Τουρκία: «Όλα δικά του» τα θέλει ο Ερντογάν στη Μέση Ανατολή!-Πως σκοπεύει να παίξει σε «διπλό ταμπλό» μετά τον πόλεμο στη Γάζα – Θα επιχειρήσει να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τον Νετανιάχου ενώ θα στηρίζει υπογείως την Χαμάς;

Η Τουρκία φαίνεται να ετοιμάζει μια νέα «διπλωματική στροφή», συνεχίζοντας τη μακρά παράδοση των απότομων αλλαγών στάσης που τη χαρακτηρίζουν ιστορικά — και οι οποίες, σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις, αποβαίνουν εις βάρος του ελληνισμού και των συμφερόντων της περιοχής.

Τουρκία: «Όλα δικά του» τα θέλει ο Ερντογάν στη Μέση Ανατολή!-Πως σκοπεύει να παίξει σε «διπλό ταμπλό» μετά τον πόλεμο στη Γάζα – Θα επιχειρήσει να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τον Νετανιάχου ενώ θα στηρίζει υπογείως την Χαμάς;

Η Άγκυρα σχεδιάζει, το επόμενο διάστημα, μια συντονισμένη διπλωματική επίθεση με διπλό στόχο: αφενός να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με το Ισραήλ, και αφετέρου να διατηρήσει αλώβητους τους δεσμούς της με τη Χαμάς. Το αν αυτό το σχέδιο θα ευοδωθεί εξαρτάται, σε μεγάλο βαθμό, από τη στάση που θα κρατήσει η ισραηλινή ηγεσία.

Σύμφωνα με την Δρ. Gallia Lindenstrauss του Ινστιτούτου Μελετών Εθνικής Ασφάλειας (INSS), «η Τουρκία μπορεί κάλλιστα να αποκαταστήσει τις εμπορικές της σχέσεις με το Ισραήλ, χωρίς όμως να διακόψει την υποστήριξή της προς τη Χαμάς».

Η ερευνήτρια εξηγεί πως, παρότι οι σχέσεις Ισραήλ–Τουρκίας βρέθηκαν σε ιστορικό χαμηλό τα τελευταία δύο χρόνια — με σχεδόν πλήρη παύση του εμπορίου — το τέλος του πολέμου στη Γάζα ενδέχεται να ανοίξει παράθυρο «επιστροφής στην κανονικότητα».

Η Τουρκία, σημειώνει, επιδιώκει να παίξει ρόλο ρυθμιστή στο μεταπολεμικό σκηνικό, επιχειρώντας να εμφανιστεί ως μεσολαβητής ανάμεσα στο Ισραήλ και την παλαιστινιακή πλευρά, ενώ ταυτόχρονα θέλει να διασφαλίσει την πολιτική επιβίωση της Χαμάς, την οποία αντιμετωπίζει ως αναπόσπαστο κομμάτι του παλαιστινιακού πολιτικού χάρτη.

Η Δρ. Lindenstrauss επισημαίνει ότι η Άγκυρα βλέπει το Ισραήλ ως έναν περιφερειακό παίκτη που έχει αποκτήσει υπέρμετρη ισχύ και χρειάζεται «φρένο». Παράλληλα, η Τουρκία φιλοδοξεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως αναγκαίου μεσολαβητή στη Μέση Ανατολή — ρόλο που της αναγνωρίζουν, με δισταγμό, και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

«Ο Τραμπ θεωρεί τον Ερντογάν έναν ηγέτη με τον οποίο μπορεί να κάνει “δουλειές”», αναφέρει χαρακτηριστικά. «Η συμμετοχή της Τουρκίας στις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα αποδεικνύει πως η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να του δίνει περιθώριο δράσης».

Ωστόσο, η αναλύτρια τονίζει ότι η υποστήριξη της Τουρκίας προς τη Χαμάς δεν πρόκειται να σταματήσει. Η Άγκυρα συνεχίζει να παρέχει φιλοξενία σε στελέχη της οργάνωσης, επιτρέποντάς τους ακόμη και να μετακινούν κεφάλαια μέσω τουρκικού εδάφους. «Η Τουρκία αποτελεί ζωτικής σημασίας κρίκο στην οικονομική επιβίωση της Χαμάς», αναφέρει, «και παράλληλα διατηρεί μοχλούς πίεσης που μπορεί να αξιοποιεί όποτε κρίνει σκόπιμο».

Το μεγάλο ερώτημα είναι ποια θα είναι η θέση της Χαμάς την επόμενη μέρα στη Γάζα. Θα αποστρατιωτικοποιηθεί πλήρως ή θα διατηρήσει υπόρρητα την επιρροή της; Θα συμμετέχει στη διοίκηση, έστω παρασκηνιακά;

Κατά τη Lindenstrauss, η Τουρκία θα πιέσει για τη διατήρηση της Χαμάς στο πολιτικό προσκήνιο, κάτι που αναμένεται να δημιουργήσει σοβαρούς πονοκεφάλους στο Ισραήλ, ιδίως μακροπρόθεσμα.

Σε ερώτηση για το πού πρέπει να χαράξει τα όριά του το Ισραήλ, η αναλύτρια απαντά με σαφήνεια:
«Η Τουρκία επιμένει πως υποστηρίζει μόνο την πολιτική πτέρυγα της Χαμάς. Αν όμως επιτρέψει στη στρατιωτική της πτέρυγα να δράσει εκ νέου — ακόμη και από συριακό έδαφος — τότε το Ισραήλ θα πρέπει να αντιδράσει αποφασιστικά».

Τουρκία: «Όλα δικά του» τα θέλει ο Ερντογάν στη Μέση Ανατολή!-Πως σκοπεύει να παίξει σε «διπλό ταμπλό» μετά τον πόλεμο στη Γάζα – Θα επιχειρήσει να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τον Νετανιάχου ενώ θα στηρίζει υπογείως την Χαμάς;

Προειδοποιεί, επίσης, ότι η συμμετοχή τουρκικού στρατού σε διεθνή δύναμη στη Γάζα θα αποτελούσε σοβαρό λάθος, ανοίγοντας την πόρτα για μελλοντικές εντάσεις. «Ο Αμερικανός πρόεδρος τρέφει προσωπική συμπάθεια προς τον Ερντογάν», υπογραμμίζει, «και αυτό ενέχει κινδύνους για την ισορροπία στην περιοχή».

Παρά τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, η Άγκυρα δεν διέκοψε ποτέ πλήρως τις διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ. Υπάρχουν ήδη πληροφορίες ότι οι Τουρκικές Αερογραμμές σχεδιάζουν να επαναφέρουν πτήσεις προς το αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν, ενώ η αναθέρμανση του εμπορίου φαίνεται να βρίσκεται στο τραπέζι.

Η Τουρκία κατανοεί ότι η επιρροή στο παλαιστινιακό ζήτημα περνά μέσα από την πρόσβαση στο Ισραήλ, και γι’ αυτό χρειάζεται ένα ελάχιστο επίπεδο κανονικότητας στις διμερείς σχέσεις.

Ταυτόχρονα, βλέπει τεράστιες οικονομικές ευκαιρίες στην ανασυγκρότηση της Γάζας, καθώς αναμένονται σημαντικές διεθνείς επενδύσεις και μεγάλα κατασκευαστικά έργα, στα οποία τουρκικές εταιρείες φιλοδοξούν να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η Τουρκία, πιστή στο δόγμα της «πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής», επιχειρεί να εμφανιστεί ως ρυθμιστής των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, χωρίς να απολέσει τον έλεγχο των ισλαμιστικών δικτύων που αξιοποιεί διαχρονικά.
Το «διπλό παιχνίδι» της Άγκυρας — επαναπροσέγγιση με το Ισραήλ και ταυτόχρονη στήριξη της Χαμάς — ενδέχεται να αποδειχθεί επικίνδυνη ισορροπία. Αν της επιτραπεί να σταθεροποιηθεί, θα ενισχύσει όχι μόνο τη θέση της στην περιοχή, αλλά και την επιρροή της στις δυτικές πρωτεύουσες που εξακολουθούν να την αντιμετωπίζουν ως «αναγκαίο κακό».