Τουρκία: Νέα «φάπα» στον Ερντογάν από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ- «Άκλαυτος» πήγε ο ανθέλληνας Φεριντούν Σινιρλίογλου-Καταποντίστηκε η υποψηφιότητα του- Πήρε μόλις τρεις ψήφους για Γενικός Γραμματέας

Ηχηρό μήνυμα στην Άγκυρα από το Συμβούλιο Ασφαλείας. Ούτε ένα από τα πέντε μόνιμα μέλη δεν φέρεται να στήριξε τον πρώην υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας. Οκτώ ψήφοι αποθάρρυνσης και τέσσερις που δεν εξέφρασαν άποψη για την τουρκική υποψηφιότητα.

Τουρκία: Νέα «φάπα» στον Ερντογάν από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ- «Άκλαυτος» πήγε ο ανθέλληνας Φεριντούν Σινιρλίογλου -Καταποντίστηκε η υποψηφιότητα του- Πήρε μόλις τρεις ψήφους για Γενικός Γραμματέας

Ένα ηχηρό διπλωματικό χαστούκι δέχθηκε η Άγκυρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, καθώς η υποψηφιότητα του Φεριντούν Σινιρλίογλου για τη θέση του επόμενου Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού κατέγραψε εξαιρετικά χαμηλές επιδόσεις, προκαλώντας σοβαρό προβληματισμό στην τουρκική πλευρά.

Ο εκλεκτός του καθεστώτος Ερντογάν, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας και σημερινός γενικός γραμματέας του ΟΑΣΕ, κατάφερε να συγκεντρώσει μόλις τρεις ψήφους ενθάρρυνσης στην όγδοη άτυπη ψηφοφορία, έναντι οκτώ ψήφων αποθάρρυνσης, ενώ τέσσερα μέλη του Συμβουλίου δεν εξέφρασαν άποψη.

Το αποτέλεσμα συνιστά μια ιδιαίτερα δυσάρεστη εξέλιξη για την τουρκική διπλωματία, η οποία επιχείρησε να μετατρέψει την υποψηφιότητα Σινιρλίογλου σε όχημα διεθνούς αναβάθμισης της επιρροής της Άγκυρας. Αντί, όμως, να καταγράψει τη δυναμική που προσδοκούσε, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ηχηρή αποδοκιμασία, καθώς οι αρνητικές ψήφοι ήταν σχεδόν τριπλάσιες από εκείνες που εξέφρασαν υποστήριξη.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό είναι, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το γεγονός ότι κανένα από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας –ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο– δεν φέρεται να έδωσε ψήφο ενθάρρυνσης στον Τούρκο υποψήφιο. Πρόκειται για μια εξέλιξη με ξεχωριστό διπλωματικό βάρος, καθώς η απουσία στήριξης από τις μεγάλες δυνάμεις στερεί από την τουρκική υποψηφιότητα το απαραίτητο διεθνές έρεισμα και περιορίζει δραστικά τις προοπτικές της.

Η υποψηφιότητα είχε κατατεθεί την 1η Νοεμβρίου, με την Άγκυρα να επιχειρεί να αξιοποιήσει τη θέση που ήδη κατέχει ο Σινιρλίογλου στον ΟΑΣΕ, προβάλλοντας το διπλωματικό του προφίλ και την εμπειρία του ως εχέγγυα για την ανάληψη της κορυφαίας θέσης στον ΟΗΕ. Ωστόσο, η πρώτη ουσιαστική δοκιμασία στο Συμβούλιο Ασφαλείας έδειξε ότι η διεθνής αποδοχή δεν εξασφαλίζεται με πολιτικές φιλοδοξίες και διπλωματικές διακηρύξεις.

Η Αθήνα είχε αντιληφθεί εγκαίρως τον κίνδυνο

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη διπλωματική αναμέτρηση στον διεθνή οργανισμό. Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τη διαδικασία, έχοντας μάλιστα ενεργό ρόλο, καθώς συμμετέχει ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Από την πρώτη στιγμή είχε γίνει αντιληπτό ότι η ενδεχόμενη ανάδειξη ενός πρώην υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας στην ηγεσία του Οργανισμού θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα δεδομένα για τις ελληνικές θέσεις, αλλά και για το Κυπριακό.

Η ελληνική διπλωματία δεν αντιμετώπισε την τουρκική υποψηφιότητα ως μια ουδέτερη διαδικαστική εξέλιξη. Αντιθέτως, αξιολόγησε εγκαίρως τις πιθανές επιπτώσεις που θα είχε η παρουσία ενός προσώπου με άμεση γνώση και ενεργό εμπλοκή στην τουρκική εξωτερική πολιτική στην κορυφή ενός οργανισμού, ο οποίος έχει ως θεμελιώδη αποστολή τη διαφύλαξη της διεθνούς νομιμότητας και την ειρηνική επίλυση των διαφορών.

Σύμφωνα με διπλωματικές πληροφορίες, η Αθήνα κινητοποίησε τις επαφές της στο εσωτερικό του Συμβουλίου Ασφαλείας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον γαλλικό παράγοντα, αλλά και στις τοποθετήσεις των υπόλοιπων μόνιμων μελών. Η στάση των πέντε ισχυρότερων κρατών του Οργανισμού αποκτούσε άλλωστε κομβική σημασία, καθώς οποιαδήποτε αρνητική ψήφος από αυτά θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για την τελική έκβαση της διαδικασίας.

Το Κυπριακό στο επίκεντρο της ελληνικής διπλωματικής κινητοποίησης

Καθοριστικής σημασίας υπήρξε και ο συντονισμός Αθήνας και Λευκωσίας. Η κυπριακή διάσταση της υπόθεσης βρέθηκε εξαρχής στο επίκεντρο των ελληνικών προβληματισμών, καθώς η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί στρατεύματα κατοχής στη Μεγαλόνησο, αψηφώντας επί δεκαετίες τα ψηφίσματα και τις αποφάσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Το ενδεχόμενο να αναλάβει την ηγεσία του ΟΗΕ ένας Τούρκος διπλωμάτης, ο οποίος έχει υπηρετήσει σε κορυφαίες θέσεις της τουρκικής κρατικής μηχανής και έχει διαμορφώσει θέσεις για ζητήματα όπως το Κυπριακό και η Ανατολική Μεσόγειος, δεν θα μπορούσε παρά να προκαλέσει έντονο προβληματισμό στην ελληνική και κυπριακή πλευρά.

Το ζήτημα δεν ήταν, επομένως, απλώς η εθνικότητα του υποψηφίου, αλλά το κατά πόσο η ανάδειξη ενός προσώπου με συγκεκριμένο διπλωματικό και πολιτικό παρελθόν θα μπορούσε να διασφαλίσει την αμεροληψία, την αξιοπιστία και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου που απαιτεί η θέση του Γενικού Γραμματέα.

Η Αθήνα φρόντισε να καταστήσει σαφές ότι η τήρηση της διεθνούς νομιμότητας δεν μπορεί να αποτελεί επιλεκτική αρχή, ούτε να εφαρμόζεται κατά το δοκούν, ανάλογα με τις γεωπολιτικές επιδιώξεις κάθε χώρας.

Το μήνυμα Γεραπετρίτη και η σαφής ελληνική θέση

Η ελληνική στάση αποτυπώθηκε και σε δημόσιο επίπεδο μέσα από τις τοποθετήσεις του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη. Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας ανέδειξε τον καθολικό σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου ως βασικό και αδιαπραγμάτευτο κριτήριο για την επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.

Παράλληλα, έθεσε στο επίκεντρο την αντίφαση που χαρακτηρίζει την τουρκική στάση, επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα δεν αποδέχεται ψηφίσματα του Οργανισμού, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την περίπτωση της Κύπρου.

Τουρκία: Νέα «φάπα» στον Ερντογάν από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ- «Άκλαυτος» πήγε ο ανθέλληνας Φεριντούν Σινιρλίογλου -Καταποντίστηκε η υποψηφιότητα του- Πήρε μόλις τρεις ψήφους για Γενικός Γραμματέας

Με αυτόν τον τρόπο, η Αθήνα ανέδειξε το ουσιαστικό πολιτικό ζήτημα που συνόδευε την υποψηφιότητα Σινιρλίογλου: την ανάγκη ο επικεφαλής του ΟΗΕ να αποτελεί εγγυητή των αρχών και των κανόνων του διεθνούς συστήματος και όχι εκπρόσωπο συγκεκριμένων εθνικών επιδιώξεων.

Η ελληνική θέση ήταν, συνεπώς, σαφής. Η υποστήριξη ενός υποψηφίου για το ανώτατο αξίωμα του Οργανισμού δεν μπορεί να αποσυνδέεται από τη στάση που έχει επιδείξει η χώρα του απέναντι στις αποφάσεις και τις θεμελιώδεις αρχές του ΟΗΕ.

Η Γκρίνσπαν προηγείται και ο Γκρόσι ακολουθεί

Την ίδια στιγμή, η όγδοη άτυπη ψηφοφορία ανέδειξε διαφορετική εικόνα για άλλους υποψηφίους, με τη Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα να καταγράφει την ισχυρότερη επίδοση, συγκεντρώνοντας 12 ψήφους ενθάρρυνσης και ενισχύοντας τη θέση της ως βασικού φαβορί για τη διαδοχή.

Στη δεύτερη θέση βρέθηκε ο Αργεντινός Ραφαέλ Γκρόσι, ο οποίος συγκέντρωσε εννέα ψήφους ενθάρρυνσης. Η απόσταση των δύο αυτών υποψηφίων από τον Σινιρλίογλου είναι ενδεικτική της διαφορετικής αποδοχής που καταγράφουν στο εσωτερικό του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Θα πρέπει, πάντως, να επισημανθεί ότι η άτυπη ψηφοφορία δεν συνιστά επίσημο αποκλεισμό κανενός υποψηφίου, ούτε αποτελεί την τελική απόφαση για την ανάδειξη του νέου Γενικού Γραμματέα. Τα αποτελέσματά της δεν δημοσιοποιούνται επισήμως από το Συμβούλιο Ασφαλείας, ενώ η διαδικασία επιλογής συνεχίζεται.

Για την ανάδειξη του νέου επικεφαλής του Οργανισμού απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι στο Συμβούλιο Ασφαλείας, χωρίς αρνητική ψήφο από οποιοδήποτε από τα πέντε μόνιμα μέλη, τα οποία διαθέτουν δικαίωμα βέτο.

Βαρύ το διπλωματικό αποτύπωμα για την Άγκυρα

Για την κυβέρνηση Ερντογάν, πάντως, η συγκεκριμένη ψηφοφορία αποτελεί μια πρώτη σοβαρή προειδοποίηση για τα πραγματικά όρια της τουρκικής διπλωματικής επιρροής. Η προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανίσει την υποψηφιότητα Σινιρλίογλου ως μια ισχυρή διεθνή διεκδίκηση προσέκρουσε σε μια ιδιαίτερα ψυχρή υποδοχή, με τις ψήφους ενθάρρυνσης να περιορίζονται σε μόλις τρεις.

Το γεγονός ότι δεν καταγράφηκε στήριξη από κανένα μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, εφόσον επιβεβαιωθούν οι σχετικές πληροφορίες, προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στο αποτέλεσμα και στέλνει ένα σαφές μήνυμα στην τουρκική ηγεσία.

Η Άγκυρα μπορεί να επιδιώκει αναβάθμιση του διεθνούς της ρόλου, να προβάλλει τις φιλοδοξίες της για ισχυρότερη παρουσία στους διεθνείς οργανισμούς και να διεκδικεί θέσεις αυξημένου κύρους, ωστόσο η συγκεκριμένη αναμέτρηση δείχνει ότι η πολιτική επιρροή δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε διεθνή εμπιστοσύνη.