Τσάρλι Κερκ: Εκρηκτική άνοδος της χρήσης του όρου «εμφύλιος» στις ΗΠΑ μετά τη δολοφονία– Τι διαπίστωσαν οι New York Times

Η δολοφονία του Τσάρλι Κερκ στη Γιούτα δεν συγκλόνισε μόνο με την ωμή βία της στιγμής. Το σοκ που προκάλεσε στο διαδίκτυο δεν περιορίστηκε στις εικόνες και τα βίντεο του περιστατικού, ούτε στις γνώριμες θεωρίες συνωμοσίας που αναπαράγονται σχεδόν μηχανικά μετά από κάθε αιματηρό γεγονός στις ΗΠΑ.

Τσάρλι Κερκ: Εκρηκτική άνοδος της χρήσης του όρου «εμφύλιος» στις ΗΠΑ μετά τη δολοφονία– Τι διαπίστωσαν οι New York Times

Αυτό που καταγράφεται πλέον, σύμφωνα με εκτενή έρευνα των New York Times, είναι η ραγδαία εξάπλωση της φρασεολογίας περί «εμφυλίου πολέμου» στον δημόσιο λόγο.

Μέσα σε λίγες ώρες από τη δολοφονία, ο όρος «civil war» αναφέρθηκε πάνω από 129.000 φορές στην πλατφόρμα Χ (πρώην Twitter), αριθμός που την επόμενη ημέρα ξεπέρασε τις 210.000 – από έναν μέσο όρο μόλις 18.000 αναφορών τους προηγούμενους μήνες. Οι σχετικές αναρτήσεις αναπαράχθηκαν και σε άλλα δίκτυα, όπως το Truth Social, το TikTok και το Instagram, διαδίδοντας με εκρηκτικούς ρυθμούς ένα κλίμα φόβου και αντιπαράθεσης.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι βασικοί «πολλαπλασιαστές» αυτής της ρητορικής προέρχονται κυρίως από το Ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο: βουλευτές, δεξιοί δημοσιογράφοι και συντηρητικοί podcasters. Κάποιοι μίλησαν για έναν «υπόγειο εμφύλιο» που ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη με επίκεντρο τις αξίες της αμερικανικής κοινωνίας, ενώ άλλοι δεν δίστασαν να καλέσουν ανοιχτά σε πράξεις βίας.

Μεταξύ εκείνων που υιοθέτησαν τη φρασεολογία ήταν ο διαβόητος συνωμοσιολόγος Άλεξ Τζόουνς, η ακτιβίστρια Τσάγια Ράιτσικ, δημιουργός του αμφιλεγόμενου λογαριασμού LibsofTikTok, καθώς και ο Άντριου Τέιτ, ο οποίος δημοσίευσε απλώς δύο λέξεις: «Εμφύλιος πόλεμος». Η λιτή αλλά φορτισμένη ανάρτησή του συγκέντρωσε πάνω από 16 εκατομμύρια προβολές, δείχνοντας τη δύναμη που έχουν οι συντομογραφίες του διαδικτύου να αναπαράγουν ακραία νοήματα.

Τσάρλι Κερκ: Εκρηκτική άνοδος της χρήσης του όρου «εμφύλιος» στις ΗΠΑ μετά τη δολοφονία– Τι διαπίστωσαν οι New York Times

Η εκτόξευση της χρήσης του όρου αναδεικνύει με εμφατικό τρόπο το βάθος των διχασμών στην αμερικανική κοινωνία. Δεν πρόκειται για μεμονωμένο φαινόμενο αλλά για συνέχεια ενός μοτίβου που επανέρχεται κάθε φορά που οι ΗΠΑ δοκιμάζονται πολιτικά ή κοινωνικά.

Ενδεικτικά, μετά την έφοδο του FBI στο Μαρ-α-Λάγκο το 2022, οι αναφορές στον εμφύλιο ξεπέρασαν τις 118.000 σε μόλις δύο ημέρες, ενώ τον Ιούλιο του 2024, έπειτα από την αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του Ντόναλντ Τραμπ, καταγράφηκαν πάνω από 260.000 αναρτήσεις μέσα σε 48 ώρες.

Ο ερευνητής Τζάρεντ Χολτ από την εταιρεία Open Measures, που παρακολουθεί τέτοιες διαδικτυακές «καμπάνιες», επισημαίνει ότι η χρήση του όρου «δεν αποτελεί πλέον περιθωριακό φαινόμενο». Αντίθετα, έχει μεταφερθεί στον πυρήνα των δημόσιων συζητήσεων, προσομοιάζοντας ολοένα και περισσότερο στο περιεχόμενο που κυριαρχεί σε ακραίες ακροδεξιές κοινότητες. «Ο πραγματικός κίνδυνος», τονίζει, «είναι η δημιουργία μιας κουλτούρας ατιμωρησίας που νομιμοποιεί απειλές και βία εναντίον πολιτικών αντιπάλων».

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η στάση εκλεγμένων Ρεπουμπλικανών. Ο βουλευτής Ντέρικ Βαν Όρντεν κατηγόρησε ανοιχτά την Αριστερά ότι «οδηγεί την Αμερική σε εμφύλιο πόλεμο», ενώ η Μαρτζορί Τέιλορ Γκριν δήλωσε ότι προσεύχεται για μια «εξέγερση» που θα σταματήσει την πολιτική πορεία των αντιπάλων της. Στο ίδιο πνεύμα, ακροδεξιοί influencers ζήτησαν συλλήψεις Δημοκρατικών πολιτικών, τροφοδοτώντας έναν φαύλο κύκλο πολωτικού λόγου.

Από την πλευρά του, ο Έλον Μασκ, ιδιοκτήτης του Χ και η πλέον επιδραστική φωνή στην πλατφόρμα, δημοσίευσε μια ανάρτηση που ερμηνεύτηκε από πολλούς ως «καμπανάκι πολέμου»: «Αν δεν μας αφήσουν να ζήσουμε ειρηνικά, τότε η επιλογή μας είναι να πολεμήσουμε ή να πεθάνουμε». Η δήλωση συγκέντρωσε 1,7 εκατομμύρια προβολές και δεκάδες χιλιάδες likes, επιβεβαιώνοντας την ικανότητα του ίδιου του μέσου να μεγεθύνει επικίνδυνες αφηγήσεις.

Η δολοφονία του Κερκ δεν «γέννησε» τη συζήτηση περί εμφυλίου στις ΗΠΑ· ανέδειξε όμως με τον πιο σκληρό τρόπο ότι η αμερικανική κοινωνία βρίσκεται εγκλωβισμένη σε μια πολυετή και βαθιά πόλωση. Εδώ και πάνω από μία δεκαετία, οι γραμμές έχουν χαραχθεί τόσο έντονα ώστε η γλώσσα της σύγκρουσης να φαντάζει σε πολλούς ως η «νέα κανονικότητα». Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι εάν το πολιτικό σύστημα θα μπορέσει να διαχειριστεί εγκαίρως αυτή την κρίση πριν οι ρητορικές συγκρούσεις μετατραπούν σε πραγματικές.