Τουρκία: Ο Ερντογάν «τρέμει» το σύμφωνο άμυνας Ισραήλ, Ελλάδας, Κύπρου και τρέχει να εμπλέξει το ΝΑΤΟ

Η Τουρκία, που κατά καιρούς έχει πρωτοστατήσει σε συμμαχίες με αντι-NATO κράτη όπως η Ρωσία και το Ιράν, φαίνεται να ανησυχεί έντονα για την τριμερή αμυντική συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, προσπαθώντας μάλιστα να εμπλέξει και το ΝΑΤΟ σε αυτήν τη διαμάχη.

Τουρκία: Ο Ερντογάν «τρέμει» το σύμφωνο άμυνας Ισραήλ, Ελλάδας, Κύπρου και τρέχει να εμπλέξει το ΝΑΤΟ

Στο παρελθόν, η Άγκυρα συνδέθηκε με τους Πούτιν και Χαμενεί σε μια τριμερή συμμαχία, η οποία στη σύνοδο της Αστάνα πήρε αποφάσεις για το μέλλον της Συρίας, αποκλείοντας τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Παρ’ όλα αυτά, σήμερα εμφανίζεται να κόπτεται για τη συνοχή του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι αυτή απειλείται από τη συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ — μια θέση που μοιάζει τουλάχιστον ειρωνική.

Κατά την τουρκική λογική, απειλείται το ΝΑΤΟ από:

• Την Ελλάδα, κράτος μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, με σταθερές σχέσεις με τις ΗΠΑ.

• Την Κύπρο, μέλος της ΕΕ, η οποία έχει αποδεδειγμένα προσήλωση στην ατλαντική συμμαχία.

• Το Ισραήλ, ισχυρό και φιλοδυτικό προπύργιο των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.

Η Τουρκία: ο πραγματικός υπονομευτής της συμμαχίας

Στην πραγματικότητα, η Τουρκία είναι εκείνη που έχει υπονομεύσει τη συνοχή του ΝΑΤΟ, όχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και σε άλλες περιοχές:

• Άσκησε veto στην ένταξη Φινλανδίας και Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, εκβιάζοντας τις ΗΠΑ για F-16, ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία μαίνεται. Αφού εξασφάλισε τις υποσχέσεις, τελικά υποχώρησε.

• Δεν εφάρμοσε τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, συνεχίζοντας τις ενεργειακές εισαγωγές και το πυρηνικό έργο στο Ακουγιού με τη ROSATOM.

• Διατηρεί τις στρατιές της προσανατολισμένες προς την Ελλάδα και την Κύπρο, απειλώντας με casus belli, αντί να εστιάσει στη Μαύρη Θάλασσα όπου μάχεται η Ρωσία.

• Συμμετείχε στην τριμερή τουρκικο-ρωσο-ιρανική συμμαχία, αποφασίζοντας για διεθνή θέματα εκτός ΝΑΤΟ.

Με λίγα λόγια, η Τουρκία δημιουργεί αστάθεια, ενώ προσποιείται πως «προστατεύει» τη συμμαχία.

Το τουρκικό παραλήρημα και η πραγματικότητα

Τα τουρκικά ΜΜΕ παρουσιάζουν την τριμερή συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ ως «απειλή για τη συνοχή του ΝΑΤΟ». Η συνεργασία αυτή, όμως, έχει εξελιχθεί πέρα από περιστασιακές ασκήσεις, με στρατηγική ευθυγράμμιση και διμερείς συμφωνίες, ενώ η Ελλάδα και η GCA υιοθετούν ισχυρά τεχνολογικά και επιχειρησιακά δόγματα σε συνεργασία με το Ισραήλ.

Η Ελλάδα και η GCA έχουν εξασφαλίσει προηγμένα ισραηλινά συστήματα πυραυλικής και αεράμυνας, πολλαπλούς εκτοξευτές PULS και τεχνολογία μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAS), ενώ σχεδιάζονται εκτεταμένες αεροναυτικές ασκήσεις για το 2026. Αυτά υπογραμμίζουν μια σταθερή τάση στρατιωτικής συνεργασίας με υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής ολοκλήρωσης.

Ωστόσο, η τουρκική αφήγηση εστιάζει στον φόβο ότι αυτές οι πρωτοβουλίες «παρεμβαίνουν» στους μηχανισμούς του ΝΑΤΟ. Το άρθρο επισημαίνει ότι οι παράλληλες συνεργασίες μπορεί να δημιουργήσουν κατακερματισμό, να δυσχεράνουν την αεροπορική και πυραυλική άμυνα και να περιπλέξουν τη συλλογική στρατηγική, ιδίως όταν αφορούν ευαίσθητες πληροφορίες.

Τουρκία: Ο Ερντογάν «τρέμει» το σύμφωνο άμυνας Ισραήλ, Ελλάδας, Κύπρου και τρέχει να εμπλέξει το ΝΑΤΟ

Η νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ και οι προκλήσεις της συνοχής

Η τριμερής συνεργασία θέτει νέες προκλήσεις στη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ, όπου οι αντιλήψεις απειλών διαφέρουν. Διμερείς και τριμερείς συμφωνίες συχνά παρακάμπτουν επίσημα κανάλια πληροφόρησης και σχεδιασμού, δημιουργώντας παράλληλες δομές που δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με τη Συμμαχία.

Το Ισραήλ, μέσω της αμυντικής βιομηχανίας του, προωθεί όχι απλώς εξοπλισμούς αλλά και στρατηγική γεωπολιτική επιρροή, δημιουργώντας μακροπρόθεσμες εξαρτήσεις στην εκπαίδευση, την τεχνολογία και τις πληροφορίες. Η Ελλάδα και η GCA λειτουργούν ως «μεσάζοντες», συνδυάζοντας ευρωπαϊκά και ισραηλινά δίκτυα για να ενισχύσουν την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στρατηγικός υπολογισμός και πραγματική πρόκληση

Η Τουρκία, παρά τις ισχυρές δυνατότητές της, βλέπει την παράλληλη αρχιτεκτονική Ελλάδας-GCA-Ισραήλ ως απειλή, γιατί αυτή προσθέτει στρατηγική αβεβαιότητα. Ο κίνδυνος δεν είναι η νομιμότητα της συνεργασίας αλλά η συνοχή: η ασάφεια στους κανόνες εμπιστοσύνης, η διαχείριση κρίσεων και η ανταλλαγή πληροφοριών μπορεί να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή.

Η τριμερής συνεργασία αποτελεί δοκιμασία για τις σύγχρονες συμμαχίες: κράτη που επιδιώκουν ταχεία τεχνολογική και επιχειρησιακή υπεροχή μέσω εξατομικευμένων συνεργασιών πρέπει να διασφαλίσουν ότι αυτές δεν υπονομεύουν την ευρύτερη αμυντική συνοχή ΝΑΤΟ και ΕΕ.

Η πραγματική προτεραιότητα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι η αποδέσμευση αλλά η θεσμική ευθυγράμμιση, η διαφάνεια και η κοινή στρατηγική κατανόηση, ώστε να αποφευχθεί η αποσταθεροποιητική ασάφεια σε μια περιοχή όπου η ιστορία, η γεωγραφία και ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων τέμνονται.