Μια απρόσμενη και βαθιά αποκαλυπτική στιγμή εκτυλίχθηκε στους δρόμους της Τραπεζούντας, κατά τη διάρκεια ρεπορτάζ του τουρκικού τηλεοπτικού σταθμού Seçim Özel. Ο δημοσιογράφος, συνομιλώντας με περαστικούς σε πολυσύχναστο σημείο της πόλης, βρέθηκε ξαφνικά μπροστά σε μια αλήθεια που δύσκολα χωρά στη σύγχρονη τουρκική αφήγηση.
Δύο ηλικιωμένοι κάτοικοι, χωρίς περιστροφές και χωρίς ίχνος δισταγμού, δήλωσαν μπροστά στην κάμερα ότι η καταγωγή τους είναι ελληνική. «Είμαστε Ρουμ, είμαστε Ρωμιοί. Δεν το αρνούμαστε. Είμαστε Έλληνες», είπε ο ένας, αφήνοντας τον δημοσιογράφο εμφανώς αιφνιδιασμένο. Η δήλωση αυτή, αυθόρμητη αλλά φορτισμένη ιστορικά, έφερε στην επιφάνεια μια πραγματικότητα που επί δεκαετίες παρέμενε στο περιθώριο ή καλυπτόταν από σιωπή.
Στην Τραπεζούντα και γενικότερα στον Πόντο, η ποντιακή ελληνική διάλεκτος εξακολουθεί να ακούγεται ακόμα και σήμερα. Χιλιάδες –ίσως και πολύ περισσότεροι– κάτοικοι της περιοχής τη μιλούν στην καθημερινότητά τους, διατηρώντας ζωντανά στοιχεία μιας ταυτότητας που επιβίωσε παρά τους διωγμούς, τις βίαιες αφομοιώσεις και τις ιστορικές ανατροπές.
Σύμφωνα με μελέτες και δημοσιεύματα, στην Τουρκία εξακολουθούν να υπάρχουν τουλάχιστον τέσσερις ελληνόφωνες ομάδες: ποντιακή, κρητική, μακεδονική και κυπριακή. Η σταδιακή δημόσια έκφραση αυτών των ομάδων αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς φωτίζει μια λιγότερο γνωστή, αλλά υπαρκτή, όψη της σύγχρονης τουρκικής κοινωνίας και θέτει υπό αμφισβήτηση τους εθνογενετικούς μύθους πάνω στους οποίους οικοδομήθηκε το κράτος.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η πραγματικότητα «ξεγλιστρά». Το 2019, δήμαρχος της Τραπεζούντας και στέλεχος του κυβερνώντος AKP είχε προκαλέσει αίσθηση όταν είπε σε γυναίκα της περιοχής ότι το τουρκικό κράτος «την έκανε μουσουλμάνα», παραδεχόμενος εμμέσως την ελληνική της καταγωγή. Η φράση εκείνη θεωρήθηκε από πολλούς γκάφα, ωστόσο για άλλους ήταν απλώς μια ακούσια ομολογία.
Τουρκικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν πως ακόμα και σήμερα υπάρχουν κοινότητες στην ευρύτερη περιοχή που μιλούν ελληνικά, κυρίως την ποντιακή διάλεκτο. Παρότι οι άνθρωποι αυτοί δηλώνονται επίσημα ως μουσουλμάνοι, οι ρίζες τους βρίσκονται στην ιστορική ελληνορθόδοξη παρουσία του Πόντου, που υπήρξε για αιώνες μία από τις ισχυρότερες κοιτίδες του ελληνισμού.
Παράλληλα, οι συνεχείς αρχαιολογικές ανασκαφές, η αποκάλυψη βυζαντινών εκκλησιών, αρχαίων ελληνικών ναών, επιγραφών και αγαλμάτων ενισχύουν το αίσθημα ιστορικής συνέχειας. Για πολλούς, όλα αυτά τροφοδοτούν και μια υπόγεια ανασφάλεια στο τουρκικό αφήγημα, το αίσθημα του «προσωρινού ενοίκου» σε έναν τόπο με βαθιά ελληνικά ίχνη.
Δύο συμπεράσματα γίνονται ολοένα και πιο δύσκολο να αγνοηθούν. Πρώτον, η Τουρκία παραμένει ένα πολυεθνοτικό κράτος, με πολλές κοινότητες των οποίων το πραγματικό μέγεθος δεν είναι γνωστό, καθώς ποτέ δεν υπήρξε πλήρης και διαφανής απογραφή. Και δεύτερον, η ιστορία δεν σβήνεται: όσο κι αν επιχειρήθηκε να αποσιωπηθεί, επιστρέφει μέσα από τη γλώσσα, τη μνήμη και τις αυθόρμητες δηλώσεις απλών ανθρώπων.
Η φλόγα της ταυτότητας που για δεκαετίες σιγόκαιγε στον Πόντο φαίνεται πως δεν έχει σβήσει. Και όσο περνά ο χρόνος, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να μείνει κρυφή.
-
Εξοπλιστικός “πυρετός” στην Τουρκία: Έτοιμος ο «κυνηγός» που εξολοθρεύει εχθρικά UAVs με απευθείας σύγκρουση – Tο GÖKALP εντάσσεται στην αμυντική ασπίδα «Aτσάλινος Θόλος»
-
Εφιάλτης στο Κίεβο: Ο «στρατηγός Αρμαγεδδών» Σουροβίκιν επανέρχεται στο προσκήνιο – Η Τelegraph αποκαλύπτει Ρωσικό σχέδιο πληγμάτων στις 7 γέφυρες που μπορούν να κόψουν την Ουκρανική Πρωτεύουσα στα δύο
-
Δημογραφικός “σεισμός” στην Ευρώπη: Ελβετία, Βέλγιο, Γερμανία και Σουηδία μπροστά σε μια ιστορική αλλαγή με τους μετανάστες στα επόμενα χρόνια να ξεπερνούν το 50% του πληθυσμού – Τα κρίσιμα ερωτήματα για το μέλλον της Ε.Ε.
-
Βίντεο σοκ από τον άγριο ξυλοδαρμό 16χρονου από ανήλικους στην Κύπρο – Κατέγραφαν την επίθεση και με τα κινητά τους τηλέφωνα
-
“Βόμβα”: Τραμπ και Ρούμπιο εξετάζουν την αποπομπή της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ελλάδα – Οι βαριές καταγγελίες, η χλιδάτη ζωή και οι διπλωματικές αναταράξεις
-
Η Γερμανία προετοιμάζεται πυρετωδώς για πόλεμο με τη Ρωσία: Το Βερολίνο επαναφέρει τα πυρηνικά καταφύγια και ετοιμάζει τα νοσοκομεία της – Εφιαλτικό σενάριο με έως και 1.000 τραυματίες στρατιώτες την ημέρα
-
Ψυχρολουσία στην Αθήνα: Γαλλική φρεγάτα σε κοινά γυμνάσια με το Τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό απέναντι από τα Δωδεκάνησα – Τι μήνυμα στέλνει το Παρίσι, ενώ η Ελλάδα επενδύει και τα “σκάει χοντρά” στην Ελληνο-Γαλλική αμυντική συνεργασία;
-
Συναγερμός στο Ισραήλ: Ο Νετανιάχου συγκαλεί έκτακτη σύσκεψη Ασφαλείας για το Ιράν – Στο τραπέζι Γάζα και Λίβανος, ενώ φουντώνει ο φόβος για νέα πολεμική ανάφλεξη
-
Νέα σφοδρά Ρωσικά πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, ενώ η Ευρώπη ετοιμάζει στρατιωτική βοήθεια ύψους 3 δισ. ευρώ – Κίεβο και Χάρκοβο βυθίστηκαν στο σκοτάδι – Σε απόγνωση ο Ζελένσκι
-
Νέο θρίλερ στο Ουκρανικό: «Μπλόκο» της Μόσχας στην πρόταση Ζελένσκι για εκεχειρία 60 ημερών – Οι εκλογές, οι πιέσεις Τραμπ και η μεγάλη αντιπαράθεση για το μέλλον του Κιέβου
-
Η Φον ντερ Λάιεν εμμονικά και επικίνδυνα στο πλευρό του Ζελένσκι: Η στήριξη για εκεχειρία, τα νέα Ευρωπαϊκά κονδύλια για drones και πυραύλους και το θολό το τοπίο με τη Ρωσία
-
Αυτή είναι η “Παιδεία” του “Επιτελικού Κράτους” της Κυβέρνησης Μητσοτάκη: Μαθητές σε ΕΠΑΛ σρην Πάτρα κάνουν μάθημα με τους φακούς από τα κινητά τους τηλέφωνα
-
Απαγορευτικό το κόστος φοίτησης για τους περισσότερους φοιτητές: Πως η ακρίβεια βάζει “φρένο” στο μέλλον των νέων παιδιών; – Τεράστιες οι ευθύνες της Κυβέρνησης
-
Ελληνοτουρκικά: Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δίνει τα «κλειδιά» του Αιγαίου στον Ερντογάν ξεκινώντας από την αλιεία- Οι κίνδυνοι που εγκυμονεί η… διάθεση της Ελλάδας να παραιτηθεί από την υπεράσπιση των φυσικών της πόρων
-
Βασίλης Παϊτέρης: «Δεν πρέπει να δικαστώ, έχω σοβαρά προβλήματα υγείας- Δεν χρωστάω, δεν έχω να δώσω λόγο σε κανέναν»- Τι είπε σε βίντεο μέσα από το κελί του