Βενεζουέλα: «Κανείς δεν είναι παγκόσμιος δικαστής» λέει με νόημα το Πεκίνο- Πώς η «σύλληψη» του Μαδούρο δοκιμάζει τις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ

Η πρόσφατη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, και η μεταφορά του στη Νέα Υόρκη για δικαστική διαδικασία έχει πυροδοτήσει έντονες διεθνείς αντιδράσεις, δοκιμάζοντας παράλληλα τις ευρύτερες σχέσεις Κίνας–Ηνωμένων Πολιτειών.

Βενεζουέλα: «Κανείς δεν είναι παγκόσμιος δικαστής» λέει με νόημα το Πεκίνο- Πώς η «σύλληψη» του Μαδούρο δοκιμάζει τις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ

Το Πεκίνο, σε μια σπάνια αλλά σαφή δημόσια παρέμβαση, τόνισε τη διαχρονική αρχή της μη παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων κρατών, υπογραμμίζοντας ότι «κανείς δεν μπορεί να αυτοανακηρύσσεται παγκόσμιος δικαστής».

Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών, Γουάνγκ Γι, άσκησε έντονη κριτική στις ΗΠΑ, κατηγορώντας τες για υπέρβαση εξουσιών και για προσπάθεια να επιβληθούν ως «παγκόσμιος αστυνόμος». Οι δηλώσεις του, κατά τη συνάντηση με τον Πακιστανό ομόλογό του στο Πεκίνο, έθεσαν τα θεμέλια για πιθανή θεσμική αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες εντός του ΟΗΕ, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη νομιμότητα της αμερικανικής ενέργειας.

Η Κίνα, που συστηματικά επικρίνει στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, θεωρεί την αιφνίδια απομάκρυνση του Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις ως δοκιμασία της ικανότητάς της να διαχειρίζεται διεθνείς κρίσεις με ειρηνικά μέσα. Όπως δήλωσε ο Γουάνγκ, «η κυριαρχία και η ασφάλεια όλων των κρατών πρέπει να διασφαλίζονται πλήρως σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο», αναφερόμενος εμμέσως στις εικόνες που έκαναν τον γύρο του κόσμου και έδειχναν τον 63χρονο ηγέτη δεμένο και με καλυμμένα μάτια.

Δικαστικές και διπλωματικές εξελίξεις

Ο Μαδούρο αντιμετωπίζει πλέον κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών ενώπιον δικαστηρίου της Νέας Υόρκης. Ταυτόχρονα, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σε αίτημα της Κολομβίας με στήριξη Κίνας και Ρωσίας, συνεδριάζει για να εξετάσει την απόφαση των ΗΠΑ. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποίησε για τον κίνδυνο δημιουργίας «επικίνδυνου προηγούμενου», δείχνοντας τις διεθνείς ανησυχίες που συνοδεύουν το γεγονός.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Κίνα, ως δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου και βασικός εμπορικός εταίρος πολλών χωρών, διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη διαμόρφωση της διεθνούς αντίδρασης απέναντι στις αμερικανικές ενέργειες. «Η στήριξη της Κίνας προς τη Βενεζουέλα μπορεί να μην είναι υλική αυτή τη στιγμή, αλλά ρητορικά το Πεκίνο θα ηγηθεί των προσπαθειών στον ΟΗΕ, επιχειρώντας να συσπειρώσει τη διεθνή κοινή γνώμη», σημειώνει ο Έρικ Όλαντερ, συνιδρυτής του China–Global South Project.

Βενεζουέλα: «Κανείς δεν είναι παγκόσμιος δικαστής» λέει με νόημα το Πεκίνο- Πώς η «σύλληψη» του Μαδούρο δοκιμάζει τις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ

Η Κίνα έχει ήδη επιδείξει παρόμοια στρατηγική σε χώρες όπως η Ζιμπάμπουε και το Ιράν, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή της σε εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις ακόμη και υπό τις πιέσεις δυτικών κυρώσεων.

Δεσμοί Κίνας–Βενεζουέλας και η γεωπολιτική διάσταση

Η συνεργασία Κίνας–Βενεζουέλας ξεκίνησε το 1974 και ενισχύθηκε ιδιαίτερα επί Ούγκο Τσάβες, καθώς το Καράκας απομακρύνθηκε από τις ΗΠΑ και προσέγγισε το Πεκίνο. Η συνεργασία συνεχίστηκε υπό τον Μαδούρο, με σπουδές του γιου του στην Κίνα και σημαντικές κινεζικές επενδύσεις σε διυλιστήρια και υποδομές, προσφέροντας οικονομική στήριξη εν μέσω δυτικών κυρώσεων. Το 2024, οι κινεζικές εισαγωγές από τη Βενεζουέλα ανήλθαν σε περίπου 1,6 δισ. δολάρια, με το πετρέλαιο να αποτελεί σχεδόν το μισό της αξίας αυτών των συναλλαγών.

Το Πεκίνο έχει επίσης καταφέρει να αυξήσει την επιρροή του σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, εξασφαλίζοντας διπλωματική αναγνώριση από χώρες που παλαιότερα στήριζαν την Ταϊβάν, όπως η Κόστα Ρίκα, ο Παναμάς και η Δομινικανή Δημοκρατία. Οι ενισχυμένοι δεσμοί με τη Βενεζουέλα και η στρατηγική συνεργασία με άλλες χώρες της περιοχής δημιουργούν ένα γεωπολιτικό πλέγμα που δοκιμάζεται τώρα από τις αμερικανικές ενέργειες.

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ κάλεσε τα κράτη να σέβονται το διεθνές δίκαιο και τις αρχές του ΟΗΕ, υπενθυμίζοντας ότι οι μεγάλες δυνάμεις οφείλουν να δίνουν το παράδειγμα, χωρίς να κατονομάζει τις ΗΠΑ ή τη Βενεζουέλα.

Η σύλληψη Μαδούρο αναδεικνύει, επομένως, όχι μόνο τις εντάσεις ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Πεκίνο, αλλά και τη σημασία της Κίνας ως παράγοντα σταθερότητας ή ανατροπής σε διεθνείς κρίσεις. Η διαχείριση αυτής της υπόθεσης θα αποτελέσει τεστ για το πόσο αποτελεσματικά μπορεί να δράσει η Κίνα ως παγκόσμιος μεσολαβητής χωρίς στρατιωτική παρέμβαση.