Τουρκία: «Αφρίζουν» οι Τούρκοι για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ!- Στη λογική της…«συνεκμετάλλευσης» η Άγκυρα επιμένει με θράσος πως δεν επιδιώκει να παρεμποδίσει κανένα έργο…αλλά ζητά συντονισμό και συνεργασία!

Η τουρκική πλευρά, σύμφωνα με τη δική της επιχειρηματολογία, επιμένει ότι δεν επιδιώκει να παρεμποδίσει την υλοποίηση κανενός έργου υποδομής.

Τουρκία: «Αφρίζουν» οι Τούρκοι για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ!- Στη λογική της…«συνεκμετάλλευσης» η Άγκυρα επιμένει με θράσος πως δεν επιδιώκει να παρεμποδίσει κανένα έργο…αλλά ζητά συντονισμό και συνεργασία!

Εκείνο που ζητά, όπως διαμηνύει, είναι να προηγηθεί συνεννόηση και συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών, ιδιαίτερα όταν ένα έργο διέρχεται από θαλάσσιες περιοχές στις οποίες υπάρχουν διαφορετικές νομικές και πολιτικές προσεγγίσεις.

Ουσιαστικά, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι όταν υπάρχει πραγματική διάθεση συνεργασίας για την κατασκευή ενός έργου υποδομής, μπορεί να βρεθεί τρόπος ώστε αυτό να προχωρήσει χωρίς να δημιουργηθούν νέες εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αντίθετα, όπως λέει «αν ο στόχος είναι να δημιουργηθούν τετελεσμένα μέσω συγκεκριμένου έργου, η τουρκική πλευρά θα κινηθεί προς την κατεύθυνση της προστασίας των δικαιωμάτων της στην Ανατολική Μεσόγειο».

Το παράδειγμα του Blue Raman

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα συνεργασίας επικαλούνται στην Άγκυρα το έργο πόντισης της οπτικής ίνας Blue Raman, το οποίο προχώρησε κανονικά, μολονότι η διαδρομή του πέρασε από περιοχές που περιλαμβάνονται στο λεγόμενο «τουρκολιβυκό μνημόνιο».

Στην περίπτωση εκείνη, σύμφωνα με την τουρκική εκδοχή, δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα ούτε κάποια απόπειρα παρεμπόδισης. Η εξέλιξη αυτή παρουσιάζεται από την Άγκυρα ως χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο μπορεί να υπάρξει πρακτική συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο, ακόμη και όταν οι εμπλεκόμενες χώρες διατηρούν διαφορετικές θέσεις ως προς τα θαλάσσια δικαιώματα.

Για το συγκεκριμένο έργο, όπως υποστηρίζεται, είχαν ενημερωθεί όλες οι ενδιαφερόμενες πλευρές και είχαν εκδοθεί οι απαιτούμενες άδειες από τις χώρες της περιοχής. Οι προσεγγίσεις μπορεί να διέφεραν, ωστόσο το έργο προχώρησε χωρίς να σημειωθεί εμπλοκή.

Στη βάση του τουρκικού επιχειρήματος βρίσκεται ακριβώς αυτή η περίπτωση: το Blue Raman μπορεί, κατά την Άγκυρα, να λειτουργήσει ως προηγούμενο. Ένα διεθνές υποθαλάσσιο καλώδιο μπορεί να διέρχεται από θαλάσσια περιοχή όπου υφίστανται αμφισβητήσεις, εφόσον προηγηθεί συντονισμός, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάποια από τις πλευρές υποχρεώνεται να εγκαταλείψει τις πάγιες νομικές της θέσεις.

Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην παρούσα συγκυρία, καθώς στην Τουρκία αναγνωρίζουν πως, εάν δεν έχει προηγηθεί συνεννόηση ή συνεργασία για το συγκεκριμένο έργο, αυξάνεται αντίστοιχα και η πιθανότητα να υπάρξει «εμπλοκή».

Γεραπετρίτης: Ίσως και μέσα στο 2026 η πόντιση του καλωδίου

Την ίδια ώρα, σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα θα απαντά σε κάθε τουρκική αυθαιρεσία έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης το πρωί της Δευτέρας (31/8), υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου θα προχωρήσει κανονικά και χωρίς να απαιτείται η συναίνεση της Άγκυρας.

Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό «Παραπολιτικά», ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της εταιρείας που υλοποιεί το έργο, η πόντιση του καλωδίου αναμένεται να ξεκινήσει τους επόμενους μήνες και πιθανότατα ακόμη και εντός του 2026.

«Η Διακήρυξη των Αθηνών παραμένει σε ισχύ»

Αναφερόμενος αρχικά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο Γιώργος Γεραπετρίτης επεσήμανε ότι «με τη Διακήρυξη των Αθηνών, είχαμε ένα δομημένο διάλογο με την Τουρκία, ώστε να μπορεί να παράγεται ένα αποτέλεσμα, το οποίο κατά βάση είναι να αποφεύγονται οι εντάσεις, οι οποίες μεταβολίζονται σε κρίσεις. Αυτό το οποίο καταγράφηκε είναι ότι οι δύο χώρες δεν αφίστανται από τις βασικές τους θέσεις».

«Είναι προφανές ότι δεν περιμέναμε ότι η Τουρκία θα αποστεί από θέσεις που έχει διατυπώσει εδώ και δεκαετίες», τόνισε χαρακτηριστικά και υπενθύμισε πως το ανυπόστατο δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας ή των Γκρίζων ζωνών ή της αποστρατιωτικοποίησης ανατρέχει δεκαετίες.

Ωστόσο, όπως σημείωσε, η διατήρηση των διαφορετικών θέσεων δεν αναιρεί τα αποτελέσματα που έχουν καταγραφεί στο πεδίο του διαλόγου. «καταφέραμε να αποφύγουμε τις μεγάλες κρίσεις, να έχουμε συντριπτική μείωση των παραβιάσεων, να έχουμε πλήρη διαχείριση του μεταναστευτικού, αυτά είναι τα θετικά της συζήτησης. Οι αξιώσεις της Τουρκίας παραμένουν, πολλές φορές εκφράζονται με επιθετικό τρόπο και είναι κάτι το οποίο προφανώς μας ενοχλεί και θα το θέτουμε, όπως πρέπει, και σε όλα τα διεθνή φόρα».

Ερωτηθείς σχετικά, ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε πως η Διακήρυξη των Αθηνών εξακολουθεί να ισχύει, καθώς «είναι ένας μηχανισμός δομημένου διαλόγου για την αποσυμπίεση των κρίσεων. Το κρίσιμο είναι να έχουμε μία βασική κατανόηση: ότι ακόμη κι αν διαφωνείς, οφείλεις να συζητάς. Κατεξοχήν θα πρέπει να συζητάς όταν διαφωνείς, διότι διαφορετικά είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα οδηγηθείς σε μείζονα κρίση».

Υπενθύμισε, άλλωστε, ότι όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις συζητούσαν με την Τουρκία, επισημαίνοντας πως ο διάλογος δεν ισοδυναμεί με υποχώρηση από τις εθνικές θέσεις, αλλά, αντιθέτως, μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για την προάσπισή τους.

«Η Ελλάδα σήμερα είναι σε πολύ καλύτερη θέση σε σχέση με αυτήν που βρισκόταν το 2023: Έχει ενισχύσει τα διεθνή της ερείσματα, έχει διεθνείς συμμαχίες, τις οποίες δεν είχε ποτέ, έχει αποτύπωμα σε διεθνείς οργανισμούς και πολύ ισχυρό λόγο που περνάει», ανέφερε. «Ο χρόνος που μεσολάβησε μας έδωσε την ευκαιρία να ενισχύσουμε καθοριστικά τις εθνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Σήμερα μπορούμε να μιλάμε με άλλους όρους στο μέτρο που η υπεροπλία, την οποία έχουμε αποκτήσει σε αέρα και θάλασσα μας δίνει αυτή τη δυνατότητα και η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας μας δίνει στην πραγματικότητα το περιθώριο να έχουμε μία διαφορετική προσέγγιση».

Τουρκία: «Αφρίζουν» οι Τούρκοι για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ!- Στη λογική της…«συνεκμετάλλευσης» η Άγκυρα επιμένει με θράσος πως δεν επιδιώκει να παρεμποδίσει κανένα έργο…αλλά ζητά συντονισμό και συνεργασία!

«Δεν θα ζητηθεί άδεια από την Τουρκία για το καλώδιο»

Στο επίκεντρο της συνέντευξης βρέθηκε και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με τον υπουργό Εξωτερικών να ξεκαθαρίζει ότι το έργο θα ξεκινήσει, σύμφωνα με τον προγραμματισμό της εταιρείας, τους επόμενους μήνες.

Για την πόντιση του καλωδίου, σημείωσε «η εκτίμηση που έχω είναι ότι θα είναι τους επόμενους μήνες, πιθανόν και εντός του 2026».

Με ιδιαίτερα σαφή τρόπο ξεκαθάρισε, παράλληλα, ότι η υλοποίηση του έργου δεν τελεί υπό την αίρεση της τουρκικής έγκρισης.

«το διεθνές δίκαιο είναι πάρα πολύ σαφές, δεν απαιτεί την άδεια της Τουρκίας και ούτε πρόκειται να ζητηθεί η άδεια».

Ο υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι υπάρχει κοινή γραμμή μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στο έργο. «Ελλάδα, Γαλλία και Κύπρος έχουν μια απολύτως κοινή κατανόηση τόσο για τη σημασία του έργου όσο και για τον τρόπο που θα αναπτυχθεί», επεσήμανε και πρόσθεσε: «Η επικοινωνία, η οποία προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο είναι κατά βάση για την προστασία των ναυτιλομένων, είναι σημαντικό και για την ναυτιλιακή κοινότητα και για τα παράκτια κράτη να έχουν μία εικόνα για το πώς θα κινηθεί το έργο, έτσι ώστε να μην υπάρχουν ατυχήματα στο πεδίο».

Το μήνυμα της Αθήνας, πάντως, συνοδεύεται και από αυξημένη ετοιμότητα για κάθε ενδεχόμενο. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών, «είμαστε πάντοτε έτοιμοι για οποιοδήποτε σενάριο, από το πιο ήπιο μέχρι το πιο έντονο. Δεν ανησυχούμε, έχουμε βεβαίως πολύ αυξημένη προσοχή στα ζητήματα αυτά. Προετοιμαζόμαστε για κάθε σενάριο».

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε και στην ενίσχυση των αμυντικών σχέσεων με το Ισραήλ, σημειώνοντας ότι σήμερα υπογράφεται η διευρυμένη συμφωνία για την αμυντική ασφάλεια της χώρας. «Φροντίζουμε κάθε μέρα να ενισχύουμε τη χώρα σε ό,τι αφορά την αμυντική της θωράκιση και να διευρύνουμε το διπλωματικό μας αποτύπωμα».

«Για πρώτη φορά η Ελλάδα έχει την απόλυτη πρωτοβουλία των κινήσεων»

Στο δεύτερο σκέλος της συνέντευξής του, ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και στην τουρκική πρόθεση για νομοθετική κατοχύρωση της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας», σημειώνοντας πως μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα ούτε είναι γνωστό το ακριβές περιεχόμενο του νομοσχεδίου.

«Έχουμε λάβει τα μέτρα μας, έχουν ενημερωθεί, ως όφειλαν, οι αρμόδιες ευρωπαϊκές και διεθνείς αρχές. Μια τέτοια ενέργεια, εκ μέρους της Τουρκίας, δεν παράγει κανένα εξωτερικό αποτέλεσμα. Είναι ένα ζήτημα εσωτερικής κατανάλωσης το να υπάρξει ένας νόμος που καθορίζει ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας, δεν έχει καμία εξωτερική έννομη συνέπεια».

Όπως εξήγησε, πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν μπορεί να εξομοιωθεί με τον ελληνικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, ο οποίος, όπως ανέφερε, έχει ισχύ ευρωπαϊκού κεκτημένου. «Έχουμε μία ενέργεια που συνιστά αντίδραση σε δικές μας πρωτοβουλίες, χωρίς καμία πρακτική εξωτερική συνέπεια».

Με φόντο αυτή τη διαφορά προσέγγισης, ο Γιώργος Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι πλέον η Ελλάδα βρίσκεται σε θέση πρωτοβουλίας και όχι αντίδρασης.

«Για πρώτη φορά η Ελλάδα έχει την απόλυτη πρωτοβουλία των κινήσεων», τόνισε. «Η Ελλάδα εκδίδει θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό με ισχύ ευρωπαϊκού κεκτημένου, η Τουρκία ακολουθεί και θα εκδώσει ένα νόμο, από ότι διαφαίνεται, για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες. Η Ελλάδα θα αντιδράσει προφανώς όπως κρίνει. Η Ελλάδα δημοσιεύει θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα και ακολουθεί η Τουρκία με δικά της θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα. Η Ελλάδα μεριμνά για την διευρυμένη αμυντική θωράκιση, η Τουρκία ακολουθεί διεκδικώντας συμμετοχή στην ευρωπαϊκή άμυνα και σε εξοπλιστικά προγράμματα».

Και πρόσθεσε: «Εκείνο το οποίο διαφοροποιεί το σήμερα από το χθες, είναι ότι η Ελλάδα δεν ακολουθεί, είναι μπροστά, αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και γνωρίζει τι θα ακολουθήσει. Δεν είμαστε αιθεροβάμονες να πιστεύουμε ότι εμείς θα αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες και η Τουρκία απλώς θα παρακολουθεί».

Η απάντηση στην αντιπολίτευση

Ο υπουργός Εξωτερικών άσκησε παράλληλα κριτική στην αντιπολίτευση, κατηγορώντας την για διαφορετική στάση ανάλογα με το αν βρίσκεται στην κυβέρνηση ή όχι.

«η αντιπολίτευση διαπνέεται από μία βαθύτατη υποκρισία διότι ουδέποτε όταν ήταν σε θέσεις εξουσίας δεν έκανε ούτε κατ’ ελάχιστον κάτι από αυτά τα οποία έχουν γίνει σήμερα».

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε και στη συζήτηση γύρω από τις τουρκικές αντιδράσεις στις ελληνικές πρωτοβουλίες.

«Ενώ όλοι συμφωνούν ότι πρέπει να συνομιλούμε με την Τουρκία, από την άλλη πλευρά οποιαδήποτε αντίδραση της Τουρκίας θεωρείται ότι θα πρέπει να μας εξωθεί στο να διεκδικούμε κυρώσεις και λοιπά», ανέφερε. «Μα είναι προφανές ότι όταν η Ελλάδα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες θα υπάρχει αντίδραση. Την αντίδραση την μετρούμε, την αξιολογούμε και πάντοτε από θέση ευθύνης ερχόμαστε και απαντούμε τεκμηριωμένα και στους διεθνείς οργανισμούς και στο πεδίο».

Κλείνοντας, ο Γιώργος Γεραπετρίτης επιχείρησε να στείλει μήνυμα ψυχραιμίας, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και έχει ήδη προχωρήσει στις απαραίτητες διπλωματικές κινήσεις.

«Δε θα πρέπει να ανησυχεί ούτε η αντιπολίτευση ούτε η ελληνική κοινωνία. Η ελληνική κυβέρνηση μεριμνά για τη διεύρυνση των εθνικών συμφερόντων και ήδη έχει υπάρξει ενημέρωση των διεθνών οργανισμών και ιδίως των ευρωπαϊκών αρχών για τα ζητήματα, τα οποία αφορούν τα ελληνοτουρκικά».