Τουρκία: Μετά τις «επιφυλάξεις» Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ρωσίας ο Ερντογάν στρέφεται ξανά στην «αγκαλιά» της Βρετανίας – Νέα αμυντική συμφωνία Λονδίνου-Άγκυρας

Μετά το «ψυχρό» κλίμα που επικρατεί στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ρωσίας και τον περιορισμένο ρόλο που φαίνεται να επιφυλάσσεται για την Άγκυρα στον ευρωπαϊκό αμυντικό σχεδιασμό, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στρέφεται προς το Λονδίνο αναζητώντας μια νέα γεωπολιτική «ανάσα».

Τουρκία: Μετά τις «επιφυλάξεις» Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ρωσίας ο Ερντογάν στρέφεται ξανά στην «αγκαλιά» της Βρετανίας – Νέα αμυντική συμφωνία Λονδίνου-Άγκυρας

Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας με το Ηνωμένο Βασίλειο αποκτά κομβική σημασία, με επίκεντρο την προμήθεια μαχητικών Eurofighter Typhoon.

Η τουρκική ηγεσία παρακολουθεί με εμφανή δυσφορία τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όπου η στενή ευθυγράμμιση των ΗΠΑ με το Ισραήλ και η κλιμάκωση της έντασης με το Ιράν διαμορφώνουν μια νέα, απρόβλεπτη πραγματικότητα. Το περιφερειακό ισοζύγιο ισχύος μεταβάλλεται ραγδαία και η Άγκυρα αντιλαμβάνεται ότι, μετά το τέλος των συγκρούσεων η περιοχή δεν θα θυμίζει σε τίποτα το παρελθόν.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ένταση στις σχέσεις Τουρκίας–Ισραήλ, σε συνδυασμό με τη στάση της Άγκυρας απέναντι σε οργανώσεις όπως η Χαμάς και τις εξελίξεις στη Συρία, εντείνουν την ανασφάλεια του Ερντογάν. Οι στοχευμένες επιχειρήσεις του ισραηλινού στρατού κατά ηγετικών στελεχών σε Ιράν, Χεζμπολάχ και Χαμάς φαίνεται να τροφοδοτούν ανησυχίες στην τουρκική πλευρά για πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση.

Παράλληλα, η τουρκική ρητορική περί «περικύκλωσης» από άξονες συνεργασίας όπως Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ εντείνεται, με την Άγκυρα να επιχειρεί να αναδείξει μια εικόνα αυξανόμενης πίεσης. Ωστόσο, οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο –όπως η ενισχυμένη παρουσία ευρωπαϊκών δυνάμεων στην Κύπρο, οι συχνές επαφές υψηλού επιπέδου με τη Γαλλία και η προοπτική περαιτέρω εμβάθυνσης των αμυντικών συμφωνιών Ελλάδας–Γαλλίας– καταδεικνύουν ότι οι ισορροπίες διαμορφώνονται με τρόπο που δεν ευνοεί την Άγκυρα.

Τουρκία: Μετά τις «επιφυλάξεις» Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ρωσίας ο Ερντογάν στρέφεται ξανά στην «αγκαλιά» της Βρετανίας – Νέα αμυντική συμφωνία Λονδίνου-Άγκυρας

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με δηλώσεις που ουσιαστικά αφήνουν την Τουρκία εκτός του πυρήνα της υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκής άμυνας, ενώ την ίδια στιγμή και η Μόσχα εμφανίζεται επιφυλακτική έως και αρνητική απέναντί της. Το αποτέλεσμα είναι ένα διπλό αίσθημα απομόνωσης για την τουρκική ηγεσία.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η προσέγγιση με το Ηνωμένο Βασίλειο αποκτά χαρακτήρα στρατηγικής επιλογής. Η πρόσφατη επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στο Λονδίνο και οι συνομιλίες του με τη Βρετανίδα ομόλογό του Ιβέτ Κούπερ οδήγησαν σε μια νέα συμφωνία-πλαίσιο, που φιλοδοξεί να εγκαινιάσει μια «νέα εποχή» στις διμερείς σχέσεις.

Η συμφωνία αυτή δεν περιορίζεται μόνο στον αμυντικό τομέα. Περιλαμβάνει ευρύτερη συνεργασία σε ζητήματα ασφάλειας, εμπορίου, τεχνολογίας και ενεργειακής πολιτικής, ενώ δίνει έμφαση και στον συντονισμό εντός του ΝΑΤΟ. Σε μια περίοδο όπου η διεθνής τάξη γίνεται ολοένα και πιο πολυπολική και κατακερματισμένη, Λονδίνο και Άγκυρα επιχειρούν να ενισχύσουν τη θέση τους μέσω στενότερης συνεργασίας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αμυντική βιομηχανία, με την πιθανή αγορά 20 Eurofighter Typhoon από την Τουρκία να αποτελεί κρίσιμο βήμα για την αναβάθμιση της πολεμικής της αεροπορίας. Παράλληλα, εξετάζονται τρόποι ενίσχυσης της συνεργασίας στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος.

Στην ατζέντα των συνομιλιών βρέθηκαν επίσης καίρια διεθνή ζητήματα, όπως η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης της έντασης με το Ιράν. Η πιθανότητα δημιουργίας πολυεθνικής δύναμης για την προστασία των θαλάσσιων οδών υπογραμμίζει τη σημασία της περιοχής για το παγκόσμιο εμπόριο.

Τέλος, η Ουκρανία παραμένει στο επίκεντρο των διπλωματικών διεργασιών, με την Τουρκία να επιδιώκει ρόλο διαμεσολαβητή σε ενδεχόμενες συνομιλίες με τη Ρωσία. Σε αυτό το σύνθετο γεωπολιτικό σκηνικό, η Άγκυρα φαίνεται να επενδύει σε μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, επιχειρώντας να ισορροπήσει μεταξύ ανταγωνισμών και συμμαχιών, με το Λονδίνο να αποτελεί –προς το παρόν– έναν από τους βασικούς της πυλώνες.