“Βόμβα” από το ΣτΕ αλλάζει τα δεδομένα για ακίνητα, τακτοποίηση αυθαιρέτων και ιδιοκτήτες – Η μεγάλη πολιτική ευθύνη και οι συνεχείς ανατροπές που “χτυπούν” την αγορά ακινήτων

Νέα αναστάτωση στην αγορά ακινήτων προκαλεί η δικαστική και πολεοδομική συζήτηση γύρω από τις οικοδομικές άδειες και τις αυθαίρετες κατασκευές, σε μια περίοδο κατά την οποία χιλιάδες ιδιοκτήτες προσπαθούν να ξεκαθαρίσουν το καθεστώς των περιουσιών τους.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς οι πολίτες έχουν βρεθεί επί χρόνια αντιμέτωποι με αλλεπάλληλες αλλαγές στη νομοθεσία, διαφορετικές προθεσμίες, παρατάσεις και νέους κανόνες για την τακτοποίηση αυθαιρέτων.

Παράλληλα, το νέο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις για περιπτώσεις κτιρίων των οποίων οι οικοδομικές άδειες έχουν ακυρωθεί ή ακυρώνονται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΥΣ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ

Για έναν ιδιοκτήτη ακινήτου, η πολεοδομική νομιμότητα δεν είναι μια θεωρητική υπόθεση.

Συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα πώλησης, μεταβίβασης, αξιοποίησης ή χρηματοδότησης της περιουσίας του.

Κάθε δικαστική εξέλιξη ή αλλαγή του πολεοδομικού πλαισίου μπορεί επομένως να δημιουργήσει σοβαρές συνέπειες, ιδιαίτερα όταν αφορά οικοδομικές άδειες που έχουν ακυρωθεί.

Η νομοθεσία προβλέπει πλέον συγκεκριμένα περιθώρια για επανέκδοση οικοδομικών αδειών μέσω του συστήματος e-Άδειες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αναστέλλονται προσωρινά κυρώσεις, εφόσον τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ: ΟΙ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ

Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη πολιτική ευθύνη.

Η Πολιτεία έχει δημιουργήσει εδώ και χρόνια ένα εξαιρετικά σύνθετο πολεοδομικό περιβάλλον, μέσα στο οποίο ο ιδιοκτήτης συχνά χρειάζεται μηχανικό και νομικό σύμβουλο ακόμη και για να καταλάβει τι ακριβώς ισχύει για το ακίνητό του.

Νόμοι αλλάζουν, προθεσμίες μετακινούνται και μεταβατικές διατάξεις προστίθενται.

Χαρακτηριστικό είναι ότι οι προθεσμίες για υπαγωγή αυθαιρέτων στις σχετικές ρυθμίσεις έχουν μεταβληθεί, με νεότερες διατάξεις να προβλέπουν παράταση έως το 2028 για συγκεκριμένες κατηγορίες.

Αυτό γεννά ένα εύλογο ερώτημα:

Πόσο ασφαλής μπορεί να αισθάνεται ένας πολίτης όταν οι κανόνες για την περιουσία του αλλάζουν διαρκώς;

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΜΙΛΑ ΓΙΑ ΨΗΦΙΑΚΟ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ – Ο ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΩΣ ΘΕΛΕΙ ΣΤΑΘΕΡΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ

Η κυβέρνηση προβάλλει την ψηφιοποίηση της πολεοδομικής διαδικασίας ως βασικό εργαλείο εκσυγχρονισμού.

Το e-Άδειες και τα ψηφιακά συστήματα έχουν πράγματι αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο γίνονται πολλές διαδικασίες. Το ΤΕΕ αναφέρει ότι μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων έχουν εκδοθεί περισσότερες από 1,5 εκατομμύρια άδειες και έχουν υποβληθεί περίπου 2 εκατομμύρια δηλώσεις στο πληροφοριακό σύστημα αυθαιρέτων.

Όμως η τεχνολογία από μόνη της δεν λύνει το πρόβλημα.

Ο πολίτης χρειάζεται πάνω απ’ όλα σταθερούς, ξεκάθαρους και προβλέψιμους κανόνες.

Δεν μπορεί ένα ακίνητο να αποτελεί επένδυση μιας ζωής και ταυτόχρονα ο ιδιοκτήτης του να φοβάται ότι μια νέα ερμηνεία ή μια δικαστική εξέλιξη μπορεί να αλλάξει ξανά τα δεδομένα.

ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΑΚΥΡΩΜΕΝΕΣ ΑΔΕΙΕΣ;

Το συγκεκριμένο ζήτημα αποκτά ιδιαίτερο βάρος για όσους έχουν ακίνητα που συνδέονται με οικοδομικές άδειες οι οποίες έχουν ακυρωθεί για λόγους που προβλέπονται από το θεσμικό πλαίσιο.

Οι νεότερες ρυθμίσεις προβλέπουν διαδικασίες επανέκδοσης άδειας και προσωρινή αναστολή συγκεκριμένων κυρώσεων υπό προϋποθέσεις.

Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μία ενιαία απάντηση για όλα τα ακίνητα.

Κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά, με βάση την άδεια, την ημερομηνία κατασκευής, τις τυχόν αυθαιρεσίες, τις δικαστικές αποφάσεις και τις ισχύουσες μεταβατικές διατάξεις.

ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ ΝΑ ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ

Η πολεοδομική νομοθεσία έχει γίνει τόσο περίπλοκη ώστε ο απλός ιδιοκτήτης δυσκολεύεται να παρακολουθήσει τις εξελίξεις.

Και εδώ βρίσκεται το σημείο όπου η κυβέρνηση οφείλει να δώσει απαντήσεις.

Δεν μπορεί η Πολιτεία να ζητά από τους πολίτες απόλυτη συμμόρφωση, όταν η ίδια μεταβάλλει συνεχώς το πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να κινηθούν.

Δεν μπορεί επίσης κάθε νέα ρύθμιση να παρουσιάζεται ως «οριστική λύση» και λίγα χρόνια αργότερα να απαιτείται νέα παράταση ή νέα νομοθετική παρέμβαση.

Η ανάγκη είναι ξεκάθαρη:

Ένα σταθερό και απλό πολεοδομικό πλαίσιο που θα ισχύει για όλους και δεν θα αλλάζει κάθε λίγο.

ΟΙ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΚΑΘΑΡΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Το θέμα δεν αφορά μόνο όσους έχουν αυθαίρετα.

Αφορά ολόκληρη την αγορά ακινήτων.

Αφορά όσους θέλουν να αγοράσουν σπίτι, να πουλήσουν ένα ακίνητο, να μεταβιβάσουν περιουσία στα παιδιά τους ή να επενδύσουν σε μια οικοδομή.

Όταν υπάρχει αβεβαιότητα γύρω από την πολεοδομική νομιμότητα, επηρεάζεται συνολικά η αξία και η αξιοποίηση των ακινήτων.

Και αυτό σε μια χώρα όπου η ιδιοκτησία αποτελεί για εκατομμύρια οικογένειες βασικό περιουσιακό στοιχείο είναι ιδιαίτερα σοβαρό.

Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ «ΠΑΡΑΤΑΣΕΩΝ» ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ

Η κυβέρνηση βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη πρόκληση.

Δεν αρκεί να δίνει συνεχώς νέες προθεσμίες και μεταβατικές ρυθμίσεις.

Χρειάζεται μια συνολική λύση που θα ξεκαθαρίζει το τοπίο και θα προσφέρει ασφάλεια δικαίου στους πολίτες.

Το μήνυμα από τη σημερινή κατάσταση είναι σαφές:

Οι ιδιοκτήτες δεν ζητούν άλλες περιπλοκές. Ζητούν να γνωρίζουν τι είναι νόμιμο, τι μπορούν να κάνουν με την περιουσία τους και ποιοι κανόνες θα ισχύουν αύριο.

Και αυτό είναι ένα στοίχημα που η κυβέρνηση δεν μπορεί να συνεχίσει να αναβάλλει.