Τραμπ και Ουκρανία: Οι 100 ημέρες έγιναν αδιέξοδο – Τα δύο σενάρια για την αποχώρηση των ΗΠΑ

Η υπόσχεση του Ντόναλντ Τραμπ για άμεση λύση στον πόλεμο της Ουκρανίας μετατρέπεται σταδιακά σε πολιτικό βάρος. Με τις «100 ημέρες» να τελειώνουν χωρίς αποτέλεσμα, η Ουάσιγκτον δείχνει έτοιμη να εγκαταλείψει τον ρόλο του διαμεσολαβητή. Ποιες είναι οι δύο στρατηγικές επιλογές των ΗΠΑ και ποιες οι συνέπειες για Ευρώπη, Ρωσία και Ουκρανία;

Η αμερικανική αμηχανία και η ρητορική της αποχώρησης

Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε για ακόμη μια φορά αιχμηρός μετά τη συνάντηση στο Παρίσι με ουκρανική και ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία. Με δηλώσεις που κλιμακώνουν την ένταση, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο πλήρους αποχώρησης των ΗΠΑ από τη διαδικασία επίλυσης της ουκρανικής κρίσης. Το μήνυμα ήταν σαφές: αν δεν υπάρξει απτή πρόοδος, οι ΗΠΑ σταματούν να εμπλέκονται.

Πίσω από την επιθετική αυτή στάση, κρύβεται η ενόχληση του Τραμπ για την έλλειψη αποτελεσμάτων σε ένα θέμα που ο ίδιος είχε υποσχεθεί να λύσει γρήγορα. Το ορόσημο των 100 ημερών πλησιάζει, αλλά οι εξελίξεις δεν τον ευνοούν. Η αποχώρηση από τον ρόλο του εγγυητή της ειρήνης φαντάζει πλέον πιθανή.

Σενάριο 1: Επιστροφή στη σκληρή γραμμή και πίεση στη Ρωσία

Τους τελευταίους μήνες, η Ουκρανία έχει βρεθεί στο επίκεντρο της αμερικανικής δυσφορίας. Η παροχή όπλων και πληροφοριών πάγωσε προσωρινά, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δέχτηκε προσωπικές επιθέσεις από την Ουάσιγκτον. Αντίθετα, η Μόσχα φαίνεται να απολαμβάνει μια σπάνια διπλωματική «ανάπαυλα».

Ο Τραμπ έχει ήδη ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με τον Πούτιν και ο απεσταλμένος του, Ουίτκοφ, επισκέφθηκε επανειλημμένα τη Ρωσία. Ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, είχε μαραθώνιες συνομιλίες με τον Σεργκέι Λαβρόφ. Ωστόσο, αν η ρωσική πλευρά συνεχίσει να απαντά με ελιγμούς και αρνήσεις, ο Λευκός Οίκος ίσως επιστρέψει σε πολιτική αυστηρότητας.

Το «όπλο» των κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο βρίσκεται ήδη στο τραπέζι. Εάν ενεργοποιηθεί, θα προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στη ρωσική οικονομία – αλλά και διεθνείς παρενέργειες, κυρίως προς την Κίνα. Ωστόσο, μια τέτοια στροφή θα πυροδοτήσει πιθανότατα νέα έξαρση της βίας στην Ουκρανία, με τις ΗΠΑ να καλούνται ξανά να ενισχύσουν το Κίεβο.

Σενάριο 2: Ευρωπαϊκή ανάληψη της κρίσης

Πιο ρεαλιστικό και σύμφωνο με τη ρητορική Τραμπ είναι το σενάριο της πλήρους μεταβίβασης ευθύνης στην Ευρώπη. Ο Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θεωρεί τον πόλεμο στην Ουκρανία πρόβλημα των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά των Ευρωπαίων.

Εάν προχωρήσει με αυτό το σχέδιο, η Ουάσιγκτον θα αποχωρήσει από το διπλωματικό μέτωπο, αναθέτοντας στους Ευρωπαίους την αποκλειστική διαχείριση της σύγκρουσης. Αυτό θα σημάνει και αυξημένες ευθύνες για το Παρίσι, το Βερολίνο και το Λονδίνο, τα οποία θα πρέπει να υποστηρίξουν την Ουκρανία στρατιωτικά και οικονομικά, χωρίς τη συνδρομή των ΗΠΑ.

Η Ρωσία θα επιχειρήσει να επωφεληθεί από την αμερικανική απουσία, ωστόσο δεν είναι σαφές εάν η ΕΕ θα καταφέρει να συντονιστεί επαρκώς ώστε να διατηρήσει την ισορροπία. Η ιδέα ενός «ευρωπαϊκού σχεδίου ειρήνης» θα μπορούσε να αναδειχθεί σε μεσοπρόθεσμο στόχο, όμως θα χρειαστεί χρόνο και συντονισμό που μέχρι σήμερα δεν έχει επιδειχθεί επαρκώς.

Η εξίσωση χωρίς εύκολη λύση

Όποιο σενάριο κι αν επιλεγεί, η πραγματικότητα δείχνει πως ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν είναι τόσο εύκολο να τελειώσει όσο υποστήριξε ο Τραμπ. Ούτε σε μία ημέρα, ούτε σε εκατό. Η δυναμική της σύγκρουσης, οι γεωπολιτικές ισορροπίες και η πολυπλοκότητα των συμφερόντων δεν επιτρέπουν απλοποιήσεις.

Η επιλογή της Ουάσιγκτον θα κρίνει πολλά: την πορεία του πολέμου, τη σχέση της Δύσης με τη Ρωσία, αλλά και τη θέση των ΗΠΑ στην παγκόσμια σκηνή. Για τον Τραμπ, το στοίχημα είναι πολιτικό και υψηλού ρίσκου. Για την Ευρώπη, ενδέχεται να αποτελέσει το βάπτισμα του πυρός ως δύναμη στρατηγικής πρωτοβουλίας.