Τουρκία: Ξεκάθαρος ο Ερντογάν στον ΟΗΕ-«Δεν πρόκειται να προχωρήσει κανένα έργο στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο χωρίς εμάς»-Μετά τη ματαίωση της συνάντησης με το Μητσοτάκη, ο Σουλτάνος έδειξε ποιος είναι το «αφεντικό»- Τι μπορεί να περιμένει η Αθήνα και πόσο «ήρεμα» είναι τα ύδατα στο Αιγαίο τελικά;

Από τον αγωγό EastMed και το υποθαλάσσιο Great Sea Interconnector μέχρι το φιλόδοξο ψηφιακό δίκτυο East to Med Data Corridor, αλλά και τις ερευνητικές γεωτρήσεις νοτίως της Κρήτης, που η ExxonMobil ανέβαλε για το 2027 αντί του αρχικού 2025.

Τουρκία: Ξεκάθαρος ο Ερντογάν στον ΟΗΕ-«Δεν πρόκειται να προχωρήσει κανένα έργο στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο χωρίς εμάς»-Μετά τη ματαίωση της συνάντησης με το Μητσοτάκη, ο Σουλτάνος έδειξε ποιος είναι το «αφεντικό»- Τι μπορεί να περιμένει η Αθήνα και πόσο «ήρεμα» είναι τα ύδατα στο Αιγαίο τελικά;

Η απάντηση βρίσκεται λιγότερο στα τεχνικά ή χρηματοδοτικά ζητήματα και περισσότερο στη γεωπολιτική σκακιέρα — και στο πώς η Τουρκία έχει καταφέρει να τοποθετηθεί ως αναντικατάστατος παίκτης.

Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χαρακτηρίσει πολλά από αυτά τα έργα «κοινού ενδιαφέροντος» (PCI) εξασφαλίζοντάς τους ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, δεν φαίνεται διατεθειμένη να παρέχει τις απαραίτητες πολιτικές και στρατηγικές εγγυήσεις για την ολοκλήρωσή τους. Αντίθετα, η Άγκυρα κερδίζει έμμεσα πόντους επιρροής, συμμετέχοντας σε προγράμματα όπως το ευρωπαϊκό αμυντικό σχήμα SAFE, γεγονός που ενισχύει την αντίληψη ότι η Τουρκία έχει κερδίσει γεωπολιτικό «μομέντουμ».

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί έργο κομβικής σημασίας: φιλοδοξεί να ενώσει τα δύο ενεργειακά συστήματα, προσφέροντας ασφάλεια εφοδιασμού, δυνατότητα μεταφοράς πράσινης ενέργειας και γεωπολιτική αναβάθμιση σε Αθήνα και Λευκωσία. Παρά την πρόοδο στην τοποθέτηση του υποθαλάσσιου καλωδίου από τη γαλλική Nexans, το έργο παραμένει «κολλημένο» — όχι λόγω κόστους ή τεχνικών εμποδίων, αλλά εξαιτίας της στρατηγικής πίεσης της Άγκυρας.

Η Τουρκία, επικαλούμενη το αμφιλεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζει ότι τμήματα της διαδρομής του καλωδίου περνούν από τη δική της υφαλοκρηπίδα. Τον Ιούλιο του 2024, τουρκικά πολεμικά πλοία παρεμπόδισαν τις έρευνες νότια της Κάσου, αναγκάζοντας τον ΑΔΜΗΕ να «παγώσει» το έργο στο 60% της χάραξης. Έκτοτε, η συνέχιση των εργασιών παραμένει αδύνατη, παρά τις πιέσεις της ΕΕ και της Nexans.

Η Τουρκία δεν περιορίζεται σε δηλώσεις. Χρησιμοποιεί συνδυαστικά anti-NAVTEX, έντονη στρατιωτική παρουσία (ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις) και διπλωματικές κινήσεις, δημιουργώντας ένα κλίμα αποτροπής που καθιστά κάθε τεχνική δραστηριότητα εξαιρετικά ριψοκίνδυνη. Το μήνυμα είναι σαφές: τίποτα δεν προχωρά χωρίς τουρκική συναίνεση.

Τουρκία: Ξεκάθαρος ο Ερντογάν στον ΟΗΕ-«Δεν πρόκειται να προχωρήσει κανένα έργο στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο χωρίς εμάς»-Μετά τη ματαίωση της συνάντησης με το Μητσοτάκη, ο Σουλτάνος έδειξε ποιος είναι το «αφεντικό»- Τι μπορεί να περιμένει η Αθήνα και πόσο «ήρεμα» είναι τα ύδατα στο Αιγαίο τελικά;

Η Λευκωσία, αν και επισήμως επικαλείται ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του GSI, βρίσκεται στην πραγματικότητα σε στρατηγικό δίλημμα: κάθε κίνηση που αγνοεί την Τουρκία μπορεί να οδηγήσει σε ανοιχτή σύγκρουση, ενώ η παθητικότητα ενισχύει το τουρκικό αφήγημα ότι η Άγκυρα έχει δικαίωμα βέτο σε κάθε μεγάλο έργο.

Η καθυστέρηση ή ακόμα και η ακύρωση του GSI θα αποτελούσε στρατηγική νίκη για την Άγκυρα. Θα περιόριζε τις εναλλακτικές ενεργειακής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, αφήνοντας την Τουρκία ως τον κύριο «ρυθμιστή» της περιοχής. Παράλληλα, η εξάρτηση των ενεργειακών αποφάσεων από τις τουρκικές κινήσεις ενισχύει το διαπραγματευτικό της βάρος σε ευρύτερα θέματα (θαλάσσιες ζώνες, υδρογονάνθρακες, ασφάλεια).

Ο ΑΔΜΗΕ και η Nexans έχουν επενδύσει ήδη μεγάλα κεφάλαια, αλλά χωρίς ελεύθερη πρόσβαση στις αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες, κάθε πρόοδος κινδυνεύει να «παγώσει». Τα εναλλακτικά σχέδια (plan B) συζητούνται, αλλά προς το παρόν παραμένουν θεωρητικά.

Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί. Η συνάντηση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη στη Νέα Υόρκη και οι πρωτοβουλίες της Κομισιόν μέσω του προγράμματος Energy Highways δείχνουν πρόθεση ενίσχυσης των έργων. Ωστόσο, η ουσία παραμένει: χωρίς μια σαφή ευρωπαϊκή και διεθνή στάση απέναντι στην τουρκική αμφισβήτηση, η ολοκλήρωση του GSI παραμένει αβέβαιη.

Η υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου αποδεικνύει ότι οι ενεργειακές υποδομές στη ΝΑ Μεσόγειο δεν είναι ποτέ ουδέτερες. Είναι εργαλείο στρατηγικής ισχύος, γεωπολιτικής επιρροής και διπλωματικών ισορροπιών — και η Τουρκία έχει μάθει να κρατάει το «κλειδί» αυτής της εξίσωσης.