Τουρκία: Η Ευρωπαϊκή Ένωση «κλείνει το μάτι» στον Ερντογάν!- Οι Ευρωπαίοι θέλουν «σύσφιξη» σχέσεων με την Τουρκία και της επιφυλάσσουν «ρόλο-κλειδί» για την επόμενη μέρα στην Ουκρανία

Μετά από χρόνια αμοιβαίας καχυποψίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να επαναξιολογεί τη θέση της Τουρκίας στον διεθνή χάρτη, βλέποντάς την όχι μόνο ως παράγοντα έντασης αλλά και ως δυνητικό πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή.

Τουρκία: Η Ευρωπαϊκή Ένωση «κλείνει το μάτι» στον Ερντογάν!- Οι Ευρωπαίοι θέλουν «σύσφιξη» σχέσεων με την Τουρκία και της επιφυλάσσουν «ρόλο-κλειδί» για την επόμενη μέρα στην Ουκρανία

Η προοπτική ειρηνευτικών συνομιλιών για την Ουκρανία προσδίδει νέα στρατηγική σημασία στην Άγκυρα, η οποία εκφράζει πρόθεση να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή και να συμβάλει στην ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας. Ταυτόχρονα, οι Βρυξέλλες παραμένουν επιφυλακτικές λόγω της επιδείνωσης των δημοκρατικών θεσμών υπό τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Σύμφωνα με το POLITICO, ενόψει αυτής της νέας πραγματικότητας, η επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος μεταβαίνει στην Άγκυρα, τονίζοντας ότι «η ειρήνη στην Ουκρανία θα αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στην Ευρώπη» και ότι η Τουρκία θα παίξει «καίριο ρόλο» στην επόμενη ημέρα. Η Κος επισήμανε πως η εμβάθυνση των σχέσεων προϋποθέτει προχωρημένα βήματα σε θέματα κράτους δικαίου και εμπιστοσύνης.

Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ και ελέγχει τα Στενά του Βοσπόρου, γεγονός που της προσδίδει καθοριστική επιρροή στις θαλάσσιες μεταφορές και στην περιφερειακή ασφάλεια. Το 2022 είχε πρωταγωνιστήσει στη συμφωνία για την εξαγωγή ουκρανικών σιτηρών, ενώ δηλώνει έτοιμη να συμμετάσχει σε μελλοντικές ειρηνευτικές πρωτοβουλίες.

Ωστόσο, οι σχέσεις με την ΕΕ παραμένουν «παγωμένες» από το 2018, εξαιτίας αυταρχικών πρακτικών και διώξεων πολιτικών αντιπάλων στην Τουρκία. Η Κος αναγνώρισε ότι «η Τουρκία διαθέτει ενεργή κοινωνία των πολιτών», αλλά τόνισε την ανάγκη για απτά βήματα επιστροφής σε ευρωπαϊκά πρότυπα δημοκρατίας και διαφάνειας.

Τουρκία: Η Ευρωπαϊκή Ένωση «κλείνει το μάτι» στον Ερντογάν!- Οι Ευρωπαίοι θέλουν «σύσφιξη» σχέσεων με την Τουρκία και της επιφυλάσσουν «ρόλο-κλειδί» για την επόμενη μέρα στην Ουκρανία

Ως ένδειξη επαναπροσέγγισης, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προγραμματίζει δάνεια 200 εκατ. ευρώ για έργα πράσινης ενέργειας, σημειώνοντας το τέλος μιας πολυετούς αναστολής χρηματοδοτήσεων. Παράλληλα, η Κομισιόν προωθεί σχέδιο συνδεσιμότητας που θα ενισχύσει μεταφορές και ενεργειακή συνεργασία στον Διακασπιακό Διάδρομο.

Η Άγκυρα, από την πλευρά της, ζητά κυρίως αναθεώρηση της τελωνειακής ένωσης του 1995, εκτιμώντας ότι οι νέες εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ με Ινδία και Mercosur δημιουργούν ανισότητες εις βάρος της. Ακόμη και ο φυλακισμένος δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου κάλεσε την ΕΕ να εκσυγχρονίσει τη συμφωνία, επισημαίνοντας τις «ασύμμετρες συνέπειες» για την τουρκική οικονομία.

Το κυπριακό παραμένει αγκάθι

Η αναβάθμιση των σχέσεων συγκρούεται κυρίως με τις αντιρρήσεις Ελλάδας και Κύπρου. Η Λευκωσία απαιτεί πρόσβαση κυπριακών πλοίων σε τουρκικά λιμάνια ως προαπαιτούμενο για πρόοδο. Η Άγκυρα, που δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, έχει απορρίψει στο παρελθόν προτάσεις αμοιβαίων διευκολύνσεων.

Η υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Κύπρου, Μαριλένα Ραουνά, άφησε πάντως ανοικτό παράθυρο, τονίζοντας ότι η κυπριακή προεδρία της ΕΕ «μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία», εφόσον υπάρξει αμοιβαιότητα.

Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις ωθούν ΕΕ και Τουρκία σε αναζήτηση κοινών σημείων αναφοράς. Η πρέσβης της Τουρκίας στην ΕΕ, Γιαπράκ Μπαλκάν, τόνισε ότι «ο κόσμος αλλάζει και οι σχέσεις πρέπει να προσαρμοστούν», υπογραμμίζοντας ότι ο στρατηγικός στόχος παραμένει η ένταξη στην Ένωση.

Η επανέναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων δεν είναι ακόμη στο τραπέζι, ωστόσο οι Βρυξέλλες μιλούν πλέον για «νέα ματιά» στις σχέσεις με την Άγκυρα. Το στοίχημα, όπως παρατηρεί η Κος, είναι η σταδιακή ανοικοδόμηση εμπιστοσύνης, ώστε η οικονομική και γεωπολιτική συνεργασία να αποδειχθεί αμοιβαία επωφελής.