“Βόμβα”: Ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ λόγω της διαμάχης για τη Γροιλανδία – Οι νομικοί προειδοποιούν και η Ευρώπη κρατά την ανάσα της

Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέρχεται στην παγκόσμια σκηνή με δηλώσεις που αναστατώνουν τη διεθνή συμμαχία της Δύσης, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποχωρήσουν από το ΝΑΤΟ εξαιτίας της Γροιλανδίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο ότι η στρατηγική σημασία του νησιού για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ είναι καθοριστική, κατηγορώντας τη Δανία ότι δεν μπορεί να προστατεύσει την περιοχή από τις «απειλές» Ρωσίας και Κίνας. Η ρητορική του περιλάμβανε και υπαινιγμούς στρατιωτικής δράσης, θυμίζοντας παλαιότερες προειδοποιήσεις για την Βενεζουέλα.

Η Δανία και οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, μεταξύ αυτών Σουηδία και Γερμανία, σπεύδουν να ενισχύσουν στρατιωτικά την Αρκτική, διαμηνύοντας ότι η ασφάλεια της Γροιλανδίας αφορά ολόκληρη τη συμμαχία και όχι μόνο το Βασίλειο της Δανίας. Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε τόνισε τη σημασία της Αρκτικής, επισημαίνοντας κινδύνους αυξημένης δραστηριότητας Ρώσων και Κινέζων σε ανοιχτές θαλάσσιες οδούς.

Σε νομικό επίπεδο, η αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ δεν είναι απλή υπόθεση. Ο Νόμος περί Εθνικής Άμυνας του 2024 απαιτεί υπερπλειοψηφία δύο τρίτων της Γερουσίας ή πράξη του Κογκρέσου για να καταστεί νόμιμη. Ωστόσο, νομικοί εμπειρογνώμονες επισημαίνουν ότι ένας πρόεδρος θα μπορούσε να επικαλεστεί την εξουσία του ως Αρχιστράτηγος και να επιχειρήσει την έξοδο επικαλούμενος λόγους εθνικής ασφάλειας. Υπάρχει μάλιστα προηγούμενο, καθώς ο Τζίμι Κάρτερ είχε αποσύρει τις ΗΠΑ από συνθήκη αμυντικής συμμαχίας με την Ταϊβάν το 1978.

Η απλή πιθανότητα αποχώρησης υπονομεύει ήδη την εμπιστοσύνη στη συλλογική άμυνα, κλονίζοντας τον ευρωπαϊκό σχεδιασμό ασφάλειας και ενθαρρύνοντας αντιπάλους της Δύσης. Αν και πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι μια πλήρης έξοδος των ΗΠΑ είναι απίθανη, η διαρκής αμφισβήτηση από τον Τραμπ κρατά σε εγρήγορση το ΝΑΤΟ και θέτει σε δοκιμασία τις σχέσεις των ΗΠΑ με τους συμμάχους της Ευρώπης.

Με λίγα λόγια, η Γροιλανδία γίνεται το νέο πεδίο έντασης όπου η αμερικανική προεδρία, το διεθνές δίκαιο και η στρατηγική σταθερότητα συγκρούονται σε ένα σκηνικό γεμάτο αβεβαιότητα και πολιτικές ανατροπές.