Τουρκία: Σε ρυθμούς ψυχρού πολέμου με το Ισραήλ κινείται η Άγκυρα- Τα τουρκικά ΜΜΕ βλέπουν «ισραηλινό δάκτυλο» πίσω από το «πάγωμα» της πώλησης των S-400 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Τον παράγοντα Ισραήλ «βλέπει» η Άγκυρα πίσω από το πάγωμα της συμφωνίας για την πώληση των ρωσικής κατασκευής αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου.

Τουρκία: Σε ρυθμούς ψυχρού πολέμου με το Ισραήλ κινείται η Άγκυρα- Τα τουρκικά ΜΜΕ βλέπουν «ισραηλινό δάκτυλο» πίσω από το «πάγωμα» της πώλησης των S-400 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Η συγκεκριμένη συμφωνία είχε αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για την Τουρκία, καθώς δεν αφορούσε μόνο την εξαγωγή των S-400, αλλά συνδεόταν, σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, και με μια ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Ερντογάν να ξεπεράσει τον γόρδιο δεσμό των αμερικανικών κυρώσεων και να ανοίξει εκ νέου ο δρόμος για την επιστροφή της στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Haber7, η καθυστέρηση της συμφωνίας δεν έχει οδηγήσει την Άγκυρα σε αδιέξοδο. Αντιθέτως, Τούρκοι αξιωματούχοι φέρεται να έχουν επεξεργαστεί μια νέα φόρμουλα, η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εναλλακτικός δρόμος για την υπέρβαση του προβλήματος.

Το δημοσίευμα ήρθε στον απόηχο των δηλώσεων του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, στη Νέα Υόρκη, όπου βρέθηκε αυτή την εβδομάδα με αφορμή τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.

Στο περιθώριο της Συνόδου, ο Μπάρακ εξέφρασε την εκτίμηση ότι θα χρειαστεί χρόνος προκειμένου να διευθετηθούν τα νομικά και κανονιστικά ζητήματα που έχουν δημιουργηθεί γύρω από την απόκτηση των ρωσικών S-400 από την Τουρκία. Τα ζητήματα αυτά αφορούν τόσο την άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην Άγκυρα βάσει του νόμου CAATSA (Νόμος για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων), όσο και τη «διευθέτηση» του ίδιου του ζητήματος των S-400.

Από τον Ιούλιο στο σημερινό αδιέξοδο

Η υπόθεση των S-400 και της πιθανής πώλησής τους σε χώρα του Κόλπου δεν είναι καινούργια. Ήδη στις 10 Ιουλίου, πριν από περίπου δυόμισι μήνες, ο αρθρογράφος της τουρκικής εφημερίδας Hürriyet, Αμπντουλκαντίρ Σελβί, είχε γράψει ότι τα ρωσικά συστήματα επρόκειτο να πωληθούν σε χώρα της περιοχής.

Αργότερα, τουρκικοί δημοσιογραφικοί κύκλοι προσδιόρισαν τη χώρα αυτή ως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δίνοντας νέα διάσταση σε μια υπόθεση που συνδέεται άμεσα με το σύνθετο πλέγμα των αμερικανοτουρκικών διαφορών γύρω από τους S-400 και τα F-35.

Ωστόσο, από εκείνη την αρχική αναφορά μέχρι σήμερα δεν έχουν υπάρξει νέες εξελίξεις ή επίσημες επιβεβαιώσεις που να πιστοποιούν ότι η συναλλαγή έχει ολοκληρωθεί. Η συμφωνία, αντί να περάσει στην τελική ευθεία, φαίνεται να έχει παραμείνει σε μια παρατεταμένη κατάσταση αναμονής.

Ο φερόμενος ρόλος του Ισραήλ στην υπόθεση των S-400

Σύμφωνα με το Haber7, η καθυστέρηση της συμφωνίας δεν συνδέεται με κάποια αντίδραση ή εμπλοκή από τη ρωσική πλευρά. Όπως είχε γράψει ο Αμπντουλκαντίρ Σελβί, η Άγκυρα και η Μόσχα φέρεται να είχαν ουσιαστικά βρει κοινό έδαφος μέσα από τις μεταξύ τους διαπραγματεύσεις.

Το εμπόδιο, σύμφωνα με την ίδια εκδοχή, βρισκόταν αλλού.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Ισραήλ και, ειδικότερα, οι πιέσεις που φέρεται να άσκησε στην ηγεσία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων προκειμένου να αποτρέψει την απόκτηση των S-400 από την Τουρκία.

Ο Σελβί υποστήριξε ότι το κίνητρο του Ισραήλ είναι σαφές: η αποφυγή μιας εξέλιξης που θα μπορούσε να οδηγήσει στην άρση των κυρώσεων CAATSA σε βάρος της Τουρκίας και, κατ’ επέκταση, στην επαναφορά της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35.

Σύμφωνα με τον Τούρκο αρθρογράφο, το Ισραήλ διαθέτει σημαντική επιρροή στα ΗΑΕ και, μέχρι στιγμής, έχει καταφέρει να αποτρέψει την ηγεσία των Εμιράτων από το να λάβει την οριστική απόφαση για την αγορά των S-400.

Πρόκειται, εφόσον επιβεβαιωθεί, για έναν παράγοντα που προσθέτει ακόμη μία διάσταση σε μια ήδη περίπλοκη γεωπολιτική εξίσωση, στην οποία διασταυρώνονται οι σχέσεις Τουρκίας, ΗΠΑ, Ρωσίας, Ισραήλ και χωρών του Κόλπου.

Τουρκία: Σε ρυθμούς ψυχρού πολέμου με το Ισραήλ κινείται η Άγκυρα- Τα τουρκικά ΜΜΕ βλέπουν «ισραηλινό δάκτυλο» πίσω από το «πάγωμα» της πώλησης των S-400 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Η νέα φόρμουλα που επεξεργάζεται η Άγκυρα

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η Άγκυρα φέρεται να μην εγκαταλείπει την προσπάθεια.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το τελευταίο διάστημα Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν επεξεργαστεί μια νέα, πρόσθετη φόρμουλα, με στόχο να ξεπεραστεί το εμπόδιο που έχει ανακύψει και να καταστεί δυνατή η επίτευξη οριστικής συμφωνίας.

Η νέα αυτή προσέγγιση εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Τουρκίας να βρει μια λύση που θα επιτρέψει να ξεμπλοκάρει το ζήτημα των S-400, χωρίς να παραμείνει εγκλωβισμένη στις συνέπειες της επιλογής της να αποκτήσει το ρωσικό σύστημα.

Η έκβαση της προσπάθειας αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Άγκυρα, καθώς πίσω από την τύχη της συμφωνίας με τα ΗΑΕ βρίσκεται ουσιαστικά ένα πολύ μεγαλύτερο διακύβευμα: η σχέση της Τουρκίας με το πρόγραμμα των F-35 και η πορεία των αμερικανικών κυρώσεων.

Η «σκιά» των S-400 πάνω από τα F-35

Η αγορά των ρωσικών S-400 από την Τουρκία το 2019 αποτέλεσε σημείο καμπής στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Η απόφαση της Άγκυρας οδήγησε στην απομάκρυνσή της από το πρόγραμμα των F-35, ενώ ακολούθησε και η επιβολή κυρώσεων βάσει του νόμου CAATSA.

Η Ουάσιγκτον είχε υποστηρίξει ότι η ταυτόχρονη παρουσία των S-400 και των F-35 θα δημιουργούσε κινδύνους για την ασφάλεια του αμερικανικού μαχητικού, καθώς, σύμφωνα με την αμερικανική θέση, η Ρωσία θα μπορούσε να αποκτήσει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με το ίχνος ραντάρ και τις δυνατότητες απόκρυψης του αεροσκάφους.

Η Άγκυρα, από την πλευρά της, έχει επιμείνει ότι τα δύο συστήματα μπορούν να συνυπάρξουν χωρίς να δημιουργούνται κίνδυνοι ασφαλείας και έχει προτείνει τη δημιουργία κοινής τεχνικής επιτροπής, η οποία θα εξέταζε τις σχετικές ανησυχίες.

Η διαμάχη είχε ως αποτέλεσμα έξι αεροσκάφη F-35, τα οποία είχαν χρηματοδοτηθεί από την Τουρκία, να παραμείνουν στις ΗΠΑ. Έκτοτε, η Άγκυρα επιδιώκει είτε την επανένταξή της στο πρόγραμμα των F-35 είτε την επιστροφή των χρημάτων που είχε καταβάλει, ποσό που υπολογίζεται σε περίπου 1,45 δισεκατομμύρια δολάρια.

Από τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στο νέο «πάγωμα»

Το τελευταίο διάστημα είχαν καταγραφεί ενδείξεις ότι το ζήτημα θα μπορούσε να κινηθεί προς μια λύση.

Η δυναμική αυτή ενισχύθηκε μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε θετικός απέναντι στο ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων CAATSA και επανεξέτασης της συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Έναν μήνα αργότερα, τον Αύγουστο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η απόφαση για την άρση των κυρώσεων CAATSA είχε «ουσιαστικά ήδη ληφθεί».

Η εικόνα, ωστόσο, δεν άργησε να αλλάξει.

Στα μέσα Αυγούστου, δημοσίευμα του ειδησεογραφικού μέσου Semafor ανέφερε ότι οι συνομιλίες με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν είχαν προχωρήσει, με αποτέλεσμα η υπόθεση των F-35 να παραμένει σε «στασιμότητα», σύμφωνα με πρόσωπα που γνώριζαν το θέμα.

Και κάπου εδώ επανέρχεται στο προσκήνιο η υπόθεση των S-400.

Τα τουρκικά δημοσιεύματα που ακολούθησαν επιχειρούν να συνδέσουν το παρατεταμένο «πάγωμα» της συμφωνίας με τα ΗΑΕ με τον φερόμενο ρόλο του Ισραήλ, παρουσιάζοντας την υπόθεση όχι ως μια απλή εμπορική συναλλαγή για την προμήθεια ενός συστήματος αεράμυνας, αλλά ως ένα ακόμη κομμάτι στο σύνθετο παζλ των ισορροπιών στη Μέση Ανατολή και των σχέσεων της Τουρκίας με την Ουάσιγκτον.

Μέχρι στιγμής, πάντως, η φερόμενη εμπλοκή του Ισραήλ, όπως και η νέα φόρμουλα που φέρεται να επεξεργάζεται η Άγκυρα, παραμένουν στο επίπεδο των πληροφοριών και των δημοσιευμάτων του τουρκικού Τύπου, χωρίς να έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση για την εξέλιξη της συμφωνίας.