πλέον με το Ιράν – έχουν οδηγήσει σε έκρηξη των αμυντικών δαπανών, που το 2024 ανήλθαν στα 46,5 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή το 8,8% του ΑΕΠ της χώρας. Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό αμυντικών δαπανών παγκοσμίως, πίσω μόνο από την Ουκρανία, και ακόμη πιο πάνω από τη Ρωσία (7,1%).

Ωστόσο, όπως σημειώνουν αναλυτές, το Ισραήλ δεν έχει προχωρήσει σε επαρκή οικονομικά μέτρα θωράκισης για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες αυτής της πολεμικής οικονομίας. Το εθνικό νόμισμα (σέκελ), οι χρηματοπιστωτικοί δείκτες και η μακροοικονομική σταθερότητα δοκιμάζονται σκληρά. Η έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού από την κυβέρνηση Νετανιάχου εντείνει τους φόβους για δημοσιονομική κατάρρευση.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον έντασης και οικονομικής πίεσης, ο Υπουργός Οικονομικών, Μπεζαλέλ Σμότριτς, φαίνεται να δίνει προτεραιότητα στην ενίσχυση της εποικιστικής δραστηριότητας στη Δυτική Όχθη, παρά στην αντιμετώπιση της κρίσης. Αυτή η στάση έχει επικριθεί έντονα, καθώς αγνοεί τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης της ισραηλινής οικονομίας.

Όπως αναφέρει η Economic Times, το ισραηλινό Υπουργείο Οικονομικών έχει ορίσει ανώτατο όριο ελλείμματος στο 4,9% του ΑΕΠ για το τρέχον έτος, που μεταφράζεται σε περίπου 27,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, με τον τρέχοντα ρυθμό δαπανών, η επίτευξη αυτού του στόχου μοιάζει ολοένα και πιο απίθανη.