Τρέχει και δεν φτάνει η Ελληνική Κυβέρνηση μετά την επικύρωση του Τουρκο-Λιβυκού Μνημονίου από το Κοινοβούλιο της Λιβύης: Ο Ερντογάν πανηγυρίζει και η Αθήνα έθεσε το θέμα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ

Σε μια κρίσιμη διπλωματική κίνηση με φόντο τις εξελίξεις στη Λιβύη και τις τουρκικές επιδιώξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα ανεβάζει το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου στο υψηλότερο διεθνές επίπεδο. Η Ελλάδα ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τους κινδύνους που, κατά την εκτίμησή της, δημιουργεί η πρόσφατη έγκριση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων.

Η ελληνική παρέμβαση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η υπόθεση προκαλεί έντονες αντιδράσεις, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στη Βόρεια Αφρική και να εδραιώσει τις θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες στην περιοχή.

Στο επίκεντρο του ΟΗΕ η νέα εξέλιξη στη Λιβύη

Με οδηγίες του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, ενημέρωσε τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας για την απόφαση της λιβυκής Βουλής σχετικά με το μνημόνιο που υπέγραψαν Τουρκία και Λιβύη το 2019.

Η ενημέρωση έγινε στο πλαίσιο κλειστών διαβουλεύσεων, υπό το θέμα «Λοιπά Θέματα». Η Αθήνα επέλεξε να θέσει το ζήτημα στο όργανο του ΟΗΕ που έχει κεντρικό ρόλο στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, αναδεικνύοντας τις πιθανές επιπτώσεις για την περιφερειακή σταθερότητα.

Το μήνυμα της ελληνικής πλευράς είναι σαφές: η επικύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή διμερής εξέλιξη, αλλά ως ζήτημα που συνδέεται με ευρύτερες ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Αθήνα προειδοποιεί για τις συνέπειες στην Ανατολική Μεσόγειο

Η ελληνική διπλωματία εκφράζει ανησυχία ότι η νέα εξέλιξη μπορεί να ενισχύσει τις τουρκικές διεκδικήσεις και να περιπλέξει ακόμη περισσότερο τις διαφορές για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Η Ελλάδα υποστηρίζει σταθερά ότι το μνημόνιο του 2019 παραβιάζει τα δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Η θέση της Αθήνας είναι πως η συμφωνία αγνοεί τη σημασία των ελληνικών νησιών για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, ενώ αμφισβητεί τη δυνατότητά της να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος της Ελλάδας.

Η απόφαση της λιβυκής Βουλής προσθέτει, πάντως, ένα νέο πολιτικό δεδομένο: η συμφωνία αποκτά πλέον υποστήριξη και από την πλευρά της ανατολικής Λιβύης, η οποία στο παρελθόν είχε κρατήσει διαφορετική στάση. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν καθοριστεί νέα θαλάσσια σύνορα, αλλά ενισχύει την ανάγκη για διπλωματική κινητοποίηση.

«Δεν παράγει έννομα αποτελέσματα» – Η Αθήνα χαράζει τις επόμενες κινήσεις

Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει ότι η έγκριση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή δεν αλλάζει τη νομική θέση της χώρας. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ότι η συμφωνία δεν παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος της Ελλάδας και ότι η Αθήνα θα χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα διπλωματικά μέσα για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Παράλληλα, η ελληνική πλευρά επιδιώκει να κινητοποιήσει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τους διεθνείς εταίρους της, ώστε να καταστήσει σαφές ότι δεν αποδέχεται μονομερείς ενέργειες που θεωρεί αντίθετες προς το διεθνές δίκαιο.

Στο πλευρό της Ελλάδας η Ευρωπαϊκή Ένωση

Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει αντίδραση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σε δήλωσή της στις 21 Οκτωβρίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε ότι θεωρεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο ασύμβατο με το Δίκαιο της Θάλασσας και υποστήριξε ότι δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της σταθερότητας και της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ευρωπαϊκή τοποθέτηση προσφέρει στην Αθήνα ένα επιπλέον διπλωματικό στήριγμα, χωρίς ωστόσο να εξαφανίζει τις πολιτικές εντάσεις ούτε να επιλύει αυτομάτως τις διαφορές στην περιοχή.

Η επόμενη ημέρα και το μήνυμα της Αθήνας

Η ελληνική παρέμβαση στον ΟΗΕ εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια να διατηρηθεί το ζήτημα στο διεθνές προσκήνιο και να αποτραπεί η δημιουργία τετελεσμένων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το βασικό ερώτημα πλέον είναι πώς θα εξελιχθούν οι σχέσεις της Τουρκίας με την ανατολική Λιβύη και αν η νέα πολιτική σύγκλιση θα οδηγήσει σε περαιτέρω κινήσεις γύρω από τις θαλάσσιες ζώνες και την ενεργειακή συνεργασία.

Για την Αθήνα, η απάντηση περνά μέσα από τη διπλωματία, το διεθνές δίκαιο και την ενεργοποίηση των συμμαχιών της. Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή και οι επόμενες κινήσεις των εμπλεκόμενων πλευρών αναμένεται να καθορίσουν το κλίμα στην περιοχή.