Τζίρος λιανεμπορίου: Έτος συρρίκνωσης το 2025 σε πραγματικούς όρους – Οι επιδόσεις που γεννούν ανησυχία

Το 2025 αποτέλεσε έτος συρρίκνωσης για το λιανικό εμπόριο σε πραγματικούς όρους αναφέρει η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας με αφορμή σχετική έρευνα του Ινστιτούτου του.

Τζίρος λιανεμπορίου: Έτος συρρίκνωσης το 2025 σε πραγματικούς όρους – Οι επιδόσεις που γεννούν ανησυχία

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η μείωση του τζίρου είναι πιο αισθητή στις μικρές (-3,9%) και τις πολύ μικρές (-2,9%) επιχειρήσεις, «κλονίζοντας τη βιωσιμότητά τους».

Με αφορμή την ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ για την εξέλιξη του κύκλου εργασιών στα καταστήματα Λιανικού εμπορίου εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων κατά το Δ΄ τρίμηνο του 2025 και ολόκληρου του έτους ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, δήλωσε:

«Η ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ επιβεβαιώνει, δυστυχώς, τις προειδοποιήσεις μας ότι το 2025 αποτέλεσε έτος συρρίκνωσης για το λιανικό εμπόριο σε πραγματικούς όρους. Η μείωση του τζίρου είναι πιο αισθητή στις μικρές (-3,9%) και τις πολύ μικρές (-2,9%) επιχειρήσεις, κλονίζοντας τη βιωσιμότητά τους. Την ίδια στιγμή, οι υψηλότερες πωλήσεις στις μεγάλες επιχειρήσεις (+5,6%) και λιγότερο στις μεσαίες (+2,1%) εξανεμίζονται συνήθως από τα υπέρογκα κόστη λειτουργίας. Δύο στοιχεία είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά:

ότι ακόμη και σε ονομαστικές τιμές, καταγράφεται στο σύνολο του λιανικού εμπορίου η μικρότερη αύξηση τζίρου από το 2020 και
ότι σε πραγματικούς όρους είναι το δεύτερο συνεχόμενο έτος συρρίκνωσης (-0,4%) του ισχυρότερου κλάδου και μεγαλύτερου εργοδότη της οικονομίας. Η Πολιτεία οφείλει να προβληματισθεί από το γεγονός ότι τόσο η εγχώρια κατανάλωση – λόγω της μειωμένης αγοραστικής δύναμης – όσο και οι αυξημένες τουριστικές εισπράξεις στρέφονται και ενισχύουν κυρίως τον κλάδο των τροφίμων. Την ίδια στιγμή, η στενότητα στην αγορά επιβεβαιώνεται και από τη σταδιακή αύξηση των κλειστών καταστημάτων και των ακάλυπτων επιταγών.
Με δεδομένο ότι και τους πρώτους δύο μήνες του 2026 η εικόνα δεν έχει βελτιωθεί, οι αριθμοί πλέον «φωνάζουν» για την ανάγκη δικαιότερης αντιμετώπισης του πλέον διασυνδεδεμένου, φορολογικά και εργασιακά, κλάδου της οικονομίας. Είναι σήμερα απολύτως απαραίτητες για την επιβίωση χιλιάδων ΜμΕ, ρυθμίσεις που θα μειώνουν φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις, θα διευκολύνουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, θα επιβραβεύουν τους συνεπείς, θα ρυθμίζουν τις ληξιπρόθεσμες οφειλές με βιώσιμο τρόπο και θα προστατεύουν τον υγιή ανταγωνισμό. Προκειμένου το Εμπόριο να διαδραματίσει το ρόλο του ως καταλύτης και επιταχυντής της ανάπτυξης, χρειάζεται νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα το στηρίζουν στον «μαραθώνιο» του ψηφιακού του μετασχηματισμού, καθώς και επικαιροποιημένες πολιτικές που θα το διασυνδέουν ολοκληρωμένα με τον τουρισμό, την αγροδιατροφή και τη βιομηχανία».

Τζίρος λιανεμπορίου: Έτος συρρίκνωσης το 2025 σε πραγματικούς όρους – Οι επιδόσεις που γεννούν ανησυχία

Εξέλιξη Λιανικού Εμπορίου στα καταστήματα Λιανικού Εμπορίου εκτός Τροφίμων / Οχημάτων / Καυσίμων για το 2025
Οριακή πτώση (0,4%) σε πραγματικές τιμές στον κύκλο εργασιών του κλάδου:

Το 2025, ο κύκλος εργασιών σε πραγματικές τιμές στο λιανικό εμπόριο συρρικνώνεται κατά 0,4% [+2,0%] σε σχέση με 2024.
Η πλέον όμως ανησυχητική εξέλιξη έγκειται στο γεγονός ότι η πτώση του κύκλου εργασιών φαίνεται να παγιώνεται τα τελευταία τρία έτη

Μεγάλες και Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις: Σημαντικές οι διαφοροποιήσεις:

Το 2025, οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν σημαντική ενίσχυση των πραγματικών τους πωλήσεών κατά 5,6% [+8,2%] Αντίθετα, για το σύνολο των ΜμΕ στο λιανικό, ο κύκλος εργασιών, σε διορθωμένες ως προς τον πληθωρισμό τιμές, εμφάνισε σημαντική πτώση κατά 2,4% [0,0%].

Η διάρθρωση του τζίρου στις ΜμΕ:

Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι πωλήσεις χωρίς τις ανοδικές πιέσεις του πληθωρισμού υποχώρησε, συγκριτικά με πέρυσι, κατά 2,9% [-0,4%] Οι μικρές επιχειρήσεις φαίνεται να πιέζονται περισσότερο καθώς, σε πραγματικές τιμές, η πτώση στον τζίρο ανήλθε σε 3,9%[-1,5%].
Σε σαφώς καλύτερη κατάσταση οι μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες σε αποπληθωρισμένες τιμές είδαν τον πραγματικό τους τζίρο να ενισχύεται κατά 2,1%[+4,7%] .

Ο διορθωμένος, ως προς τον πληθωρισμό, κύκλος εργασιών παρέμεινε στάσιμος (0,0%)[+2,0%] κατά το Δ΄ τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024 (Διάγραμμα 4):

Οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν σημαντική ενίσχυση του πραγματικού τζίρου κατά 5,1% [+7,6%], ενώ οι ΜμΕ αξιόλογες απώλειες ύψους 1,9% [+0,4%] (Διάγραμμα 5):

Χωρίς τον πληθωρισμό, οι πωλήσεις για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις μειώθηκαν κατά 3,4% [-1,2%], για τις μικρές κατά 1,7% [+0,5%] ενώ για τις μεσαίες αυξήθηκαν κατά 5,4%[+7,9%].

Σημαντικά δεδομένα για την εξέλιξη του κύκλου εργασιών στο λιανικό εμπόριο εκτός τροφίμων/οχημάτων/καυσίμων:

Σε όρους απόλυτων μεγεθών, η αύξηση του κύκλου εργασιών για το 2025 ανήλθε σε 545,2 εκ. ευρώ, με το συνολικό τζίρο της περιόδου να διαμορφώνεται σε 27,33 δις ευρώ από 26,79 το 2024.

Μάλιστα, αύξηση του κύκλου εργασιών το 2025 είναι η χαμηλότερη από το 2020 έως σήμερα.

Ένα μικρό μόνο τμήμα των αυξημένων κατά 9,4% τουριστικών εισπράξεων, οι οποίες το 2025 ανήλθαν σε 23,63 δις, κατευθύνθηκαν στο εμπόριο. Αυτό το εύρημα καλεί για περαιτέρω δράσεις ώστε να επαναπροσδιοριστεί το “brand name” της Ελλάδας ως χώρας προορισμού αγορών.

Η πολύ ισχυρή ποσοστιαία αύξηση στην κατηγορία «Λιανικό Εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών σε καταστήματα» (+31,7%) το 2025 ενδεχομένως να σηματοδοτεί μια ανακατεύθυνση των καταναλωτών σε πιο φθηνά και χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα, όχι από επιλογή αλλά από ανάγκη.

Το 2025, σε επιμέρους κατηγορίες λιανικού εμπορίου (εκτός τροφίμων/οχημάτων/καυσίμων) και σε πραγματικές τιμές, οι μεγαλύτερες αυξήσεις του τζίρου εντοπίστηκαν στις επιμέρους κατηγορίες: «Αθλητικός εξοπλισμός» (+5,7%), «Η/Υ και περιφερειακές μονάδες» (+5,2%), «Παιχνίδια» (+4,7%), «Καλλυντικά και προϊόντα καλλωπισμού» (+4,0%), «Φωτιστικά,
Έπιπλα και λοιπά είδη» (+3,7%).
Αντίθετα, στις κατηγορίες με τη μεγαλύτερη πραγματική πτώση τζίρου συγκαταλέγονται εκείνες του: «Τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού» (-10,2%), «Χαλιών, κιλιμιών και επενδύσεων δαπέδου» (-8,7%), «Εφημερίδων και γραφικής ύλης» (-7,5%).
Οι πωλήσεις στην «καρδιά του παραδοσιακού εμπορίου», δηλαδή της ένδυσης και της υπόδησης, κατέγραψαν αποθαρρυντικές επιδόσεις τόσο σε τρέχουσες (Ένδυση: +0,6% και Υπόδηση: -3,2%) όσο και σε απαλλαγμένες από τον πληθωρισμό τιμές (Ένδυση: -1,8% και Υπόδηση: -5,6%). Αυτή η εξέλιξη αντανακλά και τον περιορισμό του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών για αγορές.

Η επανεμφάνιση ακάλυπτων επιταγών στην αγορά και ιδιαίτερα σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους υπογραμμίζει τη στενότητα ρευστότητας στην αγορά και καλεί για τη λήψη μέτρων. Φυσικά, τα μεγέθη δεν θυμίζουν την περίοδο της κρίσης, αλλά η άνοδος αυτών των επιταγών επιταχύνθηκε τους τελευταίους μήνες του 2025. Ως εκ τούτου, απαιτείται η άμεση επαναφορά του μέτρου των 120 δόσεων για οφειλές στο δημόσιο και η άμβλυνση των ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων.

Γενικότερα, οι ασθενείς και χωρίς τη δυνατότητα δυναμικής ανάκαμψης, επιδόσεις του εμπορίου ενδεχομένως να περιορίσουν το προβλεπόμενο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης εξαιτίας της, παραδοσιακά, πολύ ισχυρής εξάρτησης του τελευταίου με την κατανάλωση.

H αύξηση του κύκλου εργασιών για το Δ’ τρίμηνο ανήλθε σε 174,93 εκ. ευρώ με το συνολικό τζίρο της περιόδου να διαμορφώνεται σε 7,62 δις ευρώ από 7,45 δις το ίδιο διάστημα πέρυσι.
Ανάλυση ανά περιφέρεια (2025/2024) (εκτός τροφίμων/ καυσίμων/ οχημάτων):

Οι περιφέρειες Αττικής (+3,6%) και Ιονίων Νήσων (+3,0%) παρουσίασαν τις ισχυρότερες αυξήσεις τζίρου την περίοδο αναφοράς. Αντίθετα, στις περιφέρειες με τις εκτενέστερες υποχωρήσεις του κύκλου εργασιών περιλαμβάνονται εκείνες του Νοτίου Αιγαίου (-2,4%) και της Δυτικής Μακεδονίας (-2,1%).

Αναθέρμανση με μέτρα στήριξης και ελάφρυνσης βαρών ζητεί η αγορά

Την ίδια στιγμή, όπως επεσήμανε, η στενότητα στην αγορά επιβεβαιώνεται και από τη σταδιακή αύξηση των κλειστών καταστημάτων και των ακάλυπτων επιταγών.

«Με δεδομένο ότι και τους πρώτους δύο μήνες του 2026 η εικόνα δεν έχει βελτιωθεί, οι αριθμοί πλέον “φωνάζουν” για την ανάγκη δικαιότερης αντιμετώπισης του πλέον διασυνδεδεμένου, φορολογικά και εργασιακά, κλάδου της οικονομίας. Είναι σήμερα απολύτως απαραίτητες για την επιβίωση χιλιάδων ΜμΕ, ρυθμίσεις που θα μειώνουν φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις, θα διευκολύνουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, θα επιβραβεύουν τους συνεπείς, θα ρυθμίζουν τις ληξιπρόθεσμες οφειλές με βιώσιμο τρόπο και θα προστατεύουν τον υγιή ανταγωνισμό» τόνισε, προσθέτοντας πως «προκειμένου το Εμπόριο να διαδραματίσει το ρόλο του ως καταλύτης και επιταχυντής της ανάπτυξης, χρειάζεται νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα το στηρίζουν στον “μαραθώνιο” του ψηφιακού του μετασχηματισμού, καθώς και επικαιροποιημένες πολιτικές που θα το διασυνδέουν ολοκληρωμένα με τον τουρισμό, την αγροδιατροφή και τη βιομηχανία».