Τουρκία: Ο Ερντογάν βιάζεται να κλείσει τον κύκλο του PKK πριν δει τους Κούρδους στην «αγκαλιά» του Ισραήλ

Ένα ακόμη καθοριστικό βήμα προς τον τερματισμό της πολυετούς σύγκρουσης με το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK) επιχειρεί η Άγκυρα, με την κυβερνητική συμμαχία να καταθέτει στην Εθνοσυνέλευση νομοσχέδιο που ανοίγει τον δρόμο για την εφαρμογή της συμφωνίας ειρήνευσης.

Τουρκία: Ο Ερντογάν βιάζεται να κλείσει τον κύκλο του PKK πριν δει τους Κούρδους στην «αγκαλιά» του Ισραήλ

Η κίνηση αυτή δεν υπαγορεύεται μόνο από την επιθυμία να κλείσει ένα αιματηρό κεφάλαιο που διαρκεί περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, αλλά και από τις ταχύτατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίες δημιουργούν νέα δεδομένα για το Κουρδικό ζήτημα.

Για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Η αποδυνάμωση του λεγόμενου «άξονα της αντίστασης» μετά τα πλήγματα που δέχθηκαν οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς, η πτώση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία και η ενίσχυση της ισραηλινής επιρροής στην περιοχή αναδιαμορφώνουν τις ισορροπίες. Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η Άγκυρα επιδιώκει να αποτρέψει το ενδεχόμενο οι κουρδικές οργανώσεις να αναζητήσουν νέους στρατηγικούς συμμάχους, με το Ισραήλ να εμφανίζεται ως μία από τις χώρες που διατηρούν διαχρονικά ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με κουρδικές πολιτικές και στρατιωτικές δυνάμεις, ιδιαίτερα στο Ιρακινό Κουρδιστάν.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η τουρκική ηγεσία θεωρεί πως όσο παραμένει άλυτο το Κουρδικό, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα εξωτερικές δυνάμεις να αξιοποιήσουν το ζήτημα ως μοχλό πίεσης απέναντι στην Τουρκία. Η εξομάλυνση των σχέσεων με το PKK και η σταδιακή ενσωμάτωση των μελών του σε ένα νέο πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο θα περιόριζε σημαντικά τα περιθώρια εξωτερικής επιρροής, ενώ θα ενίσχυε και τη θέση της Άγκυρας στις εξελίξεις που διαμορφώνονται στη βόρεια Συρία και το βόρειο Ιράκ.

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Το σχέδιο νόμου, το οποίο αναμένεται να εγκριθεί από το τουρκικό κοινοβούλιο εντός των επόμενων ημερών, δημιουργεί το θεσμικό πλαίσιο για την εφαρμογή της συμφωνίας ειρήνευσης. Μεταξύ άλλων προβλέπει προστασία πρώην μαχητών από νέες ποινικές διώξεις, καθώς και αναστολή ποινών φυλάκισης για όσους έχουν καταδικαστεί για συμμετοχή στην οργάνωση.

Παράλληλα, διευκολύνεται η επιστροφή χιλιάδων μελών του PKK που βρίσκονται σήμερα στο βόρειο Ιράκ, ενώ το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της Τουρκίας θα είναι αρμόδιο για την πιστοποίηση της πλήρους διάλυσης και του αφοπλισμού της οργάνωσης.

Τουρκία: Ο Ερντογάν βιάζεται να κλείσει τον κύκλο του PKK πριν δει τους Κούρδους στην «αγκαλιά» του Ισραήλ

Ειδική επιτροπή για την εφαρμογή

Την υλοποίηση του νέου πλαισίου θα επιβλέπει ειδική επιτροπή, στην οποία θα συμμετέχουν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, οι αρμόδιοι υπουργοί και ο επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (MIT). Η επιτροπή θα έχει την ευθύνη της παρακολούθησης της διαδικασίας εφαρμογής του νόμου, της παράδοσης των μαχητών και της τήρησης των προβλεπόμενων δεσμεύσεων.

Μια σύγκρουση που μετρά τέσσερις δεκαετίες

Με τη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία, η Άγκυρα επιχειρεί να κλείσει οριστικά μια σύγκρουση που ξεκίνησε το 1984 και έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 40.000 ανθρώπους. Παρά την πρόοδο που καταγράφεται στην ειρηνευτική διαδικασία, οι πολιτικές αντιδράσεις στο εσωτερικό της Τουρκίας παραμένουν έντονες, ενώ η δράση του PKK τα προηγούμενα χρόνια είχε συνδεθεί με επανειλημμένα κύματα βίας στις παραμεθόριες περιοχές με το Ιράκ και τη Συρία.

Η κυβέρνηση Ερντογάν εκτιμά ότι η επίλυση του Κουρδικού δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα εσωτερικής ασφάλειας, αλλά και στρατηγική επιλογή εξωτερικής πολιτικής. Σε μια περίοδο όπου οι περιφερειακές συμμαχίες αναδιατάσσονται με ταχύτητα, η Άγκυρα επιδιώκει να κλείσει ένα μέτωπο δεκαετιών πριν αυτό μετατραπεί σε πεδίο ευρύτερων γεωπολιτικών ανταγωνισμών, στους οποίους το Ισραήλ θα μπορούσε να αποκτήσει αυξημένη επιρροή μέσω της συνεργασίας του με κουρδικούς παράγοντες στην περιοχή.