Τουρκία: Τι θα συνέβαινε σε ένα σενάριο τουρκικής εισβολής στο Αιγαίο;-Παρά την εντεινόμενη τουρκική προκλητικότητα ο Ερντογάν ξέρει πως δεν μπορεί να τα βάλει με το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό-Η φρεγάτα «Κίμων» και η «ομπρέλα» του Sea Fire και των Aster 30

Η Τουρκία αντιδρά με προκλητικό και επιθετικό τρόπο σχεδόν σε κάθε προσπάθεια ενίσχυσης και εξοπλισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, ιδιαίτερα όταν αυτή αφορά προηγμένα συστήματα ισραηλινής προέλευσης.

Τουρκία: Τι θα συνέβαινε σε ένα σενάριο τουρκικής εισβολής στο Αιγαίο;-Παρά την εντεινόμενη τουρκική προκλητικότητα ο Ερντογάν ξέρει πως δεν μπορεί να τα βάλει με το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό-Η φρεγάτα «Κίμων» και η «ομπρέλα» του Sea Fire και των Aster 30

Την ίδια στιγμή, η ολοένα στενότερη στρατηγική σχέση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτελεί πηγή έντονης ανησυχίας και εκνευρισμού για την τουρκική στρατιωτική ηγεσία.

Με δεδομένη την «ουδετερότητα» της Αιγύπτου —ό,τι και αν υποστηρίζουν κατά καιρούς διάφοροι ειδικοί και μη— τα τουρκικά σχέδια σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, σε περίπτωση μιας γενικευμένης κρίσης, θα μπορούσαν να στηριχθούν ουσιαστικά μόνο από το Πακιστάν, τους Τζιχαντιστές της Ταξιαρχίας Αλ Χάμζα στη Συρία και κανέναν άλλο.

Η Άγκυρα έχει βάλει ξεκάθαρα στο στόχαστρο μεγάλο μέρος του Αιγαίου, για λόγους οικονομικούς, γεωπολιτικούς αλλά και στρατιωτικούς. Και όλα δείχνουν ότι δεν προτίθεται να κάνει εύκολα πίσω, επιχειρώντας παράλληλα να «πείσει» τον Τραμπ και την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι ζητήματα που άπτονται της ελληνικής κυριαρχίας αποτελούν δήθεν μια «διμερή διαφορά».

Μέσα σε αυτό το ιδιαίτερα επικίνδυνο μοτίβο, ένα πολεμικό επεισόδιο στο Αιγαίο δεν μπορεί να θεωρηθεί καθόλου απίθανο. Ακόμη περισσότερο, μια αρχική εμπλοκή θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνη κλιμάκωση, εφόσον η κατάσταση ξεφύγει από τον έλεγχο εξαιτίας της τουρκικής αλαζονείας και της λογικής των τετελεσμένων.

Γιατί ο «Κίμων» θα αποτελούσε πιθανό στόχο

Σε ένα καθαρά υποθετικό σενάριο ελληνοτουρκικής σύγκρουσης, η ελληνική φρεγάτα FDI «Κίμων» θα μπορούσε, για πολλούς λόγους, να αποτελέσει έναν από τους βασικούς στόχους της τουρκικής πλευράς.

Πέρα από την επιχειρησιακή της αξία, η παρουσία της στο Αιγαίο θα είχε και ισχυρό συμβολικό χαρακτήρα. Η καταστροφή ή η αχρήστευση ενός τόσο σύγχρονου ελληνικού πολεμικού πλοίου θα αποτελούσε για την Άγκυρα ένα εξαιρετικά σημαντικό επικοινωνιακό και στρατιωτικό πλήγμα.

Ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς τα γεγονότα του 2020, όταν η ένταση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο έφτασε σε οριακό σημείο, η μνήμη εκείνης της περιόδου εξακολουθεί να βαραίνει στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Οι Οθωμανοί δεν ξεχνούν και, σε κάθε περίπτωση, θα επιχειρούσαν, δοθείσας ευκαιρίας, να πάρουν εκδίκηση.

Το ερώτημα, επομένως, είναι ένα: τι θα μπορούσε να συμβεί εάν μια τουρκική επίθεση εκδηλωνόταν εναντίον της «Κίμων»;

Το σενάριο μιας πιθανής τουρκικής επίθεσης στην FDI «Κίμων»

Σε περίπτωση που η νέα φρεγάτα FDI «Κίμων» βρεθεί στο στόχαστρο μιας μαζικής και συντονισμένης πυραυλικής επίθεσης κορεσμού στο περιβάλλον του Αιγαίου, η αντίδρασή της θα καθοριστεί πρωτίστως από τον συνδυασμό των κορυφαίων αισθητήρων και οπλικών συστημάτων που διαθέτει.

Την ίδια στιγμή, όμως, θα πρέπει να συνυπολογιστούν και οι γνωστές «παιδικές ασθένειες» της αρχικής διαμόρφωσης του πλοίου, μέχρι την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων αναβαθμίσεων στο τελικό πρότυπο Standard 2++.

Παρά τις προσωρινές ελλείψεις, ο «Κίμων» διαθέτει μια κορυφαία ψηφιακή ασπίδα. Η ισχύς αυτή, ωστόσο, αντισταθμίζεται προσωρινά από την απουσία ορισμένων κρίσιμων συστημάτων εγγύς αυτοπροστασίας, τα οποία προβλέπεται να ενσωματωθούν σταδιακά.

Το μεγάλο πλεονέκτημα της φρεγάτας είναι αναμφίβολα ο συνδυασμός του ραντάρ Sea Fire με τους πυραύλους Aster 30.

Η «ομπρέλα» του Sea Fire και των Aster 30

Απέναντι σε μια μαζική τουρκική επίθεση, ο «Κίμων» βασίζεται στο επαναστατικό, πλήρως ψηφιακό ραντάρ σταθερής διάταξης Thales Sea Fire, το οποίο δύναται να εντοπίσει και να παρακολουθήσει εκατοντάδες στόχους ταυτόχρονα, από πυραύλους cruise και drones μέχρι μαχητικά αεροσκάφη, σε αποστάσεις που αγγίζουν τα 470 χιλιόμετρα.

Σε αντίθεση με παλαιότερες γενιές ραντάρ, το Sea Fire έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να διαχειρίζεται εξαιρετικά μεγάλο αριθμό στόχων και να υποστηρίζει ταυτόχρονες εμπλοκές.

Με 32 πυραύλους Aster 30 έτοιμους προς εκτόξευση στους κάθετους εκτοξευτές Sylver A50, ο «Κίμων» μπορεί να αντιμετωπίσει εναέριες απειλές σε αποστάσεις άνω των 100 χιλιομέτρων, δημιουργώντας μια ιδιαίτερα ισχυρή «ομπρέλα αεράμυνας περιοχής» πάνω από το κεντρικό ή ανατολικό Αιγαίο.

Με απλά λόγια, η φρεγάτα δεν χρειάζεται να περιμένει τον εχθρικό πύραυλο να φτάσει κοντά της. Η φιλοσοφία της σχεδίασής της είναι ακριβώς η αντίθετη: ο στόχος πρέπει να αντιμετωπιστεί όσο το δυνατόν μακρύτερα από το πλοίο.

Οι κρίσιμες ελλείψεις – Σε ποιο στάδιο βρίσκεται ο «Κίμων»;

Ωστόσο, η επιχειρησιακή εικόνα δεν είναι απολύτως ολοκληρωμένη.

Κατά την αρχική του παράδοση και επιχειρησιακή ένταξη, ο «Κίμων» στερείται ορισμένων βασικών συστημάτων που προβλέπεται να προστεθούν σταδιακά τα επόμενα χρόνια, έως ότου το πλοίο φτάσει στο επίπεδο Standard 2++.

Σε μια αιφνίδια κρίση, αυτές οι ελλείψεις δημιουργούν συγκεκριμένα ρίσκα.

Απουσία συστήματος RAM

Στο αρχικό στάδιο, το πλοίο δεν διαθέτει το εγγύς αντιπυραυλικό σύστημα RAM, το οποίο χρησιμοποιεί 21 βλήματα για την προστασία της «τελευταίας στιγμής».

Αυτό αποτελεί μια σημαντική παράμετρο σε ένα σενάριο μαζικής επίθεσης κορεσμού.

Εάν κάποιος εχθρικός πύραυλος καταφέρει να διαπεράσει την κύρια ζώνη αεράμυνας των Aster 30, το πλοίο θα πρέπει να βασιστεί στα υπόλοιπα διαθέσιμα μέσα εγγύς προστασίας, όπως το κύριο πυροβόλο Oto Melara 76mm και τα τηλεχειριζόμενα Lionfish των 20mm.

Το πρόβλημα είναι προφανές: όσο μικραίνει η απόσταση από το πλοίο, τόσο μειώνεται ο διαθέσιμος χρόνος αντίδρασης.

Τουρκία: Τι θα συνέβαινε σε ένα σενάριο τουρκικής εισβολής στο Αιγαίο;-Παρά την εντεινόμενη τουρκική προκλητικότητα ο Ερντογάν ξέρει πως δεν μπορεί να τα βάλει με το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό-Η φρεγάτα «Κίμων» και η «ομπρέλα» του Sea Fire και των Aster 30

Έλλειψη πλήρους Ηλεκτρονικού Πολέμου

Αντίστοιχα κρίσιμο είναι και το ζήτημα του Electronic Countermeasures (ECM).

Το πλήρες σύστημα ηλεκτρονικών παρεμβολών, το οποίο θα μπορεί να παρεμβάλλει και να δυσκολεύει την καθοδήγηση επερχόμενων πυραύλων, αναμένεται να εγκατασταθεί σε επόμενο στάδιο.

Η προσωρινή απουσία πλήρους ενεργού ικανότητας παρεμβολών μειώνει τις δυνατότητες «soft-kill» του πλοίου, δηλαδή την αντιμετώπιση μιας απειλής χωρίς την ανάγκη φυσικής καταστροφής του πυραύλου.

Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε ένα περιβάλλον όπου ο αντίπαλος θα μπορούσε να επιχειρήσει να υπερφορτώσει ταυτόχρονα τα ραντάρ και τα συστήματα άμυνας του πλοίου.

Πώς θα αντιδράσει επιχειρησιακά στο πεδίο η ελληνική φρεγάτα;

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο του υποθετικού σεναρίου.

Λόγω του προσωρινού ελλείμματος στην εγγύς άμυνα, ο «Κίμων» δεν θα επιχειρούσε ποτέ απομονωμένος σε περιβάλλον υψηλής απειλής.

Η λογική μιας σύγχρονης ναυτικής δύναμης δεν βασίζεται πλέον σε ένα μεμονωμένο πλοίο που προσπαθεί να αντιμετωπίσει μόνο του ολόκληρη την εχθρική επίθεση. Βασίζεται στη δικτύωση, στην ανταλλαγή δεδομένων και στη συνεργασία όλων των διαθέσιμων μέσων.

Η φρεγάτα μας θα εκμεταλλευτεί το προηγμένο σύστημα διαχείρισης μάχης SETIS και το Link 16. Θα μοιράζεται την άψογη εικόνα του ραντάρ της με μαχητικά Rafale, F-16 Viper και άλλες φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού.

Έτσι, ο «Κίμων» δεν θα λειτουργεί απλώς ως ένα πολεμικό πλοίο που εντοπίζει και εκτοξεύει πυραύλους. Θα αποτελεί έναν κρίκο ενός ευρύτερου δικτύου αισθητήρων και όπλων, όπου η πληροφορία μεταδίδεται σε πραγματικό χρόνο και κάθε διαθέσιμο μέσο μπορεί να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της απειλής.

Άλλα πλοία του ελληνικού στόλου, όπως οι εκσυγχρονισμένες φρεγάτες MEKO ή οι S, μπορούν να λειτουργήσουν ως «σωματοφύλακες» εγγύς προστασίας, χρησιμοποιώντας τα δικά τους συστήματα Phalanx για να καλύψουν το κενό του RAM της FDI.

Παράλληλα, η γεωγραφία του Αιγαίου θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα επιβίωσης.

Η χρήση της νησιωτικής κάλυψης θα προσφέρει φυσική προστασία από τα εχθρικά ραντάρ επιφανείας, επιτρέποντας στον «Κίμωνα» να εξαπολύει τους Aster 30 αιφνιδιαστικά, εκμεταλλευόμενος την ικανότητα των βλημάτων να πλήττουν στόχους χωρίς να απαιτείται συνεχής φωτισμός από το πλοίο.

Η μορφολογία του Αιγαίου, με τα εκατοντάδες νησιά και τις σύνθετες γραμμές ορίζοντα, δεν είναι απλώς ένα γεωγραφικό χαρακτηριστικό. Σε μια ναυτική σύγκρουση, μπορεί να μετατραπεί σε κρίσιμο επιχειρησιακό παράγοντα.

Το τελικό συμπέρασμα

Σε μια μαζική πιθανή τουρκική επίθεση, ο «Κίμων» είναι εξαιρετικά ικανός να καταστρέψει τις απειλές από μακριά, χάρη στο κορυφαίο ραντάρ του και στον συνδυασμό του με τους Aster 30.

Ωστόσο, οι προσωρινές ελλείψεις σε ECM και RAM σημαίνουν ότι η επιβίωσή του εξαρτάται άμεσα από τη συνεργασία με τον υπόλοιπο Στόλο, μέχρι το πλοίο να εξοπλιστεί πλήρως με τα προβλεπόμενα συστήματα αυτοπροστασίας.

Το σημαντικότερο, επομένως, δεν είναι να εξετάσουμε τον «Κίμωνα» ως μια απομονωμένη μονάδα, αλλά ως μέρος ενός ενιαίου δικτύου μάχης.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, το μεγάλο του πλεονέκτημα είναι ότι μπορεί να εντοπίσει πρώτος, να αξιολογήσει πρώτος και να επιχειρήσει να πλήξει τον αντίπαλο από πολύ μεγάλη απόσταση.

Και αυτό, σε ένα πιθανό θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό.

Η πραγματική αξία, όμως, θα κριθεί από το πόσο καλά θα λειτουργήσει ολόκληρο το ελληνικό σύστημα μάχης: πλοία, μαχητικά, αισθητήρες, ηλεκτρονικός πόλεμος και δικτυοκεντρικές δυνατότητες.

Γιατί σε έναν σύγχρονο ναυτικό πόλεμο, η ισχύς ενός πλοίου δεν μετριέται μόνο από τον αριθμό των πυραύλων που μεταφέρει. Μετριέται κυρίως από το πόσα μάτια μπορεί να έχει, πόσα όπλα μπορεί να κατευθύνει και πόσο γρήγορα μπορεί να μετατρέψει μια πληροφορία σε απόφαση και μια απόφαση σε δράση.