Τουρκία: Ο Ερντογάν θέλει να ελέγξει τη διέλευση πλοίων στα Δαρδανέλια προκαλώντας ανησυχία στις διεθνείς αγορές

Η Τουρκία θέτει νέους περιορισμούς στη διέλευση εμπορικών πλοίων προς τη Μαύρη Θάλασσα σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιθέσεις με drones πολλαπλασιάζονται και οι ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, αλλά και για την απρόσκοπτη ροή πετρελαίου και σιτηρών, εντείνονται.

Τουρκία: Ο Ερντογάν θέλει να ελέγξει τη διέλευση πλοίων στα Δαρδανέλια προκαλώντας ανησυχία στις διεθνείς αγορές

Η Άγκυρα προχωρά σε περιορισμούς για ορισμένα εμπορικά πλοία που επιχειρούν να περάσουν προς τη Μαύρη Θάλασσα μέσω των Στενών των Δαρδανελίων, σε μια κίνηση που έρχεται να προσθέσει έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των πιέσεων που αντιμετωπίζει η ναυσιπλοΐα στην ευρύτερη περιοχή.

Σύμφωνα με το Bloomberg, που επικαλείται πηγές με γνώση του θέματος, οι τουρκικές αρχές είτε έχουν «παγώσει» την έκδοση αδειών διέλευσης είτε καθυστερούν την εξέταση των σχετικών αιτημάτων για συγκεκριμένα εμπορικά πλοία. Οι περιορισμοί φαίνεται να αφορούν κυρίως πλοία με προορισμό το Νοβοροσίσκ, έναν από τους σημαντικότερους ρωσικούς κόμβους για τις εξαγωγές πετρελαίου και σιτηρών, αλλά και ορισμένα πλοία που κατευθύνονται προς ουκρανικά λιμάνια.

Δεν πρόκειται για γενικό αποκλεισμό

Παρά τις νέες δυσκολίες, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Άγκυρα έχει προχωρήσει σε έναν συνολικό αποκλεισμό της εμπορικής κίνησης προς τη Μαύρη Θάλασσα.

Τα δεδομένα παρακολούθησης πλοίων που εξέτασε το Bloomberg δείχνουν ότι εμπορικά πλοία με προορισμό λιμάνια της Τουρκίας και της Βουλγαρίας εξακολουθούν να κινούνται προς βορρά και να διέρχονται από τα Δαρδανέλια, χωρίς να αντιμετωπίζουν αντίστοιχες καθυστερήσεις ή εμπόδια.

Το τοπίο, ωστόσο, παραμένει θολό ως προς την ακριβή αιτία και την έκταση των περιορισμών. Οι τουρκικές αρχές δεν έχουν μέχρι στιγμής δώσει επίσημη εξήγηση για την απόφαση. Η Γενική Διεύθυνση Ασφάλειας Ακτών, όταν ρωτήθηκε σχετικά, παρέπεμψε στο τουρκικό υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών.

Τουρκία: Ο Ερντογάν θέλει να ελέγξει τη διέλευση πλοίων στα Δαρδανέλια προκαλώντας ανησυχία στις διεθνείς αγορές

Οι επιθέσεις με drones αυξάνουν την ένταση

Η τουρκική κίνηση εκδηλώνεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία, καθώς οι επιθέσεις με drones εναντίον εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα έχουν ενταθεί, μετατρέποντας τη διέλευση από την περιοχή σε ολοένα μεγαλύτερη πρόκληση για πληρώματα και ναυτιλιακές εταιρείες.

Μέσα στην εβδομάδα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε εκφράσει έντονη ανησυχία μετά από επιθέσεις σε πλοία τουρκικής ιδιοκτησίας, στις οποίες τραυματίστηκαν μέλη πληρωμάτων, μεταξύ αυτών και Τούρκοι πολίτες. Η Άγκυρα κάλεσε τόσο τη Ρωσία όσο και την Ουκρανία να λάβουν άμεσα μέτρα για την προστασία της ναυσιπλοΐας.

Το σκηνικό γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο καθώς, το τελευταίο διάστημα, οι επιθέσεις έχουν επεκταθεί πέρα από τα ίδια τα πλοία, πλήττοντας επίσης λιμάνια και εγκαταστάσεις που συνδέονται με τις εξαγωγές. Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν αναστάτωση στη μεταφορά πετρελαίου και αγροτικών προϊόντων, δύο από τους βασικούς πυλώνες του εμπορίου που διέρχεται από τη Μαύρη Θάλασσα.

Η αυξανόμενη παρουσία στρατιωτικών κινδύνων σε μια από τις σημαντικότερες εμπορικές θαλάσσιες οδούς της περιοχής δημιουργεί, παράλληλα, ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας. Για τις ναυτιλιακές εταιρείες, κάθε νέα επίθεση μεταφράζεται σε υψηλότερο ρίσκο, αυξημένα ασφάλιστρα και μεγαλύτερη ανάγκη για εναλλακτικές λύσεις στη διαχείριση των φορτίων και των δρομολογίων.

Ανησυχία στις διεθνείς αγορές

Το ενδεχόμενο οι περιορισμοί να παραταθούν ή να διευρυνθούν δεν περνά απαρατήρητο από τις διεθνείς αγορές. Η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο για τις παγκόσμιες εξαγωγές ενέργειας και σιτηρών και οποιαδήποτε διαταραχή στην ομαλή λειτουργία της μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις πολύ πέρα από τα παράκτια κράτη.

Το Νοβοροσίσκ βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της εξίσωσης, καθώς διαδραματίζει κομβικό ρόλο στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου και αγροτικών προϊόντων. Παράλληλα, μέσω της ευρύτερης περιοχής διακινούνται σημαντικές ποσότητες αργού πετρελαίου από το Καζακστάν, γεγονός που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη σημασία στην απρόσκοπτη λειτουργία των θαλάσσιων διαδρομών.

Οι τελευταίες εξελίξεις έρχονται σε μια στιγμή που οι διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες βρίσκονται ήδη υπό πίεση εξαιτίας γεωπολιτικών εντάσεων και αναταράξεων σε βασικές θαλάσσιες εμπορικές οδούς. Κάθε νέα καθυστέρηση ή περιορισμός στη Μαύρη Θάλασσα προσθέτει, επομένως, ένα ακόμη βάρος σε ένα ήδη επιβαρυμένο παγκόσμιο εμπορικό δίκτυο.

Την ίδια ώρα, η επιδείνωση του κινδύνου στην περιοχή έχει ήδη οδηγήσει σε υψηλότερα ναύλα και αυξημένο κόστος ασφάλισης έναντι πολεμικού κινδύνου. Εάν η κατάσταση συνεχιστεί ή κλιμακωθεί, οι επιβαρύνσεις αυτές θα μπορούσαν να μετακυλιστούν σταδιακά σε ολόκληρη την αλυσίδα μεταφοράς, αυξάνοντας το κόστος του διεθνούς εμπορίου και εντείνοντας τις πιέσεις στις αγορές ενέργειας και αγροτικών προϊόντων.

Τα Δαρδανέλια, ένας από τους πλέον κρίσιμους θαλάσσιους διαύλους που συνδέουν τη Μεσόγειο με τη Μαύρη Θάλασσα, βρίσκονται έτσι ξανά στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Και όσο οι επιθέσεις συνεχίζονται, το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο ασφαλής παραμένει η ναυσιπλοΐα, αλλά και πόσο εύκολα μπορεί να διατηρηθεί ανοιχτή μια εμπορική αρτηρία από την οποία εξαρτώνται σημαντικές ροές ενέργειας και τροφίμων.