“Βόμβα” από Ροζάκη για το Αιγαίο: Συνυποσχετικό με την Τουρκία και προσφυγή στη Χάγη πριν “μιλήσουν” οι ΗΠΑ – Οι σκιές των Ιμίων, οι γκρίζες ζώνες και το… “παράθυρο” που ανοίγει ο Φιντάν

Τη δική του, σαφή αλλά και ανήσυχη οπτική για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις κατέθεσε ο ομότιμος καθηγητής και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών Χρήστος Ροζάκης, μιλώντας στον ΣΚΑΪ 100,3 και τον Βασίλη Κουφόπουλο το βράδυ της Παρασκευής. Με αναφορές τόσο στο παρόν όσο και στο τραυματικό παρελθόν των Ιμίων, ο κ. Ροζάκης περιέγραψε ένα σκηνικό γεμάτο αβεβαιότητα, αλλά και μια –έστω δύσκολη– πιθανή διέξοδο.

Αναφερόμενος στην κρίση των Ιμίων το 1996, τη χαρακτήρισε «παράδοξη», επισημαίνοντας ότι ξέσπασε σε μια περίοδο κατά την οποία πρωθυπουργός ήταν ο Κώστας Σημίτης, τον οποίο –όπως είπε– η τουρκική πλευρά θεωρούσε μετριοπαθή και διαλλακτικό. Παρ’ όλα αυτά, εκείνη τη στιγμή δημιουργήθηκε μια κρίση που έφερε τις δύο χώρες ένα βήμα πριν από τη σύγκρουση. Αν και η αφορμή αποδόθηκε στον τότε δήμαρχο Καλύμνου, ο κ. Ροζάκης υπογράμμισε ότι η Τουρκία ήταν εκείνη που κλιμάκωσε την κατάσταση, αφήνοντας πίσω της μια βαριά κληρονομιά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, από εκείνη την περίοδο και μετά εδραιώθηκε ένα μόνιμο καθεστώς αμφισβητήσεων στο Αιγαίο: γκρίζες ζώνες, ζητήματα αποστρατιωτικοποίησης και, όπως χαρακτηριστικά είπε, «το τελευταίο τερατούργημα» της Άγκυρας, δηλαδή η σύνδεση της αποστρατιωτικοποίησης με την ίδια την κυριαρχία νησιών που κατοικούνται επί δεκαετίες από Έλληνες.

Όταν ρωτήθηκε πώς μπορεί να υπάρξει ουσιαστική απάντηση σε αυτές τις διεκδικήσεις, ο κ. Ροζάκης ξεκαθάρισε ότι δεν βλέπει άλλη ρεαλιστική λύση πέρα από την εστίαση στη μία και μοναδική –κατά την ελληνική θέση– διαφορά: την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ. Όπως εξήγησε, αν αυτό το ζήτημα λυθεί μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, τότε μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για συνολική αποκλιμάκωση και να μπουν στο περιθώριο τα υπόλοιπα, δευτερεύοντα προβλήματα.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε, όμως, στον παράγοντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Προειδοποίησε ότι η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί γρήγορα, πριν υπάρξει εξωτερική παρέμβαση. Όπως σημείωσε, αν οι ΗΠΑ μπουν ενεργά στο παιχνίδι των ελληνοτουρκικών, οι πιέσεις που θα ασκηθούν μπορεί να είναι ασφυκτικές. «Αν είναι να επηρεαστούμε από τους Αμερικανούς, τότε αλίμονό μας», είπε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως η εξομάλυνση των σχέσεων πρέπει να προηγηθεί κάθε τέτοιας εξέλιξης.

Σχολιάζοντας τις πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν στον ΣΚΑΪ, ο Χρήστος Ροζάκης στάθηκε στο γεγονός ότι, για πρώτη φορά, δεν έγινε αναφορά σε πλήθος άλλων διαφορών, αλλά μόνο στις θαλάσσιες ζώνες. Αυτό, όπως είπε, συνιστά ένα μικρό αλλά ουσιαστικό «κέρδος», που ενδεχομένως ανοίγει ένα παράθυρο διαλόγου.

Παρά το γεγονός ότι δήλωσε πως δεν τρέφει μεγάλες αυταπάτες για μια εύκολη λύση, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα οφείλει να επιχειρήσει. Αν –όπως είπε– ο Φιντάν είναι πράγματι ειλικρινής και περιορίζει τη συζήτηση στις θαλάσσιες διαφορές, τότε υπάρχει έδαφος για να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με στόχο ένα συνυποσχετικό προσφυγής στη Χάγη. Μια διαδικασία χρονοβόρα, αλλά απαραίτητη, που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ασπίδα απέναντι τόσο στις ξένες παρεμβάσεις όσο και στην ανεξέλεγκτη κλιμάκωση των εντάσεων στο Αιγαίο.