Wall Street Journal: Γιατί το πετρέλαιο δεν έχει εκτοξευθεί παρά την αβεβαιότητα των διαπραγματεύσεων και το φόβο αναζωπύρωσης του πολέμου στο Ιράν

Παρά το τεταμένο γεωπολιτικό σκηνικό, με τον πόλεμο στο Ιράν και τις διαρκείς ανησυχίες για πιθανή αποσταθεροποίηση των Στενών του Ορμούζ, της πλέον κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, οι τιμές του «μαύρου χρυσού» παραμένουν τις τελευταίες εβδομάδες κάτω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι, όπως επισημαίνει δημοσίευμα της Wall Street Journal.

Wall Street Journal: Γιατί το πετρέλαιο δεν έχει εκτοξευθεί παρά την αβεβαιότητα των διαπραγματεύσεων και το φόβο αναζωπύρωσης του πολέμου στο Ιράν

Η εικόνα αυτή αιφνιδίασε μερίδα της αγοράς, καθώς πολλοί αναλυτές είχαν προεξοφλήσει ότι μια τέτοια κλιμάκωση θα πυροδοτούσε απότομη άνοδο. Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πιο σύνθετη: οι προσδοκίες για πιθανή διπλωματική εκτόνωση, η αισθητή κάμψη της ζήτησης από την Κίνα και η ύπαρξη εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς έχουν μέχρι στιγμής λειτουργήσει ως αντίβαρο, απορροφώντας τους κραδασμούς της κρίσης.

Σε αυτό το περιβάλλον, το αμερικανικό αργό κινήθηκε την Παρασκευή στα 84,88 δολάρια το βαρέλι, με την αγορά να αντιδρά συγκρατημένα αισιόδοξα σε πληροφορίες που θέλουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πιο κοντά από ποτέ σε μια συμφωνία αποκλιμάκωσης.

Η Κίνα «τραβά» προς τα κάτω τη ζήτηση πετρελαίου

Καθοριστικό ρόλο στη συγκράτηση των τιμών φαίνεται να διαδραματίζει η υποχώρηση της κινεζικής ζήτησης. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, η Κίνα εισήγαγε 7,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάιο, έναντι περίπου 11 εκατομμυρίων σε προηγούμενες περιόδους.

Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο σχεδόν οκταετίας — ακόμη και κάτω από τα δεδομένα της πανδημικής περιόδου, όταν η οικονομική δραστηριότητα είχε ουσιαστικά «παγώσει».

Η μείωση αυτή μεταφράζεται σε απώλεια περίπου 3 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, ποσότητα αντίστοιχη με τη συνολική κατανάλωση χωρών όπως η Ιταλία και η Γαλλία μαζί. Έτσι, η κινεζική κάμψη λειτουργεί σαν άτυπο «μαξιλάρι» για την παγκόσμια αγορά, απορροφώντας μέρος της πίεσης που θα προκαλούσε η γεωπολιτική αβεβαιότητα.

Παρόλα αυτά, η ισορροπία παραμένει εύθραυστη. Μια πιθανή επαναφορά της κινεζικής ζήτησης θα μπορούσε να ανατρέψει τα δεδομένα με ταχύτητα.

Ο παράγοντας Τραμπ και η πολιτική αβεβαιότητα

Σημαντική παράμετρος στην εξίσωση παραμένει και η πολιτική αστάθεια στις Ηνωμένες Πολιτείες, με επίκεντρο τις παρεμβάσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, οι συχνές δημόσιες τοποθετήσεις του μέσω κοινωνικών δικτύων έχουν ενισχύσει τη μεταβλητότητα, οδηγώντας αρκετούς επενδυτές να αποφεύγουν μεγάλες θέσεις μέσα στο Σαββατοκύριακο, υπό τον φόβο αιφνιδιαστικών ανακοινώσεων.

Σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και δηλώσεις ή διαρροές από τον Λευκό Οίκο φαίνεται να ανέκοψαν την ανοδική δυναμική των τιμών, παρά το ήδη τεταμένο γεωπολιτικό υπόβαθρο.

Wall Street Journal: Γιατί το πετρέλαιο δεν έχει εκτοξευθεί παρά την αβεβαιότητα των διαπραγματεύσεων και το φόβο αναζωπύρωσης του πολέμου στο Ιράν

Μερική αποκατάσταση των ροών μέσω Ορμούζ

Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις για σοβαρό πλήγμα στις ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ, η κατάσταση παρουσιάζει σταδιακή βελτίωση.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης εμπορευμάτων Kpler, περίπου 100 εκατομμύρια βαρέλια μη ιρανικού πετρελαίου —ή περίπου 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως— έχουν ήδη διοχετευθεί στις διεθνείς αγορές μέσω της θαλάσσιας διόδου από τις αρχές Μαΐου.

Αν και το επίπεδο αυτό παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από τα περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που διέρχονταν πριν από τον πόλεμο, συνιστά σαφή ανάκαμψη σε σχέση με τον Απρίλιο, όταν οι ροές είχαν υποχωρήσει σχεδόν στο 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως.

Την ίδια στιγμή, ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο φαίνεται να διαδραματίζουν τα λεγόμενα «σκιώδη» δρομολόγια δεξαμενόπλοιων, τα οποία ταξιδεύουν με απενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού, επιχειρώντας να αποφύγουν κινδύνους εντοπισμού ή στοχοποίησης.

Ενεργειακή ανθεκτικότητα και εναλλακτικές διαδρομές

Η κρίση αναδεικνύει, σύμφωνα με αναλυτές, μια λιγότερο εμφανή αλλά εξαιρετικά κρίσιμη τάση: την αυξανόμενη ενεργειακή αποδοτικότητα των μεγάλων οικονομιών.

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι ανεπτυγμένες οικονομίες αλλά και η Κίνα έχουν μειώσει αισθητά την ενέργεια που απαιτείται για την παραγωγή κάθε δολαρίου ΑΕΠ. Στις ΗΠΑ και την Ευρώπη η μείωση φθάνει περίπου το ένα τρίτο, ενώ στην Κίνα αγγίζει το 40%, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Παράλληλα, τα κράτη έχουν ενισχύσει τα στρατηγικά αποθέματα και τους μηχανισμούς προστασίας των καταναλωτών, περιορίζοντας την άμεση επίδραση των διακυμάνσεων στις τιμές.

Σημαντικό ρόλο στη σταθερότητα των ροών διαδραματίζουν και οι εναλλακτικές οδοί μεταφοράς. Η Σαουδική Αραβία αξιοποιεί τον αγωγό East-West, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν αναπτύξει παράλληλο δίκτυο αγωγών, ικανό να μεταφέρει συνολικά περίπου 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, παρακάμπτοντας το Ορμούζ.

Την ίδια ώρα, το Ιράν επιχειρεί να ενισχύσει χερσαίες διαδρομές προς την Ασία, μέσω σιδηροδρομικών συνδέσεων με την Κίνα.

Προειδοποιήσεις για εκρηκτικό ράλι έως και 160 δολάρια

Παρά τη σημερινή σχετική σταθερότητα, οι αναλυτές δεν αποκλείουν μια απότομη ανατροπή του σκηνικού.

Τα αποθέματα πετρελαίου στις χώρες του ΟΟΣΑ εκτιμάται ότι θα υποχωρήσουν κάτω από τα 2,3 δισ. βαρέλια έως τον Δεκέμβριο — στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2003.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το στρατηγικό απόθεμα στο Cushing της Οκλαχόμα κινείται επίσης προς ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.

Εάν η μείωση των αποθεμάτων συνεχιστεί, η αγορά ενδέχεται να αντιδράσει βίαια, με απότομη άνοδο των τιμών. Ορισμένες εκτιμήσεις, μεταξύ των οποίων και στελεχών της ExxonMobil, δεν αποκλείουν ακόμη και επίπεδα 150–160 δολαρίων το βαρέλι σε περίπτωση σοβαρής έλλειψης προσφοράς.