Τουρκία : Ο Ερντογάν συνιδιοκτήτης στις πετρελαιοπηγές του Κιρκούκ στο Ιράκ – Πως η Άγκυρα επεκτείνει την επιρροη της στον στρατιωτικό και στον ενεργειακό τομέα σε όλη την Μέση Ανατολη – Ο παρασκηνιακος ρόλος του πρέσβη των ΗΠΑ Τομ Μπάρακ και η παράκαμψη των Στενών του Ορμουζ

Του Ηλία Γραφάκου*

Σημαντικά βήματα για την επέκταση της επιρροής της στην Μ.Ανατολη και πολύ πέραν του στρατιωτικού τομέα κάνει η Άγκυρα, με συντονιστή – στο παρασκήνιο – τον Αμερικανό πρέσβη Τόμ Μπάρακ.

Από αυτή την άποψη, στρατηγική κίνηση αποτελεί η συμμετοχή της κρατικής εταιρείας πετρελαίων της Τουρκίας ΤΡΑΟ στην κοινοπραξία εταιρειών , που έχουν υπό τον έλεγχό τους την παραγωγή πετρελαίου στην πλούσια σε κοιτάσματα περιοχή του Κιρκούκ στο Ιράκ.

Είχε προηγηθεί , μόλις την περασμένη Τρίτη , η επίσημη επίσκεψη στην Άγκυρα του Πρωθυπουργού του Ιράκ Αλί Ζεϊντί , ο οποίος πήγε στην Τουρκία επιστρέφοντας από τον Λευκό Οίκο.

Πίσω από την νέα προσέγγιση Τουρκίας και Ιράκ βρίσκονται οι ΗΠΑ , που προωθούν έναν νέο ενεργειακό διάδρομο, που θα παρακάμπτει τα Στενά του Ορμουζ και θα αξιοποιεί το Τουρκικό λιμάνι του Τσεϊχάν.

Μόνον που ο Ερντογάν δεν αρκείται στο να κάνει την Τουρκία χώρα και κόμβο διέλευσης ενεργειακών αγαθών , αλλά θέλει να την κάνει και χώρα παραγωγό .
Και επειδή δεν υπάρχουν χερσαία κοιτάσματα στην Τουρκική επικράτεια , γίνεται συνιδιοκτήτης σε ξένα κοιτάσματα άλλων χωρών !

Πιο αναλυτικά τώρα, η Τουρκία επιχειρεί να αναβαθμίσει θεαματικά τον ρόλο της στον ενεργειακό χάρτη της Μέσης Ανατολής, καθώς η απόκτηση του 15% της BP Energy Company of Kirkuk Limited (BPECKL) από την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία TPAO παρουσιάζεται από τουρκικούς αναλυτές ως μια κίνηση με ιδιαίτερη γεωστρατηγική βαρύτητα και όχι απλώς ως μια επιχειρηματική επένδυση.

Σύμφωνα με ανάλυση του Yetkin Report, η συμφωνία σηματοδοτεί μια νέα εποχή για την Άγκυρα, καθώς για πρώτη φορά δεν περιορίζεται στον ρόλο της χώρας μέσω της οποίας διέρχεται το ιρακινό πετρέλαιο, αλλά αποκτά άμεση συμμετοχή στην εξόρυξη ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά κοιτάσματα του Ιράκ.

Η νέα κοινοπραξία αφορά τα πεδία του Κιρκούκ, του Bai Hassan, του Jambur και του Khabbaz, τα οποία εκτιμάται ότι διαθέτουν αποθέματα περίπου τριών δισεκατομμυρίων βαρελιών ισοδύναμου πετρελαίου. Στο εταιρικό σχήμα η BP διατηρεί ποσοστό 43%, η ConocoPhillips το 42%, ενώ η τουρκική TPAO αποκτά το υπόλοιπο 15%.

Παρότι η συμμετοχή της Τουρκίας είναι μειοψηφική, η τουρκική ανάλυση υποστηρίζει ότι η στρατηγική σημασία της συμφωνίας είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Η Άγκυρα εμφανίζεται να επιδιώκει να αποκτήσει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της ενεργειακής πολιτικής του Ιράκ και να ενισχύσει την επιρροή της στην ευρύτερη περιοχή.

Στα σχέδια περιλαμβάνεται και η πλήρης επαναλειτουργία του αγωγού Κιρκούκ–Τζεϊχάν, καθώς και η προοπτική μεταφοράς πετρελαίου από τη Βασόρα προς το τουρκικό λιμάνι του Τζεϊχάν, στο πλαίσιο του μεγάλου έργου του «Αναπτυξιακού Δρόμου» (Development Road), που φιλοδοξεί να μετατρέψει την Τουρκία σε βασική πύλη μεταφοράς ενέργειας και εμπορίου.

Η ανάλυση συνδέει ακόμη την ενεργειακή συνεργασία με ευρύτερα ζητήματα στρατηγικής σημασίας, όπως η ασφάλεια, η διαχείριση των υδάτινων πόρων, οι εξελίξεις στη Συρία και η αντιμετώπιση του PKK. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι το λιμάνι του Τζεϊχάν θα αποκτούσε ακόμη μεγαλύτερη αξία σε περίπτωση κρίσης ή αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ.

Όπως εκτιμά ο συντάκτης της ανάλυσης, εφόσον οι σχεδιασμοί αυτοί υλοποιηθούν, η συμφωνία μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για τη μετατροπή της Τουρκίας από χώρα διέλευσης πετρελαίου σε έναν ισχυρό περιφερειακό ενεργειακό και γεωοικονομικό κόμβο, με αυξημένη επιρροή στις εξελίξεις της Μέσης Ανατολής.

*Μέλος της Συντακτικής Ομάδος του europost.gr