Τουρκία: «Είμαστε έτοιμοι για πόλεμο ανά πάσα στιγμή!»- Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ δεν είπε λέξη για το που βρίσκονται οι Ρωσικοί S-400 μιλώντας γενικά και αόριστα για την πολεμική ετοιμότητα των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων

Η Άγκυρα διακηρύσσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων, αφήνοντας ωστόσο αναπάντητο το κρίσιμο ερώτημα για το εάν οι ρωσικοί S-400 έχουν ενσωματωθεί πλήρως στο τουρκικό δίκτυο αεράμυνας.

Τουρκία: «Είμαστε έτοιμοι για πόλεμο ανά πάσα στιγμή!»- Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ δεν είπε λέξη για το που βρίσκονται οι Ρωσικοί S-400 μιλώντας γενικά και αόριστα για την πολεμική ετοιμότητα των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων

Στο προσκήνιο επανέρχεται το ζήτημα του επιχειρησιακού καθεστώτος των ρωσικών S-400 που έχει αποκτήσει η Τουρκία, αυτή τη φορά μέσα από μια κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον υπουργό Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ και μια απάντηση που, αντί να κλείνει το θέμα, αφήνει ανοιχτό το βασικό τεχνικό ερώτημα: έχουν ενταχθεί πλήρως τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα στην ευρύτερη αρχιτεκτονική αεράμυνας της Τουρκίας;

Ο αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του İYİ Parti, Τουρχάν Τσομέζ, ζήτησε συγκεκριμένες διευκρινίσεις για το εάν οι S-400 συνδέονται και ανταλλάσσουν δεδομένα με τα τουρκικά συστήματα ραντάρ, έγκαιρης προειδοποίησης, διοίκησης και ελέγχου της Πολεμικής Αεροπορίας.

Ωστόσο, η απάντηση του υπουργείου Άμυνας, όπως μεταδίδεται από τη Hürriyet, δεν δίνει μια ρητή απάντηση στο συγκεκριμένο ζήτημα. Αντί να περιγράψει την ακριβή θέση των S-400 μέσα στο τουρκικό δίκτυο αεράμυνας, ο Γκιουλέρ επέλεξε να κινηθεί σε ένα ευρύτερο επίπεδο, αναφερόμενος συνολικά στην επιχειρησιακή ετοιμότητα των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και των οπλικών συστημάτων που βρίσκονται στη διάθεσή τους.

«Όλα τα απαραίτητα μέτρα για να είναι έτοιμα για πόλεμο»

Στην απάντησή του, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας υποστήριξε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις αναπτύσσουν και αξιοποιούν τα συστήματα και τα οπλικά μέσα που αποκτούν τόσο από την εγχώρια όσο και από τη διεθνή αμυντική βιομηχανία.

Στο πλαίσιο αυτό, έκανε ειδική αναφορά στις δυνατότητες αεράμυνας και στα μαχητικά αεροσκάφη, παρουσιάζοντάς τα ως τμήματα μιας συνολικής στρατιωτικής αρχιτεκτονικής που βρίσκεται σε διαρκή προσαρμογή.

Όπως ανέφερε, ο σχεδιασμός προσαρμόζεται διαρκώς με βάση την εμπειρία που προκύπτει από το πεδίο, ενώ λαμβάνονται «όλα τα απαραίτητα μέτρα» ώστε οι συγκεκριμένες δυνατότητες να παραμένουν «έτοιμες για πόλεμο ανά πάσα στιγμή».

Ο Γκιουλέρ πρόσθεσε ότι τα υφιστάμενα μέσα ενισχύονται συνεχώς με νέα προϊόντα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας. Παράλληλα, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, το υπουργείο προχωρά στις αναγκαίες αξιολογήσεις με γνώμονα τα «εθνικά δικαιώματα και συμφέροντα» της Τουρκίας.

Η διατύπωση αυτή δίνει έμφαση στην επιχειρησιακή ετοιμότητα και στη διαρκή ενίσχυση των τουρκικών στρατιωτικών δυνατοτήτων, χωρίς όμως να εισέρχεται στις λεπτομέρειες που θα επέτρεπαν να αποσαφηνιστεί ο ρόλος των S-400 μέσα στο συγκεκριμένο δίκτυο.

Η ερώτηση για την ενσωμάτωση των S-400 έμεινε ανοιχτή

Η ερώτηση του Τουρχάν Τσομέζ, ωστόσο, ήταν πολύ πιο στοχευμένη. Δεν αφορούσε απλώς το εάν η Τουρκία διαθέτει τους S-400 ή εάν το συγκεκριμένο οπλικό σύστημα περιλαμβάνεται στο γενικότερο αμυντικό της σχέδιο.

Το ζητούμενο ήταν να διευκρινιστεί σε ποιον βαθμό οι S-400 έχουν ενταχθεί στην επιχειρησιακή λειτουργία της τουρκικής αεράμυνας και, κυρίως, εάν αποτελούν μέρος ενός ενιαίου δικτύου μαζί με τα ραντάρ, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και τους μηχανισμούς διοίκησης και ελέγχου.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο, η απάντηση Γκιουλέρ δεν παρέχει σαφή επιβεβαίωση.

Ο υπουργός δεν διευκρινίζει εάν οι S-400 ανταλλάσσουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο με τουρκικά ραντάρ, εάν έχουν συνδεθεί με το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης ή εάν βρίσκονται σήμερα σε μόνιμη και πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη.

Αντί γι’ αυτό, η απάντηση παραμένει στο επίπεδο της συνολικής πολεμικής ετοιμότητας των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και των διαθέσιμων οπλικών συστημάτων.

Έτσι, το ακριβές τεχνικό και επιχειρησιακό καθεστώς των S-400 εξακολουθεί να βρίσκεται πίσω από μια ομίχλη ελεγχόμενης ασάφειας. Η Άγκυρα δηλώνει ότι τα συστήματα και τα όπλα της είναι έτοιμα να χρησιμοποιηθούν, αλλά δεν ανοίγει τα χαρτιά της για τον τρόπο με τον οποίο οι ρωσικοί S-400 συνδέονται με την υπόλοιπη αμυντική υποδομή της χώρας.

Οι S-400 παραμένουν στο κέντρο της διαμάχης για τα F-35

Το ζήτημα, πάντως, δεν περιορίζεται στο καθαρά επιχειρησιακό σκέλος. Οι S-400 αποτελούν εδώ και χρόνια έναν από τους βασικούς κόμβους της δύσκολης σχέσης ανάμεσα στην Τουρκία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η απόφαση της Άγκυρας να προμηθευτεί το ρωσικό σύστημα οδήγησε στην απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35, ενώ ακολούθησε και η επιβολή αμερικανικών κυρώσεων βάσει του νόμου CAATSA.

Η Ουάσινγκτον έχει υποστηρίξει ότι η ταυτόχρονη παρουσία των S-400 και των F-35 δημιουργεί κινδύνους για την ασφάλεια ευαίσθητων δεδομένων και τεχνολογιών που συνδέονται με το αμερικανικό μαχητικό.

Η Άγκυρα, από την άλλη πλευρά, εξακολουθεί να επιδιώκει την επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35 και την απόκτηση αεροσκαφών για τα οποία είχε ήδη καταβάλει χρήματα πριν η αντιπαράθεση με την Ουάσινγκτον οδηγήσει σε ρήξη.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι S-400 δεν αποτελούν απλώς ένα ακόμη οπλικό σύστημα στο τουρκικό οπλοστάσιο. Έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα βασικά σημεία πάνω στα οποία συναντώνται —και συγκρούονται— η τουρκική αμυντική πολιτική, οι σχέσεις με τη Ρωσία και η προσπάθεια επαναπροσέγγισης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τουρκία: «Είμαστε έτοιμοι για πόλεμο ανά πάσα στιγμή!»- Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ δεν είπε λέξη για το που βρίσκονται οι Ρωσικοί S-400 μιλώντας γενικά και αόριστα για την πολεμική ετοιμότητα των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων

Τα σενάρια για μεταφορά των S-400 σε τρίτη χώρα

Τους τελευταίους μήνες έχουν επανέλθει στην τουρκική αλλά και στη διεθνή επικαιρότητα σενάρια που θέλουν την Άγκυρα να εξετάζει διαφορετικές επιλογές για το μέλλον των S-400.

Μεταξύ αυτών έχει βρεθεί ακόμη και το ενδεχόμενο μεταβίβασης των συστημάτων σε τρίτη χώρα, ως μια πιθανή λύση στο σύνθετο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί γύρω από την κατοχή και την επιχειρησιακή αξιοποίησή τους.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν έχει επιβεβαιώσει ότι διεξάγονται συνομιλίες γύρω από το ζήτημα, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οποιαδήποτε λύση θα απαιτούσε συνεννόηση και με τη Ρωσία, από την οποία η Τουρκία προμηθεύτηκε το σύστημα.

Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη συμφωνία που να προβλέπει την απομάκρυνση των S-400 από το τουρκικό έδαφος.

Και όσο αυτή η εκκρεμότητα παραμένει, το ρωσικό σύστημα εξακολουθεί να αποτελεί ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο κομμάτι του τουρκικού αμυντικού παζλ — ένα κομμάτι του οποίου η ακριβής θέση δεν έχει αποσαφηνιστεί δημόσια.

Από το «πού βρίσκονται» στο «πόσο έτοιμοι είναι»

Η απάντηση Γκιουλέρ αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον ακριβώς επειδή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το μέλλον των S-400 εξακολουθεί να συνδέεται με τις ευρύτερες διαπραγματεύσεις και τις προσπάθειες διαχείρισης των σχέσεων Άγκυρας–Ουάσινγκτον.

Από τη μία πλευρά, η τουρκική κυβέρνηση επιδιώκει να υπερβεί τα εμπόδια που εξακολουθούν να κρατούν κλειστή την πόρτα της επιστροφής στο πρόγραμμα των F-35. Από την άλλη, ο υπουργός Άμυνας περιγράφει μια χώρα που διατηρεί τις αμυντικές της δυνατότητες σε διαρκή επιχειρησιακή ετοιμότητα, χωρίς όμως να αποκαλύπτει εάν οι συγκεκριμένοι ρωσικοί πύραυλοι έχουν ενταχθεί πλήρως στην επιχειρησιακή αρχιτεκτονική της τουρκικής αεράμυνας.

Κάπως έτσι, η συζήτηση μετατοπίζεται από το σχετικά απλό ερώτημα του αν η Τουρκία διαθέτει S-400 στο πολύ πιο σύνθετο ερώτημα του πώς ακριβώς τους έχει εντάξει και πώς τους χρησιμοποιεί.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της συγκεκριμένης απάντησης: η Άγκυρα μιλά με σαφήνεια για ετοιμότητα, όπλα και δυνατότητες, αλλά όταν η ερώτηση φτάνει στην ακριβή επιχειρησιακή θέση των S-400 μέσα στο τουρκικό δίκτυο αεράμυνας, η εικόνα γίνεται και πάλι θολή.

Το εάν πρόκειται για ένα σύστημα που βρίσκεται πλήρως ενσωματωμένο στην εθνική αρχιτεκτονική αεράμυνας ή για μια δυνατότητα που διατηρείται σε διαφορετικό επιχειρησιακό καθεστώς παραμένει, τουλάχιστον δημόσια, ένα ερώτημα χωρίς καθαρή απάντηση.