Τουρκία: «Το μπαλάκι τώρα στη Γαλλία» – Η Άγκυρα μιλά για «τουρκική υφαλοκρηπίδα» και ζητά τώρα γραπτή ενημέρωση για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου από τη γαλλική πλευρά

Νέα διάσταση αποκτά η αντιπαράθεση γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, καθώς η Άγκυρα επαναφέρει στο προσκήνιο τις γνωστές θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο και μεταφέρει πλέον το βάρος της παρέμβασής της προς τη Γαλλία.

Τουρκία: «Το μπαλάκι τώρα στη Γαλλία» – Η Άγκυρα μιλά για «τουρκική υφαλοκρηπίδα» και ζητά τώρα γραπτή ενημέρωση για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου από τη γαλλική πλευρά

Τουρκικά μέσα ενημέρωσης υποστηρίζουν ότι, πριν από την έναρξη των επόμενων εργασιών για τον Great Sea Interconnector (GSI), η γαλλική πλευρά θα πρέπει να προχωρήσει σε προηγούμενη γραπτή ενημέρωση της Τουρκίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η θέση της Άγκυρας ότι τμήμα της σχεδιαζόμενης διαδρομής του καλωδίου διέρχεται από θαλάσσια περιοχή την οποία η ίδια χαρακτηρίζει ως «τουρκική υφαλοκρηπίδα».

Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτυπώνει μονομερή τουρκική διεκδίκηση και δεν αποτελεί συμφωνημένη οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

«Το μπαλάκι βρίσκεται στη Γαλλία»

Σύμφωνα με το CNN Türk, η τουρκική πλευρά δεν εμφανίζεται να αμφισβητεί καθεαυτό τον ενεργειακό χαρακτήρα ή τη σκοπιμότητα της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Επιμένει, ωστόσο, ότι οποιεσδήποτε εργασίες πραγματοποιούνται σε περιοχές τις οποίες η Άγκυρα εντάσσει στη δική της υφαλοκρηπίδα θα πρέπει να προηγούνται συνεννόησης και ενημέρωσης.

Στο επίκεντρο της νέας τουρκικής επιχειρηματολογίας βρίσκεται η αλλαγή στο μετοχικό σχήμα του GSI και, κυρίως, η είσοδος της γαλλικής Meridiam. Ο γαλλικός όμιλος έχει πλέον αποκτήσει το πλειοψηφικό πακέτο στην εταιρεία του Great Sea Interconnector, γεγονός που, σύμφωνα με το τουρκικό ρεπορτάζ, προσδίδει στο Παρίσι πιο άμεσο ρόλο στην επόμενη φάση του έργου.

Με βάση αυτή την εξέλιξη, το CNN Türk καταλήγει στη χαρακτηριστική διατύπωση ότι «το μπαλάκι βρίσκεται τώρα στη Γαλλία», υποστηρίζοντας πως η επόμενη κίνηση θα πρέπει να είναι μια γραπτή ενημέρωση προς την Άγκυρα πριν από την έναρξη των θαλάσσιων εργασιών.

Το τουρκικό δίκτυο τοποθετεί μάλιστα χρονικά την επανεκκίνηση των εργασιών μέσα στον Νοέμβριο. Το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ωστόσο, αποδίδεται στο τουρκικό μέσο και δεν συνιστά οριστική ημερομηνία έναρξης που έχει ανακοινωθεί επισήμως από την ελληνική πλευρά.

Η Αθήνα αποκλείει αλλαγή στη χάραξη

Η νέα τουρκική παρέμβαση έρχεται στον απόηχο της κατηγορηματικής τοποθέτησης του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη ότι δεν έχει υπάρξει αλλαγή στη σχεδιαζόμενη χάραξη του καλωδίου με στόχο την αποφυγή περιοχών στις οποίες η Τουρκία προβάλλει αξιώσεις.

Η Αθήνα επιμένει ότι το έργο θα προχωρήσει βάσει του υφιστάμενου σχεδιασμού και εντός του διεθνούς νομικού πλαισίου. Παράλληλα, διαχωρίζει σαφώς την τεχνική και ναυτιλιακή ενημέρωση που μπορεί να απαιτείται για την ασφαλή εκτέλεση εργασιών στη θάλασσα από οποιαδήποτε διαδικασία θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αίτημα για τουρκική πολιτική ή κυριαρχική «άδεια».

Σε αυτό ακριβώς το σημείο εντοπίζεται και η ουσία της διαφορετικής προσέγγισης Αθήνας και Άγκυρας.

Η Τουρκία επικαλείται τους χάρτες και τις συντεταγμένες που έχει καταθέσει στον ΟΗΕ, προκειμένου να στηρίξει τις δικές της θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, δεν αναγνωρίζει ότι οι συγκεκριμένες τουρκικές αξιώσεις μπορούν να δημιουργήσουν δικαίωμα παρεμπόδισης ή βέτο στην υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Έτσι, πίσω από την αντιπαράθεση για μια φαινομενικά τεχνική διαδικασία βρίσκεται το ευρύτερο και διαχρονικό ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τουρκία: «Το μπαλάκι τώρα στη Γαλλία» – Η Άγκυρα μιλά για «τουρκική υφαλοκρηπίδα» και ζητά τώρα γραπτή ενημέρωση για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου από τη γαλλική πλευρά

Τι προβλέπει το Δίκαιο της Θάλασσας για τα υποθαλάσσια καλώδια

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και λόγω του ειδικού καθεστώτος που διέπει τα υποθαλάσσια καλώδια στο Δίκαιο της Θάλασσας.

Η πόντιση και η συντήρηση υποβρύχιων καλωδίων πέραν των χωρικών υδάτων δεν ταυτίζονται νομικά με την εκμετάλλευση φυσικών πόρων που βρίσκονται στην υφαλοκρηπίδα. Το διεθνές πλαίσιο αναγνωρίζει δικαιώματα ως προς την εγκατάσταση και λειτουργία τέτοιων υποδομών, προβλέποντας παράλληλα συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τον σεβασμό των δικαιωμάτων του παράκτιου κράτους και την προστασία υφιστάμενων υποδομών.

Η εικόνα, ωστόσο, γίνεται πιο σύνθετη όταν προηγούνται έρευνες και εργασίες στον βυθό. Και αυτό ακριβώς είναι ένα από τα σημεία στα οποία οι ελληνικές και οι τουρκικές θέσεις αποκλίνουν, καθώς Αθήνα και Άγκυρα υιοθετούν διαφορετικές αναγνώσεις ως προς τις θαλάσσιες ζώνες και τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτές.

Η ίδια η Τουρκία έχει, άλλωστε, στο παρελθόν διαχωρίσει τις προκαταρκτικές έρευνες από την καθαυτή πόντιση του καλωδίου, υποστηρίζοντας ότι για δραστηριότητες σε περιοχές τις οποίες θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα απαιτείται προηγούμενη ενημέρωση.

Έτσι, η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στη χάραξη της διαδρομής. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιηθούν οι αναγκαίες έρευνες, ποιος θα ενημερώνει ποιον και κυρίως εάν μια τέτοια ενημέρωση έχει αποκλειστικά τεχνικό χαρακτήρα ή εάν η Άγκυρα επιχειρεί να της προσδώσει ευρύτερη πολιτική και νομική σημασία.

Η γαλλική παρουσία αλλάζει την εξίσωση

Η είσοδος της Meridiam στο έργο προσθέτει έναν νέο και ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα στην ήδη σύνθετη εξίσωση.

Από τις αρχές Αυγούστου, ο γαλλικός όμιλος αποτελεί τον πλειοψηφικό μέτοχο στον Great Sea Interconnector, ενώ έχει υπογραφεί συμφωνία για τις νέες έρευνες βυθού με τη συμμετοχή του ΑΔΜΗΕ, του GSI και της Nexans.

Η εξέλιξη αυτή δίνει στη γαλλική πλευρά πιο άμεση παρουσία στην επόμενη φάση του έργου και, ταυτόχρονα, εξηγεί γιατί η Άγκυρα στρέφει πλέον μέρος της δημόσιας πίεσής της προς το Παρίσι.

Για την Αθήνα, ο GSI παραμένει μια ευρωπαϊκή ενεργειακή υποδομή στρατηγικής σημασίας, με βασικό στόχο τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και την ενίσχυση της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου με την ευρωπαϊκή αγορά.

Για την Άγκυρα, αντίθετα, η πορεία του καλωδίου εξακολουθεί να συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη διαφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες και τις τουρκικές αξιώσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Και όσο οι εργασίες πλησιάζουν στην επόμενη φάση τους, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται πλέον από το εάν το έργο θα προχωρήσει στο πώς ακριβώς θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες και οι εργασίες στη θάλασσα.

Το κρίσιμο σημείο είναι εάν η απαιτούμενη τεχνική και ναυτιλιακή ενημέρωση θα παραμείνει σε αυτό το επίπεδο ή εάν θα επιχειρηθεί να συνδεθεί με την αναγνώριση δικαιωμάτων και αξιώσεων που η μία πλευρά αποδέχεται και η άλλη απορρίπτει.

Σε κάθε περίπτωση, η γαλλική συμμετοχή έχει πλέον προσθέσει έναν ακόμη παίκτη σε μια εξίσωση που, μέχρι σήμερα, είχε ως βασικούς πρωταγωνιστές την Αθήνα και την Άγκυρα. Και το ερώτημα που τίθεται πλέον, όπως το διατυπώνει και το τουρκικό μέσο, είναι αν «το μπαλάκι βρίσκεται τώρα στη Γαλλία».