Τουρκία: Ο Ερντογάν “τουμπάρει” τον Τραμπ και ανοίγει τον δρόμο για να αποκτήσει η Τουρκία τα F-35 – Συμφωνία-“μαμούθ” για συνεργασία στην ενέργεια μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτων

Η Άγκυρα φαίνεται να προωθεί μια τεράστια στρατηγική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία –εφόσον επιβεβαιωθεί– θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά το τοπίο τόσο στην ενέργεια όσο και στην άμυνα. Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται ένα πακέτο συνεργασίας ύψους 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που συνδέει επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα με την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι το πλαίσιο της συμφωνίας προβλέπει εκτεταμένες αμερικανικές επενδύσεις σε έρευνες και εξορύξεις υδρογονανθράκων στα τουρκικά χωρικά ύδατα της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και συμμετοχή σε ενεργειακά έργα σε Συρία και Λιβύη. Παράλληλα, γίνεται λόγος για ενίσχυση του τουρκικού χρηματοπιστωτικού συστήματος μέσω αμερικανικών κεφαλαίων, στοιχείο που προσδίδει στη συμφωνία χαρακτήρα ευρύτερης οικονομικής στρατηγικής σύμπραξης.

Το ενεργειακό αυτό «πακέτο-μαμούθ» φέρεται να λειτουργεί ως γέφυρα για την άρση των εμποδίων που κρατούν την Τουρκία εκτός του προγράμματος των F-35. Υπενθυμίζεται ότι η Άγκυρα αποβλήθηκε το 2019, μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, κίνηση που η Ουάσιγκτον είχε χαρακτηρίσει απειλή για την ασφάλεια της τεχνολογίας των stealth μαχητικών.

Το καθεστώς των S-400 παραμένει θολό, με σενάρια να κάνουν λόγο ακόμη και για πιθανή απομάκρυνση ή επιστροφή του συστήματος στη Ρωσία, ώστε να αρθεί το βασικό εμπόδιο για την επαναπροσέγγιση με τις ΗΠΑ.

Η χρονική συγκυρία δεν θεωρείται τυχαία. Η υπογραφή της συμφωνίας, εάν προχωρήσει, τοποθετείται στις 7–8 Ιουλίου, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Το χρονοδιάγραμμα αυτό συνάδει με πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διευθέτησης του ζητήματος των F-35 μέσα στους επόμενους τέσσερις έως έξι μήνες.

Μια τέτοια εξέλιξη, εάν επιβεβαιωθεί, αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε πρωτεύουσες όπως η Αθήνα και το Τελ Αβίβ, καθώς θα σηματοδοτούσε ουσιαστική αναβάθμιση της τουρκικής αεροπορικής ισχύος και ταυτόχρονα εμβάθυνση της αμερικανοτουρκικής στρατηγικής σχέσης. Επιπλέον, θα ενίσχυε την εικόνα μιας περισσότερο επιχειρηματικά προσανατολισμένης αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, όπου οι ενεργειακές και αμυντικές συμφωνίες λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία.

Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από την Ουάσιγκτον ή την Άγκυρα. Ωστόσο, τα σενάρια αυτά ενισχύουν την αίσθηση ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια πιθανή γεωπολιτική ανατροπή με ευρύτερες συνέπειες για την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και το εσωτερικό του ΝΑΤΟ.