Wall Street Journal: Η «φουλ επίθεση» του Ερντογάν κατά του Ισραήλ και η πιθανή πώληση των F-35 στην Τουρκία θα βάλουν ξανά φωτιά στη Μέση Ανατολή

Η έντονη ρητορική και οι στρατηγικές κινήσεις της Τουρκίας απέναντι στο Ισραήλ, σε συνδυασμό με κατηγορίες για υποστήριξη της Χαμάς και τις συζητήσεις περί πιθανής πώλησης μαχητικών F-35, ενισχύουν τις ανησυχίες για περαιτέρω αποσταθεροποίηση και ενδεχόμενη στρατιωτική αντιπαράθεση στη Μέση Ανατολή.

Wall Street Journal: Η «φουλ επίθεση» του Ερντογάν κατά του Ισραήλ και η πιθανή πώληση των F-35 στην Τουρκία θα βάλουν ξανά φωτιά στη Μέση Ανατολή

Η στάση της Άγκυρας, οι διπλωματικές της κινήσεις στη Μέση Ανατολή και οι αμφιλεγόμενες σχέσεις με οργανώσεις όπως η Χαμάς δημιουργούν ένα περιβάλλον έντασης με σαφείς διεθνείς και γεωπολιτικές προεκτάσεις.

Όπως επισημαίνει άρθρο γνώμης της Wall Street Journal, η Τουρκία φαίνεται να εφαρμόζει πρακτικά πολλές από τις πολιτικές και συμπεριφορές για τις οποίες επικρίνει το Ισραήλ, δημιουργώντας ένα παράδοξο σκηνικό αλληλοκατηγοριών και έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.

Ψυχολόγοι χαρακτηρίζουν αυτή τη στάση ως «προβολή». Όταν ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατηγορεί το Ισραήλ για επέκταση συνόρων και την προσπάθεια δημιουργίας ενός «Μεγάλου Ισραήλ», επικριτές υποστηρίζουν ότι αντανακλά τη δική του φιλοδοξία για αναβίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία ιστορικά κυριαρχούσε στις ίδιες περιοχές. Παράλληλα, οι ισχυρισμοί περί «στραμμένου βλέμματος» του Ισραήλ προς την Τουρκία φαίνεται να αγνοούν δημόσιες δηλώσεις και προσευχές που στοχεύουν στην καταστροφή του εβραϊκού κράτους.

Ενώ η Άγκυρα κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία εις βάρος των Παλαιστινίων, συνεχίζει να αρνείται τη γενοκτονία των Αρμενίων. Αντίστοιχα, οι καταγγελίες για πιθανή μετατροπή του τεμένους Αλ Άκσα σε εβραϊκό ναό έρχονται σε αντίθεση με τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας από μουσείο σε τζαμί, παρά τις διεθνείς αντιδράσεις.

Η Τουρκία, που παλαιότερα είχε χαρακτηριστεί ως «ο Μεγάλος Ασθενής της Ευρώπης», εμφανίζεται πλέον ως δυναμικός αλλά ασταθής παράγοντας στη Μέση Ανατολή, συγκρίσιμος με το Κατάρ. Κατηγορείται για στήριξη ακραίων δυνάμεων, ενίσχυση της περιφερειακής αστάθειας και διατήρηση δεσμών με οργανώσεις που θεωρούνται τρομοκρατικές.

Πηγές που επικαλείται η WSJ αναφέρουν ότι η Άγκυρα έχει υποστηρίξει το Πακιστάν έναντι της Ινδίας, συμμετέχει σε στρατιωτικά έργα στη Σρι Λάνκα και κυρίως φιλοξενεί στελέχη της Χαμάς. Ενδεικτική θεωρείται η κίνηση της τουρκικής πρεσβείας στο Τελ Αβίβ να κατεβάσει τη σημαία μεσίστια μετά τον θάνατο του Ισμαήλ Χανίγια, ηγέτη της Χαμάς και ενός εκ των οργανωτών της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου.

Wall Street Journal: Η «φουλ επίθεση» του Ερντογάν κατά του Ισραήλ και η πιθανή πώληση των F-35 στην Τουρκία θα βάλουν ξανά φωτιά στη Μέση Ανατολή

Το Ισραήλ αντιτίθεται έντονα στην ενσωμάτωση Τούρκων στρατιωτών σε πολυεθνική δύναμη στη Λωρίδα της Γάζας. Την ίδια θέση φαίνεται να υιοθετούν κατ’ ιδίαν και η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Υπογραμμίζεται ότι η υποστήριξη της Χαμάς από την Άγκυρα στην Κωνσταντινούπολη θα μπορούσε να επεκταθεί και σε στρατιωτική παρουσία επί του πεδίου.

Μεγάλη ανησυχία προκαλεί η πιθανή πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, δήλωσε ότι οι συνομιλίες ήταν «παραγωγικές», ενώ Ισραηλινός αξιωματούχος εκτίμησε στις 12 Δεκεμβρίου ότι η πιθανότητα έγκρισης φτάνει το 40%.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί μια ήδη ισχυρή στρατιωτικά χώρα επιδιώκει ένα τόσο προηγμένο οπλικό σύστημα, όταν ο Ερντογάν εξακολουθεί να εκφράζει ανοιχτά απειλές κατά του «σιωνιστικού Ισραήλ».

Φέτος, η τουρκική κυβέρνηση ενέταξε το Ισραήλ στο «Κόκκινο Βιβλίο», το κύριο έγγραφο εθνικής ασφάλειας, θεωρώντας το υπαρξιακή απειλή που επιδιώκει κατάκτηση της Ανατολίας. Παράλληλα, πάνω από το ένα τρίτο των Τούρκων πολιτών θεωρούν το Ισραήλ τη μεγαλύτερη απειλή για τη χώρα, με τις ΗΠΑ να ακολουθούν.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η πώληση των F-35 θα μπορούσε να ανατρέψει την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και να υπονομεύσει το στρατιωτικό πλεονέκτημα των ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων. Ο Μάικλ Ντόραν του Hudson Institute τονίζει ότι η Ουάσινγκτον οφείλει να διατηρήσει Ισραήλ και Τουρκία όσο το δυνατόν πιο απομακρυσμένα για να αποφευχθεί ακόμη και μια σύγκρουση μεταξύ F-35.

Από το 2011, ο ιστορικός Μπέρναρντ Λιούις είχε επισημάνει τον κίνδυνο η Τουρκία να εξελιχθεί σε απειλητική ισλαμική δύναμη, ενώ το Ιράν θα ακολουθούσε αντίθετη πορεία. Δεδομένων πρόσφατων καταστροφών παρωχημένων ιρανικών F-14 από ισραηλινά, αμερικανικής κατασκευής αεροσκάφη, η ενίσχυση μιας όλο και πιο επιθετικής Τουρκίας με προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα θα αποτελούσε σοβαρό στρατηγικό λάθος.