Τουρκία εναντίον όλων: Ολομέτωπη επίθεση των Τούρκων σε Ελλάδα, Κύπρο και Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την «καταδίκη» των τουρκικών θέσεων: «Αβάσιμα όσα λέγονται για το Τουρκολιβυκό μνημόνιο- Μαξιμαλιστικές οι θέσεις Ελλάδας και Κύπρου!»

Κατηγορεί τις Βρυξέλλες για μεροληψία και εφαρμογή δύο μέτρων και δύο σταθμών, υπερασπίζεται τη συμφωνία με τη Λιβύη και απορρίπτει τις ευρωπαϊκές επικρίσεις για το Κυπριακό.

Τουρκία εναντίον όλων: Ολομέτωπη επίθεση των Τούρκων σε Ελλάδα, Κύπρο και Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την «καταδίκη» των τουρκικών θέσεων: «Αβάσιμα όσα λέγονται για το Τουρκολιβυκό μνημόνιο- Μαξιμαλιστικές οι θέσεις Ελλάδας και Κύπρου!»

Σε ευθεία αντιπαράθεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία έρχεται η Άγκυρα, με αφορμή την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία, η οποία δημοσιοποιήθηκε στο πλαίσιο του πακέτου διεύρυνσης για το 2026. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, με ανακοίνωσή του την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, εξαπολύει σφοδρή επίθεση κατά των Βρυξελλών, κατηγορώντας τις ότι υιοθετούν άκριτα τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις, τις οποίες χαρακτηρίζει «μαξιμαλιστικές» και ασύμβατες με το διεθνές δίκαιο.

Στο επίκεντρο της τουρκικής αντίδρασης βρίσκονται οι ευρωπαϊκές αναφορές στις ελληνοτουρκικές διαφορές, στο Κυπριακό και στην οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Άγκυρα να απορρίπτει κατηγορηματικά τις αξιολογήσεις της Κομισιόν για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η ανακοίνωση, με αριθμό 212, αποτυπώνει τη δυσαρέσκεια της τουρκικής διπλωματίας, η οποία κάνει λόγο για μεροληπτική αντιμετώπιση της χώρας από την ΕΕ και αμφισβητεί ευθέως την αντικειμενικότητα των ευρωπαϊκών διαπιστώσεων.

Παράλληλα, ωστόσο, η Τουρκία επιχειρεί να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, επαναφέροντας στο προσκήνιο το αίτημα για αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης και ζητώντας απτά βήματα που θα ενισχύσουν την ευρωπαϊκή της προοπτική.

Στο πιο αιχμηρό σκέλος της ανακοίνωσης, το τουρκικό ΥΠΕΞ καταλογίζει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι ευθυγραμμίζεται με τις θέσεις της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, παραγνωρίζοντας, κατά τους ισχυρισμούς της Άγκυρας, τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της ίδιας της Τουρκίας, αλλά και του ψευδοκράτους.

«Διαπιστώνουμε ότι στην έκθεση, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, υποστηρίζονται οι μαξιμαλιστικές θέσεις της Ελλάδας και της ελληνοκυπριακής πλευράς, οι οποίες δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο και είναι αποκομμένες από την πραγματικότητα», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.

Η τουρκική πλευρά στρέφει τα βέλη της και κατά της στάσης που τηρεί η ΕΕ στο Κυπριακό, υποστηρίζοντας ότι οι Βρυξέλλες υιοθετούν χωρίς επιφυλάξεις τις θέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μάλιστα, επιχειρεί να συνδέσει αυτή την προσέγγιση με την αδυναμία της Ένωσης να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στις προσπάθειες επίλυσης του ζητήματος, ισχυριζόμενη ότι η στάση της υπονομεύει την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής παρέμβασης.

Η Τουρκία αμφισβητεί ευθέως τις ευρωπαϊκές θέσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Άγκυρα στις αναφορές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ανατολική Μεσόγειο, με αιχμή τη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που υπέγραψε με τη Λιβύη. Πρόκειται για ένα ζήτημα που εξακολουθεί να προκαλεί έντονες διπλωματικές αντιδράσεις, καθώς βρίσκεται στον πυρήνα των αντιπαραθέσεων για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην περιοχή.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απορρίπτει τις ευρωπαϊκές αξιολογήσεις, υποστηρίζοντας ότι είναι «πλήρως αντίθετες προς το διεθνές δίκαιο και τις αρχές της δικαιοσύνης». Παράλληλα, δεν αναγνωρίζει καμία βαρύτητα στις επικρίσεις που διατυπώνονται για τη συμφωνία Άγκυρας – Τρίπολης, επιχειρώντας να αποκρούσει κάθε αμφισβήτηση της νομιμότητάς της.

«Οι διατυπώσεις που αφορούν το Μνημόνιο Κατανόησης που υπογράφηκε μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης δεν έχουν καμία ισχύ», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση.

Η νέα αυτή τοποθέτηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το τουρκολιβυκό μνημόνιο επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο της περιφερειακής διπλωματίας. Αφορμή αποτέλεσε η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου, να εγκρίνει τη συμφωνία του 2019, εξέλιξη που αναζωπύρωσε τη συζήτηση γύρω από τις επιπτώσεις της και προκάλεσε νέες αντιδράσεις.

Τουρκία εναντίον όλων: Ολομέτωπη επίθεση των Τούρκων σε Ελλάδα, Κύπρο και Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την «καταδίκη» των τουρκικών θέσεων: «Αβάσιμα όσα λέγονται για το Τουρκολιβυκό μνημόνιο- Μαξιμαλιστικές οι θέσεις Ελλάδας και Κύπρου!»

«Μεροληπτική και στερούμενη αντικειμενικότητας» η έκθεση της Κομισιόν

Η τουρκική επίθεση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και στις διαφορές με την Ελλάδα και την Κύπρο. Επεκτείνεται και στο πεδίο της εσωτερικής διακυβέρνησης, καθώς η Άγκυρα απορρίπτει τις επισημάνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Τουρκία.

Το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι η έκθεση επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά την «προκατειλημμένη και άδικη στάση» της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στη χώρα, ενώ χαρακτηρίζει αβάσιμες τις σχετικές ευρωπαϊκές διαπιστώσεις.

Σύμφωνα με την τουρκική επιχειρηματολογία, οι επικρίσεις των Βρυξελλών δεν αποτελούν προϊόν αντικειμενικής αξιολόγησης, αλλά αντανακλούν μια πολιτική επιλεκτικής αντιμετώπισης, με ορισμένους Ευρωπαίους αξιωματούχους να εφαρμόζουν δύο μέτρα και δύο σταθμά. Η Άγκυρα κάνει λόγο για ασυνέπεια στην ευρωπαϊκή στάση, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η προσέγγιση αυτή έχει πλέον υπονομεύσει την αξιοπιστία της Ένωσης έναντι της Τουρκίας.

Η Τουρκία έχει απαιτήσεις από την ΕΕ

Παρά τη σκληρή ρητορική και τις κατηγορίες κατά των Βρυξελλών, η τουρκική ανακοίνωση δεν είναι αποκλειστικά καταγγελτική. Η Άγκυρα αναγνωρίζει ως θετικές τις αναφορές της Κομισιόν στις επιδόσεις της τουρκικής οικονομίας, αλλά και στη δυνατότητα της χώρας να ανταποκρίνεται στις ανταγωνιστικές πιέσεις που διαμορφώνονται στην ευρωπαϊκή αγορά.

Θετική είναι, σύμφωνα με το τουρκικό ΥΠΕΞ, και η αναγνώριση του ρόλου της Τουρκίας σε κρίσιμους τομείς, όπως η συνδεσιμότητα, η ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, η άμυνα και η ασφάλεια. Πρόκειται για πεδία στα οποία η Άγκυρα επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της, αξιοποιώντας τη γεωστρατηγική της σημασία και τη δυνατότητά της να διαδραματίζει ρόλο στις ευρωπαϊκές και περιφερειακές εξελίξεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, επαναφέρει με έμφαση το αίτημα για εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ–Τουρκίας, επιδιώκοντας να μετατρέψει την οικονομική αλληλεξάρτηση σε ισχυρότερο μοχλό διαπραγμάτευσης με τις Βρυξέλλες.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υπογραμμίζει ότι οι σχέσεις των δύο πλευρών δεν θα πρέπει να εγκλωβίζονται σε στενούς πολιτικούς υπολογισμούς και μονομερείς προσεγγίσεις, αλλά να οικοδομούνται στη βάση κοινών συμφερόντων και ενός μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδιασμού.

«Αναμένουμε από την ΕΕ να μετατρέψει τον ενισχυμένο διάλογο της τελευταίας περιόδου σε συγκεκριμένες αποφάσεις που θα ενδυναμώνουν την ενταξιακή μας προοπτική», καταλήγει η ανακοίνωση, με την Άγκυρα να καλεί ουσιαστικά τις Βρυξέλλες να περάσουν από τις διακηρύξεις σε συγκεκριμένες κινήσεις.

Το μήνυμα της Τουρκίας είναι σαφές: απορρίπτει τις ευρωπαϊκές επικρίσεις στα ζητήματα που αφορούν την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο, υπερασπίζεται χωρίς υποχωρήσεις το τουρκολιβυκό μνημόνιο και ταυτόχρονα διεκδικεί στενότερη οικονομική συνεργασία και αναβάθμιση των σχέσεών της με την ΕΕ. Μια στάση που αναδεικνύει τις αντιφάσεις της τουρκικής προσέγγισης: υψηλοί τόνοι και αμφισβήτηση των ευρωπαϊκών θέσεων από τη μία, προσδοκία για ουσιαστικότερη ευρωπαϊκή στήριξη και ενίσχυση της ενταξιακής προοπτικής από την άλλη.