Τουρκία: Νέα «πισώπλατη μαχαιριά» της Μελόνι σε Ελλάδα και Κύπρο- Η Ιταλία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ θα αναπτύξει σύστημα αεράμυνας SAMP/T στο Ικόνιο της Τουρκίας!

Αν Ελλάδα και Κύπρος έχουν τέτοιους «εταίρους» όπως η Ιταλία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εύλογα προκύπτει το ερώτημα τι ανάγκη έχουν τους εχθρούς.

Τουρκία: Νέα «πισώπλατη μαχαιριά» της Μελόνι σε Ελλάδα και Κύπρο- Η Ιταλία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ θα αναπτύξει σύστημα αεράμυνας SAMP/T στο Ικόνιο της Τουρκίας!

Η συνεχής σύγκλιση συμφερόντων και η αμυντική όσμωση μεταξύ Άγκυρας και Ρώμης φαίνεται να διαμορφώνει ένα νέο γεωπολιτικό περιβάλλον, το οποίο για Αθήνα και Λευκωσία μόνο ανησυχία μπορεί να προκαλεί.

Σε πρόσφατη ανάλυσή μας με τίτλο: «Ανάλυση: “Η στρατηγική σύγκλιση συμφερόντων Τουρκίας-Ιταλίας και οι κίνδυνοι για Ελλάδα-Κύπρο”, είχαμε ήδη επισημάνει τη μεθοδική και σταδιακή τακτική της Άγκυρας να διεισδύει στον αμυντικό πυρήνα της ΕΕ, παρακάμπτοντας τις ενστάσεις Ελλάδας και Κύπρου. Η προσέγγιση αυτή δεν γίνεται συγκεντρωτικά, αλλά μέσω επιμέρους συμφωνιών με κράτη-μέλη, με όχημα την αμυντική βιομηχανία και τη λογική του αμοιβαίου οφέλους (win-win).

Με αυτόν τον τρόπο, η Τουρκία οικοδομεί σταδιακά ένα πυκνό πλέγμα αλληλεξαρτήσεων με ευρωπαϊκές χώρες, επιχειρώντας να καταστήσει την ένταξή της στον αμυντικό μηχανισμό των Βρυξελλών όχι απλώς επιθυμητή, αλλά αναγκαία.

Μέχρι στιγμής, Ισπανία, Ιταλία, Ρουμανία και εσχάτως η Γερμανία εμφανίζονται ως βασικοί αποδέκτες αυτής της στρατηγικής, με τη Ρώμη να αποτελεί –όπως όλα δείχνουν– έναν από τους πιο κρίσιμους κόμβους αυτής της προσέγγισης, γεγονός που για Ελλάδα και Κύπρο κάθε άλλο παρά θετικό πρόσημο έχει.

Ενίσχυση της συνεργασίας Τουρκίας-Ιταλίας στην αμυντική βιομηχανία

Η εξαγορά της Piaggio Aerospace, μιας ιστορικής ιταλικής εταιρείας αεροναυπηγικής, από την τουρκική Baykar τον Ιούλιο του 2025 ήρθε να επιβεβαιώσει με τον πιο εμφατικό τρόπο την ταχύτητα και το βάθος αυτής της στρατηγικής σύμπλευσης.

Παράλληλα, η στενή συνεργασία της Baykar με τη Leonardo, έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς αμυντικούς ομίλους, διευρύνει περαιτέρω το πεδίο της διμερούς βιομηχανικής συνέργειας.

Η ήδη δρομολογημένη ίδρυση της LBA Systems, μιας «κοινής βιομηχανικής δομής», τον Ιούνιο του 2025, δεν αποτελεί απλώς μια επιχειρηματική συμφωνία, αλλά δείχνει να θέτει τις βάσεις για ένα πιο σταθερό και μακροπρόθεσμο πλαίσιο ιταλο-τουρκικής αμυντικής συνεργασίας, με προφανείς προεκτάσεις.

Το γαλλο-ιταλικό σύστημα SAMP/T στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της Τουρκίας

Δεν είναι τυχαίο ότι το τουρκικό ενδιαφέρον για το σύστημα αεράμυνας SAMP/T –ένα από τα πιο προηγμένα γαλλο-ιταλικά προγράμματα– παραμένει σταθερό και ενισχυόμενο.

Η τάση αυτή αναμένεται να ενταθεί περαιτέρω, ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη απόφαση της Άγκυρας για την προμήθεια αεροσκαφών Eurofighter Typhoon, γεγονός που ενισχύει τη συνολική της στρατηγική για πολυδιάστατη αναβάθμιση των αεροπορικών και αντιαεροπορικών της δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η απόφαση του ιταλικού ναυτικού να εντάξει στο αεροπλανοφόρο Cavour μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar TB3, λειτουργεί ως ακόμη ένα σαφές δείγμα της εμβάθυνσης των σχέσεων, με τη συνεργασία να αποκτά πλέον επιχειρησιακή διάσταση.

Η σταδιακή αυτή σύγκλιση συμφερόντων –με την Τουρκία να επενδύει στην ενίσχυση της αεράμυνάς της και την Ιταλία στην ανάπτυξη UAV τεχνολογιών– αναδεικνύει μια συμβατότητα στόχων που για Ελλάδα και Κύπρο μόνο καθησυχαστική δεν μπορεί να θεωρηθεί.

Σε αυτό το ήδη φορτισμένο γεωπολιτικό σκηνικό έρχεται να προστεθεί δημοσίευμα τουρκικού μέσου, με τίτλο: «Η Ιταλία θα αναπτύξει σύστημα αεράμυνας στην Τουρκία στο πλαίσιο του αμυντικού σχεδίου του ΝΑΤΟ», το οποίο αναφέρει χαρακτηριστικά:

“Η Ιταλία θα αναπτύξει ένα σύστημα αεράμυνας SAMP-T στην επαρχία Ικόνιο της Τουρκίας, στο πλαίσιο των μόνιμων αμυντικών σχεδίων του ΝΑΤΟ που αποσκοπούν στην ενίσχυση των δυνατοτήτων αεράμυνας της συμμαχίας, ανακοίνωσε την Τρίτη το Υπουργείο Άμυνας της χώρας.

Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο ανέφερε ότι το ιταλικό σύστημα θα σταθμεύσει στην 3η Κύρια Διοίκηση Βάσης Αεριωθούμενων στο Ικόνιο.

«Στο πλαίσιο του Μόνιμου Σχεδίου Άμυνας του ΝΑΤΟ, ένα ιταλικό σύστημα αεράμυνας SAMP-T θα αναπτυχθεί στην 3η Κύρια Διοίκηση Βάσης Αεριωθούμενων στο Ικόνιο, προκειμένου να ενισχυθεί η αεράμυνα της συμμαχίας», ανέφερε το υπουργείο.

Η ανάπτυξη αποσκοπεί στην ενίσχυση της συμμαχικής αλληλεγγύης και στην ενίσχυση των συλλογικών μέτρων ασφάλειας στην περιοχή, σύμφωνα με τη δήλωση.

Τουρκία: Νέα «πισώπλατη μαχαιριά» της Μελόνι σε Ελλάδα και Κύπρο- Η Ιταλία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ θα αναπτύξει σύστημα αεράμυνας SAMP/T στο Ικόνιο της Τουρκίας!

Το SAMP/T

Το SAMP/T (Sol-Air Moyenne Portée/Terrestre) αποτελεί ένα σύγχρονο, επόμενης γενιάς σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς, προϊόν κοινής ανάπτυξης Γαλλίας και Ιταλίας.

Έχει σχεδιαστεί για να αντιμετωπίζει ένα ευρύ φάσμα εναέριων απειλών, από επανδρωμένα αεροσκάφη και ελικόπτερα έως UAV και τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους.

Η χρήση πυραύλων Aster 15 και Aster 30, σε συνδυασμό με κάλυψη 360 μοιρών, καθιστά το σύστημα βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής αεράμυνας. Η ευκινησία του, καθώς τοποθετείται σε τροχοφόρες πλατφόρμες, επιτρέπει ταχεία ανάπτυξη και υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Με προηγμένα ραντάρ όπως το Arabel και το Kronos, το SAMP/T μπορεί να εντοπίζει και να εμπλέκει πολλαπλούς στόχους ταυτόχρονα, ακόμη και σε περιβάλλον έντονου ηλεκτρονικού πολέμου, προστατεύοντας κρίσιμες στρατιωτικές και υποδομές.

Η Τουρκία, την ίδια στιγμή, ετοιμάζεται να φιλοξενήσει σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, 22 χρόνια μετά την ιστορική σύνοδο της Κωνσταντινούπολης, με την ατζέντα να επικεντρώνεται στην αποτροπή, τις αμυντικές δυνατότητες και την κατανομή βαρών σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Οι κίνδυνοι για Ελλάδα-Κύπρο

Η εξελισσόμενη στρατηγική σύγκλιση Τουρκίας-Ιταλίας δημιουργεί, κατά την εκτίμησή μας, μια σειρά από σοβαρές γεωπολιτικές προκλήσεις για Ελλάδα και Κύπρο:

1. Ενδεχόμενη θετική στάση της Ιταλίας για ένταξη της Τουρκίας στον αμυντικό πυρήνα της ΕΕ, με πιθανή στήριξη Ισπανίας και Γερμανίας, γεγονός που θα οδηγούσε σε αποδυνάμωση της γαλλικής στάσης.

Αν αυτό επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη για Αθήνα και Λευκωσία, καθώς η ΕΕ δεν θα λειτουργεί πλέον ως θεσμικό ανάχωμα, ούτε ως αποτελεσματική ασπίδα αποτροπής, δυσχεραίνοντας την εφαρμογή του άρθρου 42(7).

2. Πιθανή προώθηση της πώλησης του SAMP/T στην Τουρκία, υπό ιταλική πίεση προς το Παρίσι.

Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε καθοριστικά την τουρκική αεράμυνα και ταυτόχρονα θα μπορούσε να μεταβάλει τη στάση της Γαλλίας υπέρ μιας πιο «ευέλικτης» προσέγγισης στο ζήτημα της τουρκικής ένταξης.

3. Ενδεχόμενη αποδοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου από την Ιταλία, στο πλαίσιο ενεργειακής συνεργασίας και διαμοιρασμού κοιτασμάτων μέσω εταιρικών σχημάτων Τουρκίας-Ιταλίας.

Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε άμεσες και αρνητικές συνέπειες για την ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου, ενώ δεν αποκλείεται να δημιουργούσε και επικίνδυνο προηγούμενο, οδηγώντας σε φαινόμενο ντόμινο αναγνώρισης του παράνομου μνημονίου από άλλες ευρωπαϊκές χώρες.