Τουρκία: Νέες προκλήσεις των Τούρκων- Ο Ερντογάν και το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών βάφτισαν «απελευθέρωση» την Καταστροφή της Σμύρνης!

Ο Τούρκος πρόεδρος επαναφέρει το προκλητικό αφήγημα της Άγκυρας για τα γεγονότα του 1922, παρουσιάζοντας την είσοδο των κεμαλικών δυνάμεων στη Σμύρνη ως «απελευθέρωση από την εχθρική κατοχή».

Τουρκία: Νέες προκλήσεις των Τούρκων- Ο Ερντογάν και το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών βάφτισαν «απελευθέρωση» την Καταστροφή της Σμύρνης!

Μία ακόμη προκλητική παρέμβαση του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έρχεται να αναζωπυρώσει τη ρητορική της Άγκυρας γύρω από τα γεγονότα της Σμύρνης, με τον ίδιο να επαναλαμβάνει, ανήμερα της επετείου της 9ης Σεπτεμβρίου, το πάγιο τουρκικό αφήγημα περί «απελευθέρωσης».

Με νέα ανάρτησή του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιχειρεί για ακόμη μία φορά να προσδώσει πανηγυρικό χαρακτήρα σε μία από τις πιο τραγικές σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Όπως συμβαίνει κάθε χρόνο, η τουρκική προεδρία επιλέγει να παρουσιάσει την είσοδο των κεμαλικών δυνάμεων στη Σμύρνη ως εθνική νίκη, κάνοντας λόγο για «απελευθέρωση από την εχθρική κατοχή».

Η διατύπωση «εχθρική κατοχή» δεν αποτελεί μια τυχαία επιλογή λέξεων, αλλά εντάσσεται στον πυρήνα της επίσημης τουρκικής ιστορικής αφήγησης για τη Μικρασιατική Εκστρατεία και την τελική επικράτηση του κεμαλικού κινήματος. Πρόκειται για μία εκ διαμέτρου αντίθετη ανάγνωση από εκείνη που έχει αποτυπωθεί στην ελληνική συλλογική μνήμη, όπου ο Σεπτέμβριος του 1922 παραμένει συνδεδεμένος με την Καταστροφή της Σμύρνης, τον ξεριζωμό και την προσφυγιά.

Με αφορμή την 9η Σεπτεμβρίου, ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε με ιδιαίτερα θερμά λόγια στον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ και στα πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν στο τουρκικό εθνικιστικό κίνημα, αποδίδοντάς τους καθοριστικό ρόλο στη «μεγάλη νίκη» του λεγόμενου Εθνικού Αγώνα.

«Συγχαίρω για την 104η επέτειο της απελευθέρωσης της Σμύρνης από την εχθρική κατοχή και τιμώ με έλεος και ευγνωμοσύνη όλους τους ήρωές μας, πρωτίστως τον Γαζί Μουσταφά Κεμάλ, οι οποίοι οδήγησαν τον Εθνικό μας Αγώνα σε μια μεγάλη νίκη», ανέφερε μεταξύ άλλων στην ανάρτησή του ο πρόεδρος της Τουρκίας.

Ο Ερντογάν ολοκλήρωσε το μήνυμά του απευθύνοντας χαιρετισμό στους κατοίκους της Σμύρνης, προσδίδοντας ακόμη εντονότερο συμβολικό χαρακτήρα στην παρέμβασή του.

Η επιλογή της συγκεκριμένης ημερομηνίας κάθε άλλο παρά τυχαία είναι. Η 9η Σεπτεμβρίου αποτελεί για τις δύο χώρες μία ημερομηνία φορτισμένη με διαφορετικές, σχεδόν αντίθετες, ιστορικές μνήμες. Στην Τουρκία γιορτάζεται ως η ημέρα της «απελευθέρωσης της Σμύρνης», ενώ στην Ελλάδα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου, την Καταστροφή της Σμύρνης και τον βίαιο ξεριζωμό του ελληνικού και χριστιανικού πληθυσμού από τις πατρογονικές του εστίες.

Η τουρκική πλευρά δεν περιορίστηκε στην προεδρική ανάρτηση. Η Άγκυρα επέλεξε να δώσει συνολικό χαρακτήρα στους εορτασμούς της επετείου, παρουσιάζοντας την επικράτηση των κεμαλικών δυνάμεων ως θρίαμβο και τη δραματική έξοδο του μικρασιατικού ελληνισμού από τις πατρογονικές του εστίες ως αποτέλεσμα μιας «απελευθέρωσης».

Σε παρεμβάσεις που κινήθηκαν στην ίδια γραμμή, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η τουρκική διπλωματία επανέφεραν το επίσημο αφήγημα για τα γεγονότα του 1922, αποθεώνοντας τις κεμαλικές δυνάμεις και αποδίδοντας στην ελληνική πλευρά ευθύνες για τη βία και την καταστροφή που συνόδευσαν την υποχώρηση του ελληνικού στρατού.

«Συγχαίρω για την 104η επέτειο της απελευθέρωσης της Σμύρνης από την εχθρική κατοχή και τιμώ με έλεος και ευγνωμοσύνη όλους τους ήρωές μας, πρωτίστως τον Γαζί Μουσταφά Κεμάλ, οι οποίοι οδήγησαν τον Εθνικό μας Αγώνα σε μια μεγάλη νίκη», ανέφερε ο Τούρκος πρόεδρος στο μήνυμά του, επιλέγοντας να εστιάσει αποκλειστικά στην πλευρά της «νίκης» και της «απελευθέρωσης».

Τουρκία: Νέες προκλήσεις των Τούρκων- Ο Ερντογάν και το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών βάφτισαν «απελευθέρωση» την Καταστροφή της Σμύρνης!

Ευθείες κατηγορίες και αναθεωρητισμός από το τουρκικό ΥΠΕΞ

Λίγη ώρα νωρίτερα, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών είχε κινηθεί στην ίδια κατεύθυνση, επιχειρώντας να αντιστρέψει τους ρόλους θύτη και θύματος και να μεταφέρει το βάρος της ευθύνης στην ελληνική πλευρά.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, η οποία συνοδευόταν από προπαγανδιστικό βίντεο με στρατιωτικές παρελάσεις και εικόνες επάρσεων της τουρκικής σημαίας στη μαρτυρική προκυμαία, το τουρκικό ΥΠΕΞ εξαπέλυσε ευθείες κατηγορίες κατά της Ελλάδας.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της τουρκικής πλευράς, η Άγκυρα δεν ξεχνά τις «συστηματικές και προμελετημένες σφαγές κατά του άμαχου πληθυσμού» ούτε τις τακτικές «καμένης γης» που αποδίδει στις ελληνικές δυνάμεις κατά την υποχώρησή τους.

Η ρητορική αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της τουρκικής προσπάθειας να διαμορφώσει τη δική της εκδοχή για τα γεγονότα της Μικρασιατικής Εκστρατείας, αποδίδοντας στην Ελλάδα τον ρόλο του επιτιθέμενου και παρουσιάζοντας την κεμαλική επικράτηση ως αγώνα εθνικής απελευθέρωσης.

Κι όμως, καμία επικοινωνιακή φιέστα και κανένας πανηγυρικός εορτασμός δεν μπορεί να διαγράψει την ιστορική πραγματικότητα του Σεπτεμβρίου του 1922. Για τον ελληνισμό της Μικράς Ασίας, εκείνες οι ημέρες αποτέλεσαν την κορύφωση μιας ανείπωτης τραγωδίας, που σφράγισε τη μοίρα ολόκληρων γενεών.

Η πυρπόληση της Σμύρνης, οι δολοφονίες και οι διώξεις, η βία και η μαζική έξοδος του πληθυσμού από τις πατρογονικές του εστίες συνθέτουν μία από τις πιο σκοτεινές εικόνες του 20ού αιώνα για τον ελληνισμό. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι βρέθηκαν στον δρόμο της προσφυγιάς, αφήνοντας πίσω σπίτια, περιουσίες, εκκλησίες και έναν ολόκληρο τρόπο ζωής που είχε αναπτυχθεί επί αιώνες στα παράλια της Μικράς Ασίας.

Η απόσταση ανάμεσα στις δύο ιστορικές αφηγήσεις παραμένει, έτσι, βαθιά χαραγμένη. Εκεί όπου η τουρκική εξουσία βλέπει μία «μεγάλη νίκη» και μία «απελευθέρωση», η ελληνική μνήμη αντικρίζει την καταστροφή μιας ακμάζουσας πατρίδας, τον ξεριζωμό και την προσφυγιά.

Και κάθε χρόνο, η 9η Σεπτεμβρίου επαναφέρει με τον πιο εμφατικό τρόπο αυτή την αντίθεση: μία ημερομηνία, δύο διαφορετικές μνήμες και δύο ιστορικές αφηγήσεις που εξακολουθούν να βρίσκονται σε ευθεία σύγκρουση.