Tουρκολιβυκό Μνημόνιο: Ο Χακάν Φιντάν συναντά την Κάγιας Κάλλας στις Βρυξέλλες- Στο τραπέζι Κυπριακό και εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Το τουρκολιβυκό Μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο, το Κυπριακό, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αλλά και οι υβριδικές απειλές στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, βρίσκονται στο επίκεντρο της σημερινής συνάντησης της Ύπατης Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Κάγιας Κάλλας, με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, στις Βρυξέλλες.

Tουρκολιβυκό Μνημόνιο: Ο Χακάν Φιντάν συναντά την Κάγιας Κάλλας στις Βρυξέλλες- Στο τραπέζι Κυπριακό και εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωτουρκικές σχέσεις καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη διατήρησης ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και στις διαφωνίες που εξακολουθούν να σκιάζουν τις σχέσεις της Άγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στις θαλάσσιες διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις.

Την πραγματοποίηση της συνάντησης, καθώς και τη θεματολογία των συνομιλιών, επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κρίστιαν Βίγκαντ, δίνοντας το στίγμα των ευρωπαϊκών θέσεων απέναντι στις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό Μνημόνιο.

Η θέση της ΕΕ για το τουρκολιβυκό Μνημόνιο

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το ζήτημα της επικύρωσης του τουρκολιβυκού Μνημονίου από το λιβυκό κοινοβούλιο, καθώς η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τις αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις επιφυλάξεις της σχετικά με τη συμβατότητα της συμφωνίας με το διεθνές δίκαιο.

Ερωτηθείς εάν το θέμα θα τεθεί στις συνομιλίες, μετά και την κοινή δήλωση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, καθώς και εάν η ΕΕ προτίθεται να προχωρήσει σε συγκεκριμένες διπλωματικές κινήσεις προς την Άγκυρα και τη λιβυκή πλευρά, ο Κρίστιαν Βίγκαντ ανέφερε ότι οι επιπτώσεις της εξέλιξης αξιολογούνται σε στενό συντονισμό με τα κράτη-μέλη.

«Η προτεραιότητά μας παραμένει ο διάλογος, η αποκλιμάκωση και η διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της και τα συμφέροντα των κρατών-μελών της.

Παράλληλα, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής επανέλαβε την πάγια θέση των Βρυξελλών ότι συμφωνίες και συνεννοήσεις οι οποίες δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο δεν μπορούν να δημιουργούν έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων χωρών ή κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με τη συγκεκριμένη τοποθέτηση, η ΕΕ υπογραμμίζει ότι η διπλωματική προσέγγιση και η επιδίωξη αποκλιμάκωσης δεν συνεπάγονται υποχώρηση από τις θεμελιώδεις νομικές της θέσεις.

Tουρκολιβυκό Μνημόνιο: Ο Χακάν Φιντάν συναντά την Κάγιας Κάλλας στις Βρυξέλλες- Στο τραπέζι Κυπριακό και εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Το κοινό μήνυμα φον ντερ Λάιεν – Κόστα

Το ευρωπαϊκό μήνυμα είχε διατυπωθεί με σαφήνεια και στην κοινή δήλωση που εξέδωσαν την Τρίτη η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα. Οι δύο κορυφαίοι αξιωματούχοι της ΕΕ εξέφρασαν τη λύπη τους για την επικύρωση του λεγόμενου τουρκολιβυκού Μνημονίου από το λιβυκό κοινοβούλιο, επαναλαμβάνοντας ότι, κατά την ευρωπαϊκή θέση, η συμφωνία δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.

Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδει η Ένωση στον σεβασμό των κανόνων του διεθνούς δικαίου, σε ένα περιβάλλον όπου οι θαλάσσιες οριοθετήσεις και οι ανταγωνιστικές διεκδικήσεις εξακολουθούν να αποτελούν πηγή έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Ταυτόχρονα, αφήνει ανοικτό το πεδίο για περαιτέρω διπλωματικές επαφές, με στόχο την αποτροπή νέων εντάσεων και τη διαφύλαξη της περιφερειακής σταθερότητας.

Οι επαφές Φιντάν στις Βρυξέλλες

Η συνάντηση της Κάγιας Κάλλας με τον Χακάν Φιντάν εντάσσεται στο πλαίσιο της επίσκεψης του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών στις Βρυξέλλες, κατά τη διάρκεια της οποίας πραγματοποιεί σειρά επαφών με Ευρωπαίους αξιωματούχους και εκπροσώπους της ευρωατλαντικής συμμαχίας.

Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνονται συναντήσεις με τον Βέλγο υπουργό Εξωτερικών, Μαξίμ Πρεβό, καθώς και με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.

Οι επαφές αυτές πραγματοποιούνται σε μια συγκυρία κατά την οποία η ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι προκλήσεις στη Μαύρη Θάλασσα προσδίδουν πρόσθετη βαρύτητα στον διάλογο μεταξύ της Τουρκίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. Μέσα σε αυτό το σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον, το τουρκολιβυκό Μνημόνιο και οι επιπτώσεις του παραμένουν ένα από τα ζητήματα που δοκιμάζουν τις ισορροπίες στις σχέσεις της Άγκυρας με τις Βρυξέλλες.