Τουρκία: Μπαράζ προκλήσεων στο Αιγαίο – Τουρκικά πλοία παραβίασαν σχεδόν 3.000 φορές τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα μέσα στο 2025

Ρεκόρ πενταετίας κατέγραψαν οι παραβιάσεις των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο από την Τουρκία το 2025.

Τουρκία: Μπαράζ προκλήσεων στο Αιγαίο – Τουρκικά πλοία παραβίασαν σχεδόν 3.000 φορές τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα μέσα στο 2025

Τα επίπεδα αυτά παραπέμπουν στην περίοδο της έντασης του 2020, όταν οι δύο χώρες βρέθηκαν στα πρόθυρα κρίσης τόσο στον Έβρο όσο και στο νοτιοανατολικό Αιγαίο με αφορμή τη δραστηριότητα του «Oruc Reis».

Σύμφωνα με στοιχεία που περιήλθαν σε γνώση του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, η Άγκυρα φαίνεται να απομακρύνεται σταδιακά από την πολιτική των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο, παρά τις διπλωματικές διεργασίες και τις προετοιμασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη ενόψει της επικείμενης συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Άγκυρα.

Ενδεικτικά της κλιμάκωσης είναι τα συγκεντρωτικά στοιχεία για τα «θαλάσσια συμβάντα του 2025», τα οποία πλησιάζουν οριακά τις 3.000 καταγεγραμμένες περιπτώσεις. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το ΓΕΕΘΑ, σημειώθηκαν 2.988 παραβιάσεις των εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο κατά το περασμένο έτος, αριθμός που επιβεβαιώνει την ένταση της τουρκικής δραστηριότητας.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι καμία από τις παραβιάσεις αυτές δεν αποδίδεται σε τουρκικά αλιευτικά σκάφη, τα οποία κατά καιρούς εισέρχονται σε ελληνικές θαλάσσιες ζώνες. Αντιθέτως, όλα τα καταγεγραμμένα περιστατικά αφορούν αποκλειστικά μονάδες του τουρκικού πολεμικού ναυτικού και, κυρίως, της τουρκικής ακτοφυλακής. Η τάση αυτή αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στη διαχρονική εξέλιξη των αριθμών: το 2024 καταγράφηκαν 2.499 παραβιάσεις, το 2023 συνολικά 1.642, το 2022 1.581, το 2021 2.085, ενώ το 2020 –χρονιά κορύφωσης της έντασης– είχαν σημειωθεί 3.217 παραβιάσεις.

Τα στοιχεία έχουν ήδη διαβιβαστεί από το ΓΕΕΘΑ στο υπουργείο Εξωτερικών, καθώς η συνεχής αύξηση των παραβιάσεων καταδεικνύει, για ακόμη μία φορά, ότι στο πλαίσιο του αμφισβητούμενου και αλυτρωτικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» η Τουρκία επιχειρεί να μεταφέρει τις μονομερείς διεκδικήσεις της στο πεδίο, δημιουργώντας τετελεσμένα. Ενδεικτική των προθέσεων αυτών θεωρείται και η παρενόχληση ελληνικού πλοίου πόντισης οπτικών ινών στις αρχές του 2026, στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αστυπάλαιας και Νάξου.

Τουρκία: Μπαράζ προκλήσεων στο Αιγαίο – Τουρκικά πλοία παραβίασαν σχεδόν 3.000 φορές τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα μέσα στο 2025

Εστίες έντασης πέριξ των Ιμίων

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι περισσότερες παραβιάσεις από πλοία της τουρκικής ακτοφυλακής και του πολεμικού ναυτικού καταγράφονται στην περιοχή των Ιμίων και της Καλόλιμνου, καθώς και στο Αγαθονήσι, το Φαρμακονήσι και τη Ζουράφα. Στις ίδιες θαλάσσιες ζώνες δραστηριοποιείται και το ελληνικό Λιμενικό Σώμα, κυρίως λόγω της αυξημένης παράνομης αλιευτικής δραστηριότητας τουρκικών σκαφών, η οποία τους τελευταίους μήνες έχει παρουσιάσει αξιοσημείωτη άνοδο.

Παράλληλα, η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλει μια διαφορετική ερμηνεία της πραγματικότητας στο Αιγαίο, σε αντίθεση με όσα προβλέπουν οι διεθνείς συνθήκες. Στο πλαίσιο αυτό, κατά τη διάρκεια του 2025, σε περιπτώσεις όπου ελληνικά πλοία εκτελούσαν εργασίες –όπως πόντιση καλωδίων ηλεκτρικής διασύνδεσης ή οπτικών ινών– τουρκικές μονάδες τα προσέγγιζαν και εξέπεμπαν επανειλημμένα μηνύματα μέσω ασυρμάτου. Στα μηνύματα αυτά επαναλαμβανόταν ο αβάσιμος ισχυρισμός ότι απαιτείται άδεια από την τουρκική υδρογραφική υπηρεσία, με το επιχείρημα ότι οι συγκεκριμένες περιοχές αποτελούν τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.

Η τουρκική προκλητικότητα στη θάλασσα άρχισε να εντείνεται μετά τον Φεβρουάριο του 2024, περίοδο κατά την οποία ακυρώθηκε επανειλημμένα η προγραμματισμένη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν. Τότε, το τουρκικό πολεμικό ναυτικό επιχείρησε να διαμορφώσει κλίμα έντασης νότια της Κάσου, με αφορμή τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Η τακτική αυτή συνεχίστηκε έως και τον Φεβρουάριο του 2025, με τουρκικά πλοία να φτάνουν ακόμη και βόρεια του Ηρακλείου Κρήτης.

Παρά ταύτα, η πλειονότητα των παραβιάσεων δεν αποδίδεται σε μονάδες του τουρκικού πολεμικού ναυτικού, αλλά σε σκάφη της τουρκικής ακτοφυλακής, κυρίως στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αγαθονησίου και Ιμίων.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τη θέση του υπουργείου Εξωτερικών, η Ελλάδα καθόρισε το 1936 αιγιαλίτιδα ζώνη έξι ναυτικών μιλίων, διατηρώντας ωστόσο ειδικές ρυθμίσεις, όπως εκείνη των 10 ν.μ. για σκοπούς αεροπορίας. Παράλληλα, βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η χώρα διατηρεί το αναφαίρετο δικαίωμα επέκτασης της αιγιαλίτιδας ζώνης έως τα 12 ν.μ.

Απέναντι σε αυτό το διεθνώς κατοχυρωμένο δικαίωμα, η Τουρκία έχει αντιτάξει από το 1995 την απειλή πολέμου (casus belli), παρά το γεγονός ότι η ίδια έχει ήδη επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ. τόσο στον Εύξεινο Πόντο όσο και στη Μεσόγειο.