Τουρκία: «Δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε!» – Στους δρόμους οι εργαζόμενοι στον Τύπο κατά της λογοκρισίας και του αυταρχισμού του «δημοκράτη» Ερντογάν

Με κεντρικό σύνθημα την υπεράσπιση της ελευθερίας του Τύπου και την καταγγελία των αυξανόμενων πιέσεων στη δημοσιογραφία, εργαζόμενοι στα μέσα ενημέρωσης και συλλογικοί φορείς εκπροσώπησής τους βγήκαν στους δρόμους σε ολόκληρη την Τουρκία το Σάββατο.

Τουρκία: «Δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε!» – Στους δρόμους οι εργαζόμενοι στον Τύπο κατά της λογοκρισίας και του αυταρχισμού του «δημοκράτη» Ερντογάν

Οι διαδηλωτές κατήγγειλαν την εντεινόμενη, όπως υποστηρίζουν, καταστολή της ελευθεροτυπίας από την κυβέρνηση, με αφορμή και τη φυλάκιση δύο ακόμη γνωστών δημοσιογράφων μέσα στην ίδια εβδομάδα.

Οι κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν σε ένα κλίμα αυξανόμενης ανησυχίας για το μέλλον της ανεξάρτητης ενημέρωσης στη χώρα, μόλις μία εβδομάδα μετά την αστυνομική επιδρομή στο Halk TV και την επιβολή κρατικού ελέγχου στο τηλεοπτικό δίκτυο, ένα από τα σημαντικότερα μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στην αντιπολίτευση. Η εξέλιξη αυτή αναζωπύρωσε τις αντιδράσεις δημοσιογραφικών οργανώσεων, οι οποίες κάνουν λόγο για συστηματική προσπάθεια περιορισμού των επικριτικών φωνών.

Την ίδια ώρα, η προφυλάκιση δύο δημοσιογράφων που ασκούν κριτική στην κυβέρνηση, του Μουράτ Αϊρέλ και του Ισμαήλ Αρέ, ενίσχυσε το κλίμα ανασφάλειας στους κόλπους του δημοσιογραφικού κόσμου. Οι δύο δημοσιογράφοι κρατούνται εν αναμονή της δικαστικής διαδικασίας που θα ακολουθήσει, σε μια περίοδο κατά την οποία η άσκηση δημοσιογραφικού έργου στην Τουρκία βρίσκεται, για ακόμη μία φορά, στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η Συνομοσπονδία Δημοσιογράφων της Τουρκίας (TGS) και η Ένωση Δημοσιογράφων απηύθυναν κάλεσμα στα μέλη τους να συμμετάσχουν στις διαδηλώσεις, οι οποίες οργανώθηκαν σε δέκα πόλεις και επαρχίες, μεταξύ των οποίων η Κωνσταντινούπολη και η Άγκυρα. Το μήνυμα των κινητοποιήσεων ήταν σαφές: η ελευθερία της ενημέρωσης δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης, ενώ η δημοσιογραφία δεν μπορεί να ασκείται υπό το βάρος της λογοκρισίας, των διώξεων και του φόβου.

Στη συνοικία Καντικιόι της Κωνσταντινούπολης, οι διαδηλωτές κρατούσαν πανό με συνθήματα κατά της λογοκρισίας και υπέρ της ελεύθερης ενημέρωσης. «Όχι στη λογοκρισία. Λευτεριά στις ειδήσεις», έγραφαν χαρακτηριστικά τα μηνύματα που υψώθηκαν στη διάρκεια της κινητοποίησης, αποτυπώνοντας την αγωνία των εργαζομένων στα μέσα ενημέρωσης για τα περιθώρια ανεξάρτητης δημοσιογραφικής δράσης στη χώρα.

Οι αντιδράσεις των δημοσιογραφικών οργανώσεων στρέφονται, μεταξύ άλλων, κατά του αμφιλεγόμενου νόμου για την «παραπληροφόρηση», αλλά και διατάξεων που αφορούν την «προσβολή του προέδρου» και την «προσβολή δημόσιων ή/και θρησκευτικών αξιών». Οι συγκεκριμένες νομοθετικές προβλέψεις έχουν βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο της κριτικής, καθώς οι επικριτές τους υποστηρίζουν ότι μπορούν να αξιοποιηθούν για την άσκηση πιέσεων σε δημοσιογράφους και την επιβολή περιορισμών στη δημόσια κριτική.

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση αρνείται ότι παρεμβαίνει στις δικαστικές διαδικασίες ή ότι βρίσκεται πίσω από τις διώξεις, υποστηρίζοντας ότι η δικαιοσύνη ενεργεί ανεξάρτητα. Η αντιπαράθεση, ωστόσο, ανάμεσα στην κυβερνητική θέση και στις καταγγελίες των δημοσιογραφικών ενώσεων παραμένει έντονη, με την ελευθερία της έκφρασης να αποτελεί ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα ζητήματα στον δημόσιο διάλογο της Τουρκίας.

Το κλίμα αποτυπώθηκε με ιδιαίτερη ένταση στην ανακοίνωση που εξέδωσαν συλλογικά όργανα εκπροσώπησης των εργαζομένων στον Τύπο ενόψει των διαδηλώσεων. «Φτάνει πια! Δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε!», ανέφερε χαρακτηριστικά η ανακοίνωση, δίνοντας φωνή στην αγανάκτηση των δημοσιογράφων απέναντι σε αυτό που περιγράφουν ως ασφυκτικό περιβάλλον για την άσκηση του επαγγέλματός τους.

Τουρκία: «Δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε!» – Στους δρόμους οι εργαζόμενοι στον Τύπο κατά της λογοκρισίας και του αυταρχισμού του «δημοκράτη» Ερντογάν

Στο πλευρό των διαδηλωτών βρέθηκαν και στελέχη της αντιπολίτευσης. Ο Οζγκιούρ Εζέλ, ηγέτης του Yeni Parti («Νέου Κόμματος»), καθώς και βουλευτές της αντιπολίτευσης συμμετείχαν σε κινητοποίηση στη Σμύρνη (Ιζμίρ), στη δυτική Τουρκία, συνδέοντας τις καταγγελίες για περιορισμό της δημοσιογραφικής ελευθερίας με την ευρύτερη πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τη λειτουργία των θεσμών και τα όρια της δημόσιας κριτικής.

Τα στοιχεία που επικαλείται η τουρκική Ένωση Δημοσιογράφων εντείνουν την ανησυχία για την κατάσταση στον χώρο της ενημέρωσης. Σύμφωνα με την οργάνωση, η κυβέρνηση έχει αναθέσει σε ειδικούς διαχειριστές τον έλεγχο περίπου δέκα τηλεοπτικών δικτύων μέσα στους τελευταίους 20 μήνες, ενώ μόνο τον Σεπτέμβριο τα δικαστήρια λογόκριναν περίπου 3.500 δημοσιεύματα.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η Ένωση κάνει λόγο για «πολιορκία της δημοσιογραφίας» από την κυβέρνηση του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, περιγράφοντας μια κατάσταση κατά την οποία οι περιορισμοί δεν αφορούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά διαμορφώνουν ένα ευρύτερο πλαίσιο πίεσης στον δημοσιογραφικό λόγο.

Η εικόνα συμπληρώνεται από τον αριθμό των δημοσιογράφων που βρίσκονται πίσω από τα κάγκελα. Σύμφωνα με τη Συνομοσπονδία Δημοσιογράφων της Τουρκίας (TGS), τουλάχιστον 19 δημοσιογράφοι παραμένουν φυλακισμένοι, στοιχείο που ενισχύει τις ανησυχίες των επαγγελματικών ενώσεων για τις συνθήκες μέσα στις οποίες καλούνται να εργαστούν οι δημοσιογράφοι στη χώρα.

Οι διαδηλωτές και οι οργανώσεις του Τύπου έστρεψαν, παράλληλα, τα πυρά τους και κατά των περιορισμών που επιβάλλονται σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης. Η ψηφιακή ενημέρωση, η οποία αποτελεί πλέον βασικό πεδίο διάδοσης ειδήσεων και πολιτικής κριτικής, βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο των καταγγελιών για λογοκρισία.

Σύμφωνα με την EngelliWeb, πρωτοβουλία που παρακολουθεί τη λογοκρισία στο διαδίκτυο, δεκάδες λογαριασμοί στην πλατφόρμα X έχουν αποκλειστεί το τελευταίο διάστημα στην Τουρκία. Ανάμεσά τους βρίσκονται, όπως αναφέρει η οργάνωση, λογαριασμοί που δημοσίευαν πληροφορίες σχετικά με το σκάνδαλο των επενδυτικών ταμείων, μια υπόθεση που προκάλεσε πρόσφατα αναταράξεις και στην τουρκική πολιτική σκηνή.