Τουρκία: «Δεν αντιδρούμε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, θέλουμε γραπτή ενημέρωση!»- Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επιχείρησε να…ρίξει τους τόνους υπενθυμίζοντας παράλληλα πως…«δεν θα γίνει τίποτα χωρίς την άδεια» των Τούρκων!

Τη γραπτή ενημέρωση για τις θαλάσσιες έρευνες που σχετίζονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θέτει ως βασική προϋπόθεση ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, επιχειρώντας να… ξεκαθαρίσει ότι η Άγκυρα δεν αντιτίθεται κατ’ αρχήν στην υλοποίηση του έργου του Great Sea Interconnector (GSI).

Τουρκία: «Δεν αντιδρούμε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, θέλουμε γραπτή ενημέρωση!»- Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επιχείρησε να…ρίξει τους τόνους υπενθυμίζοντας παράλληλα πως…«δεν θα γίνει τίποτα χωρίς την άδεια» των Τούρκων!

Πίσω, ωστόσο, από τη διατύπωση περί μη αντίδρασης, η τουρκική πλευρά επαναφέρει την απαίτηση να διατηρηθεί το υφιστάμενο status quo, επιμένοντας ότι κάθε ερευνητική δραστηριότητα θα πρέπει να γνωστοποιείται εγγράφως, με σαφή αναφορά στις περιοχές όπου θα πραγματοποιείται και στις ακριβείς συντεταγμένες των εργασιών.

Η τοποθέτηση του επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας αποτυπώνει τη γραμμή που επιλέγει να ακολουθήσει η Άγκυρα γύρω από ένα έργο με ιδιαίτερη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία για την Ανατολική Μεσόγειο. Σε απαντήσεις του προς τα «ΝΕΑ», μετά την ομιλία του στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πολιτικής (EPC) στις Βρυξέλλες, ο Φιντάν επιχείρησε να παρουσιάσει την τουρκική στάση ως ζήτημα ενημέρωσης και αποφυγής τετελεσμένων, επαναφέροντας ταυτόχρονα τις πάγιες θέσεις της χώρας του για το Αιγαίο και το ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων.

Τι ζητά η Άγκυρα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου

Αναφερόμενος ειδικότερα στον Great Sea Interconnector (GSI), ο Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι τα ερευνητικά πλοία θα πρέπει να παρέχουν συγκεκριμένη και γραπτή ενημέρωση για τις δραστηριότητές τους, προσδιορίζοντας τόσο τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες πρόκειται να κινηθούν όσο και τις εργασίες που σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν.

Σύμφωνα με τη συλλογιστική που ανέπτυξε, η σαφής αποτύπωση των κινήσεων και των ερευνών θεωρείται απαραίτητη προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία προηγουμένου, το οποίο, κατά την τουρκική προσέγγιση, θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω τις σχέσεις των δύο πλευρών. Με τον τρόπο αυτό, η Άγκυρα επιχειρεί να συνδέσει την αποδοχή της δραστηριότητας με την τήρηση συγκεκριμένων όρων ενημέρωσης, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ζήτημα της ερμηνείας του υφιστάμενου καθεστώτος στην περιοχή.

Η αναφορά του Φιντάν δεν περιορίστηκε, πάντως, στις διαδικασίες που αφορούν τον GSI. Στο ίδιο πλαίσιο επανέφερε και την τουρκική πρόταση για την ενεργειακή τροφοδοσία της Κύπρου μέσω Τουρκίας, επαναφέροντας στο προσκήνιο μια ιδέα που η τουρκική πλευρά προβάλλει ως εναλλακτική για την κάλυψη των αναγκών του νησιού.

Όπως ανέφερε, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει θέσει το ζήτημα στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, επικαλούμενος τη γεωγραφική εγγύτητα των τουρκικών ακτών ως πλεονέκτημα για τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας, νερού και φυσικού αερίου προς το σύνολο του πληθυσμού της Κύπρου. Η πρόταση εντάσσεται στη γενικότερη τουρκική επιχειρηματολογία για την ενεργειακή διασύνδεση του νησιού, την ώρα που τα σχέδια για τον GSI παραμένουν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος Αθήνας και Λευκωσίας.

Τουρκία: «Δεν αντιδρούμε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, θέλουμε γραπτή ενημέρωση!»- Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επιχείρησε να…ρίξει τους τόνους υπενθυμίζοντας παράλληλα πως…«δεν θα γίνει τίποτα χωρίς την άδεια» των Τούρκων!

Πώς υπερασπίστηκε το casus belli

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν και οι αναφορές του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών στο casus belli, καθώς και η προσπάθειά του να εξηγήσει πώς η συγκεκριμένη θέση της Άγκυρας μπορεί να συνυπάρχει με την επιδίωξη συμμετοχής της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE και σε άλλες πρωτοβουλίες συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, ο Φιντάν επιχείρησε να αποσυνδέσει την απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995 από την έννοια της απειλής πολέμου, παρουσιάζοντάς την ως κοινοβουλευτική δήλωση που καλεί την τουρκική κυβέρνηση να αποτρέψει την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, εφόσον δεν έχει προηγηθεί συνεννόηση με την Άγκυρα.

Μέσα από αυτή την προσέγγιση, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας επιχείρησε να εμφανίσει την επίμαχη απόφαση όχι ως παράγοντα κλιμάκωσης, αλλά ως μέσο αποτροπής κινήσεων που, σύμφωνα με την τουρκική θέση, θα μπορούσαν να μεταβάλουν τις ισορροπίες στο Αιγαίο. Η ερμηνεία αυτή, ωστόσο, δεν αναιρεί τον χαρακτήρα της απόφασης του 1995, με την οποία η τουρκική Εθνοσυνέλευση προειδοποίησε ότι η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πέραν των έξι ναυτικών μιλίων θα μπορούσε να αποτελέσει αιτία πολέμου.

Παράλληλα, ο Φιντάν απηύθυνε μήνυμα προς την Αθήνα να αξιοποιήσει τη σημερινή πολιτική συγκυρία και την παρουσία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην εξουσία, προκειμένου να αναζητηθεί λύση στις ελληνοτουρκικές διαφορές. Απέδωσε στον Τούρκο πρόεδρο την αναγκαία πολιτική βούληση και νομιμοποίηση για την προώθηση μιας συμφωνίας, υποστηρίζοντας ουσιαστικά ότι η υφιστάμενη ηγεσία στην Τουρκία διαθέτει τα περιθώρια να αναλάβει πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των εκκρεμοτήτων.

Οι αιχμές για την Ελλάδα και η «Γαλάζια Πατρίδα»

Στο σκέλος των διμερών σχέσεων, ο Χακάν Φιντάν αναγνώρισε ότι από το 2023 και μετά έχει σημειωθεί βελτίωση στο κλίμα μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας. Έσπευσε, ωστόσο, να επισημάνει ότι η πρόοδος αυτή δεν έχει μεταφραστεί στον βαθμό που θα επιθυμούσε η τουρκική πλευρά σε συγκεκριμένες συμφωνίες, αποδίδοντας μέρος των δυσκολιών στην εσωτερική πολιτική πραγματικότητα της Ελλάδας.

Σύμφωνα με την προσέγγισή του, η αντιτουρκική ρητορική εξακολουθεί να επηρεάζει τη δημόσια συζήτηση και να περιορίζει τα περιθώρια πολιτικών αποφάσεων, καθώς το ενδεχόμενο πολιτικό κόστος λειτουργεί ανασταλτικά για την προώθηση συμβιβασμών. Μάλιστα, παρομοίασε την αντιτουρκική ρητορική με «ασπιρίνη», θέλοντας να υπογραμμίσει, όπως προκύπτει από το σκεπτικό του, ότι μπορεί να προσφέρει πρόσκαιρα πολιτικά οφέλη, χωρίς να συμβάλλει στην ουσιαστική αντιμετώπιση των προβλημάτων που παραμένουν ανοιχτά ανάμεσα στις δύο χώρες.

Η τοποθέτησή του αποτυπώνει την επιμονή της Άγκυρας να συνδέει την πρόοδο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις με την πολιτική δυνατότητα των δύο κυβερνήσεων να διαχειριστούν τις διαφωνίες τους, χωρίς να εγκλωβίζονται στις πιέσεις της εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης. Την ίδια στιγμή, η αναγνώριση της βελτίωσης του κλίματος δεν συνοδεύτηκε από κάποια ένδειξη εγκατάλειψης των πάγιων τουρκικών θέσεων στα ζητήματα που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.

Στο ζήτημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι δεν υπάρχει σχετικό νομοσχέδιο, επιχειρώντας να αποσαφηνίσει το θεσμικό σκέλος του θέματος. Αναφερόμενος, παράλληλα, στο ζήτημα του θαλάσσιου πάρκου, σημείωσε ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη σχετική συζήτηση.