Τριγμοί στο ΝΑΤΟ: Οι ΗΠΑ «αδειάζουν» Βρετανία και Γαλλία για Ουκρανία – «Δεν ενεργοποιείται το Άρθρο 5»

Me μια εντυπωσιακή δήλωση αποστασιοποίησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκαθαρίζουν ότι δεν θα στηρίξουν στρατιωτικά συμμάχους όπως η Βρετανία και η Γαλλία, αν δεχθούν επίθεση από τη Ρωσία εντός ουκρανικού εδάφους. Η στροφή αυτή αποκαλύπτει βαθύ διχασμό στη Συμμαχία, λίγες μόλις μέρες μετά τη συζήτηση για πιθανή ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνάμεων στην εμπόλεμη ζώνη.

Σοβαρότατη ρήξη καταγράφεται στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, καθώς οι ΗΠΑ έκαναν σαφές ότι δεν πρόκειται να ενεργοποιηθεί το Άρθρο 5 – η ρήτρα συλλογικής άμυνας – σε περίπτωση που γαλλικές ή βρετανικές δυνάμεις δεχθούν επίθεση στην Ουκρανία.

Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, διευκρίνισε ότι ενδεχόμενη αποστολή δυνάμεων από μεμονωμένα κράτη-μέλη στο ουκρανικό μέτωπο δεν εμπίπτει στις προβλέψεις της Συμμαχίας περί αμοιβαίας άμυνας. Με απλά λόγια, εάν ρωσικές δυνάμεις πλήξουν τις «ειρηνευτικές» ή «σταθεροποιητικές» δυνάμεις των Βρετανών και Γάλλων, οι ΗΠΑ δεν θα εμπλακούν στρατιωτικά.

Η εξέλιξη αυτή αλλάζει δραματικά τα δεδομένα. Ουσιαστικά αφήνει τις δύο ευρωπαϊκές χώρες έκθετες απέναντι σε μια ενδεχόμενη ρωσική αντίδραση, αν προχωρήσουν σε αποστολή δυνάμεων στο ουκρανικό έδαφος.

Οι δηλώσεις αυτές θυμίζουν, για πολλούς, το φιάσκο του Σουέζ το 1956, όταν η Μ. Βρετανία και η Γαλλία κινήθηκαν στρατιωτικά χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ και τελικά υπέστησαν στρατηγική ήττα με μακροχρόνιες συνέπειες.

Οι Ευρωπαίοι, όσο και αν επιθυμούν να εμφανιστούν αποφασιστικοί, γνωρίζουν ότι δεν διαθέτουν την αναγκαία στρατιωτική ισχύ για τέτοια εμπλοκή, ιδιαίτερα χωρίς την αμερικανική «ομπρέλα».

Ο πρόεδρος της Κροατίας Ζόραν Μιλάνοβιτς εξέφρασε ήδη την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε συμμετοχή κροατικών δυνάμεων, σημειώνοντας ότι μια τέτοια αποστολή δεν είναι καν νόμιμη χωρίς συγκατάθεση και των δύο πλευρών – δηλαδή και της Ρωσίας.

Το ζήτημα των απωλειών είναι επίσης κρίσιμο. Αν μια πυραυλική επίθεση, για παράδειγμα από Iskander-M, προκαλέσει βαριές απώλειες σε στρατιώτες των χωρών αυτών, ποια θα είναι η κοινωνική και πολιτική αντίδραση; Είναι έτοιμες οι δυτικές κοινωνίες να αντέξουν εκατοντάδες νεκρούς σε μια «μη-ΝΑΤΟϊκή» εμπλοκή;

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με πηγές, αποφάσισε να μην εμπλέξει την Ελλάδα, ούτε συμβολικά, εφόσον δεν υπάρχει συναινετικό πλαίσιο με τη Μόσχα – κάτι που σήμερα φαντάζει απίθανο.

Παράλληλα, αναλυτές όπως ο Michael Kofman θεωρούν πως με περιορισμένη αλλά καλά εκπαιδευμένη δύναμη τριών Ταξιαρχιών, θα μπορούσε να υπάρξει «ελεγχόμενη» στρατιωτική παρουσία σε κρίσιμα σημεία του μετώπου. Ωστόσο, και αυτό το σενάριο θεωρείται από πολλούς εξαιρετικά ριψοκίνδυνο, καθώς εμπεριέχει άμεση εμπλοκή σε πόλεμο με ισχυρό αντίπαλο και μηδενική εγγύηση προστασίας από το ΝΑΤΟ.

Η Ουκρανία δεν είναι Κοσσυφοπέδιο. Δεν πρόκειται για περιοχή χωρίς ενεργό αντίπαλο. Είναι μέτωπο πολέμου με μια πυρηνική δύναμη.

Το βασικό ερώτημα παραμένει: ποιο είναι το σχέδιο των «προθύμων», όταν δεν έχουν ούτε την στρατιωτική ικανότητα, ούτε την πολιτική εντολή, ούτε τη στήριξη των ΗΠΑ;

Η απάντηση ίσως είναι απλούστερη απ’ όσο φαίνεται: Δεν υπάρχει σχέδιο.